BEHI: Samenvatting Methodieken en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen;Dit is een samenvatting van het gehele boek van Prins – Methodieken en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen, dat tentamenstof is aan de Universiteit Utrecht, Pedagogische Wetenschappen bachelor 2.<\/p>\n\n\n\n
Prins – Methodieken en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen
H.1 Gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen:
geschiedenis, kenmerken en overwegingen bij het
gedragstherapeutisch proces
1.1 Geschiedenis van de gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen
Men laat de moderne geschiedenis van de kindergedragstherapie beginnen in de jaren twintig van de
vorige eeuw \uf0e0 bv casu\u00efstiek van kleine Albert en kleine Peter, plaswekkermethode, leermachine.
Toen kregen gedragstherapeutische principes nog niet echt gehoor bij de toenmalige
kindertherapeuten. De echte doorbraak vond pas in de jaren 60 van de vorige eeuw plaats, toen
richtten gedragstherapeuten zich vooral op de behandeling van ernstig ontwikkelings- en
gedragsgestoorde kinderen in residenti\u00eble centra. Bij deze kinderen werd gedragstherapie als
redmiddel toegestaan en met een zeker succes toegepast. De operante conditioneringsprincipes van
B.F. Skinner dienden daarbij als leidraad. Deze eerste gedragsveranderingsprogramma\u2019s waren vooral
gericht op het terugdringen van bizar en zelfverwondend gedrag en op het stimuleren van sociale
vaardigheid en zelfredzaamheid bij verstandelijk gehandicapte kinderen, of op het systematisch
aanleren van taal bij ernstig autistische kinderen. Geleidelijk begon de kindergedragstherapie een
ruimer toepassingsgebied te krijgen, en verwierf zich een plaats in de ambulante zorg, opvoeding en
het onderwijs.
1.1.1 Drie generaties gedragstherapie
Ontwikkeling van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen van de afgelopen 50 jaar beschreven in
drie fasen: drie generaties gedragstherapie:<\/p>\n\n\n\n
Prins – Methodieken en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen<\/p>\n\n\n\n
Prins – Methodieken en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen
1.2.2 Samenwerken met ouders, leerkracht en de context
Omdat kinderen en jongeren in een gezin leven, kunnen gezinsleden een rol in de behandeling
vervullen; in ieder geval geldt dat voor de ouders. Voor de ouders is het belangrijk om te weten dat
interactiepatronen kunnen bijdragen aan het in stand houden van het problematische gedrag en ook
aan de verbetering ervan. Vaak worden de cognities van ouders voorwerp van interventie. Steeds is
ook de context voorwerp van gedragsassessment en wordt bezien of en hoe de omgeving bij de
behandeling betrokken kan worden.
1.2.3 Gedragstherapie als probleemoplossend proces
Probleemoplossend perspectief past goed in ontwikkelingsperspectief \uf0e0 elk kind en elke jongere
wordt geconfronteerd met steeds weer nieuwe problemen die om een adequate reactie en oplossing
vragen.
1.2.4 Niet praten, maar doen
Kinderen leren vooral door te doen, en het meest als ze er ook plezier in hebben \uf0e0 therapiesessies
speelser karakter dan bij volwassenen.
1.2.5 De therapeut als coach
Coach is een persoon die op basis van ervaring iemands vaardigheden versterkt en zijn ontwikkeling
leidt; zo\u2019n coach helpt doelen te bereiken, en beleeft plezier aan dit proces. Hierbij stelt de therapeut
zich op als \u2018collaborator\u2019. De therapeut zegt niet hoe het moet, maar leert het kind\/de adolescent
zelfstandig na te denken en ook zelf naar oplossingen te zoeken.
1.3 Indicatie: gedragstherapie of niet?
Men kiest vaak voor gedragstherapie omdat men evidence-based wil werken. Indirect wordt hiermee
aangegeven dat de problematiek zinvol benaderd kan worden als iets wat door een leerproces hetzij
gedragsmatig, hetzij in de informatieverwerking of in de emotieregulatie, tot stand is gekomen en\/of
in stand wordt gehouden, en\/of als iets wat door het aanleren van nieuw gedrag, nieuwe cognities of
effectievere emotieregulatiestrategie\u00ebn verholpen kan worden. Vooral het proces wat eraan
voorafgaat (empirische cyclus), dat bepaalt of men de hulpverlening als een gedragstherapeutisch
proces kan zien. Of kindergedragstherapie ge\u00efndiceerd is, is mede afhankelijk van de doelstelling van
de therapie: voor een deel gericht op uitbreiding van de gedragsmogelijkheden van kinderen en
adolescenten en hun ouders (en andere opvoeders). Anderzijds kunnen ze ook gericht zijn op de
wijze waarop informatie werkt wordt of op de hantering, opheffing of vermindering van emotionele
problematiek. Hiermee wordt een groot deel van het scala van klachten bestreken waarmee
kinderen en jeugdigen worden aangemeld in de jeugdzorg.
1.4 Overwegingen bij het gedragstherapeutische proces
Gedragstherapeutische proces is op te vatten als een verzameling van samenhangende
keuzemomenten waarop therapeut en cli\u00ebnt bepalen hoe zij verder gaan met de behandeling.
3<\/p>\n\n\n\n
Prins – Methodieken en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen
1.4.1 Op wie richten?
Afhankelijk van de problematiek, ligt het accent op de behandeling van het kind, van de ouders of
andere opvoeders, of van het hele gezin. Soms kan een behandeling van het kind in een groep, juist
los van de alledaagse sociale omgeving, zinvol zijn.
1.4.2 Het uitwaaieringsschema
Fase 1: Kennismaking
Fase 2: Probleeminventarisatie
Verkenning van de gedragsproblemen,
ontwikkeling en context
Het is belangrijk om na te gaan in hoeverre het
probleemgedrag niet als \u2018fase-problematiek\u2019 aan te merken is.
1.4.3 Holistische theorie en probleemsamenhang
Holistische theorie (HT)\/casusconceptualisatie (CC) formuleert een hypothetische samenhang tussen
de gerapporteerde en waarneembare problemen en de oorzakelijke en in stand houdende factoren.
De HT geeft schematisch de probleemsamenhang weer zoals deze door de therapeut, in
samenspraak met de cli\u00ebnt, is geformuleerd op basis van intakegesprekken, metingen en observaties.
De probleemsamenhang omvat ook hypothesen over veronderstelde functies van het
probleemgedrag. Gaandeweg de behandeling en op basis van nieuwe informatie wordt de
probleemsamenhang indien nodig bijgesteld en definitief gemaakt. Probleemsamenhang kan dus
opgevat worden als onderdeel van de empirische cyclus, die elke gedragstherapie in zekere zin volgt.
1.4.4 Keuze van het te bewerken probleemgedrag
Als er verschillende problemen in de HT of CC zijn genoemd, moet er een keuze gemaakt worden \uf0e0
onderlinge samenhang van verschillende problemen kennen.
4<\/p>\n\n\n\n
Prins – Methodieken en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen
Fase 3: Analyses en probleemdefini\u00ebring
Fase 4: Behandelingskeuzen
Formulering van behandeldoelen
Gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen is erop gericht het probleemgedrag\/probleemsituatie
zodanig te be\u00efnvloeden, dat de ontwikkeling haar normale loop kan (her)nemen.
Fasering van de behandeldoelen
Het kan om verschillende redenen verstandig zijn een fasering in therapiedoel aan te brengen (korte
termijn resultaten, oplossen crisis).
Geringe toegankelijkheid van de
problemen
Bv wanneer cli\u00ebnt info niet kan verwoorden
(vroegkinderlijk trauma) \uf0e0 \u2018intermediaire\u2019
behandelingsdoelen die wel toegankelijk zijn en die
direct aansluiten bij de klacht waarmee ouders of
jeugdige komen. Men kan dit vaak als \u2018staartproblematiek\u2019 typeren. Na behandeling daarvan kan de
midden- of vroege problematiek wellicht wel aan de orde komen. Primair vormt de
probleemsamenhang (HT\/CC) de basis voor het eerste te kiezen gedragsprobleem waaraan gewerkt
wordt.
Keuze van behandelstrategie
Na vaststellen therapiedoel, keuze voor behandelstrategie:<\/p>\n\n\n\n