{"id":125200,"date":"2023-11-11T23:50:37","date_gmt":"2023-11-11T23:50:37","guid":{"rendered":"https:\/\/learnexams.com\/blog\/?p=125200"},"modified":"2023-11-11T23:50:39","modified_gmt":"2023-11-11T23:50:39","slug":"ppob-samenvatting-gezondheidsvoorlichting-en-gedragsverandering","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.learnexams.com\/blog\/2023\/11\/11\/ppob-samenvatting-gezondheidsvoorlichting-en-gedragsverandering\/","title":{"rendered":"PPOB: Samenvatting Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering"},"content":{"rendered":"\n

PPOB: Samenvatting Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering;Dit document bevat een samenvatting van de hoofdstukken 1,4,5,6 en 9 uit het boek Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering van Brug et al. Dit zijn de verplichte hoofdstukken voor het tentamen.<\/p>\n\n\n\n

Samenvatting Brug et al. 2017
H.1 Planmatige bevordering van gezond gedrag
1.1 Inleiding
Boek gaat over planmatige gezondheidsvoorlichting als een van de belangrijke instrumenten voor
gezondheidsbevordering. Planmatige gezondheidsvoorlichting is een multidisciplinair vakgebied:
belangrijke maatschappelijke en gezondheidsproblemen moeten ge\u00efdentificeerd en begrepen
worden, gezond en ongezond gedrag moet verklaard en voorspeld worden, gedrag moet door middel
van voorlichting te be\u00efnvloeden zijn en dergelijke voorlichtingsinterventies moeten ge\u00ebvalueerd
worden. Gezondheidsbevordering is daarnaast ook gericht op het begrijpen en veranderen van de
fysieke, sociaal-culturele, economische en politieke omgeving. Gezondheidsvoorlichting is als
vakgebied heel divers, maar alle activiteiten die onder gezondheidsvoorlichting vallen hebben
kenmerken die altijd terugkomen:
\uf0b7 Gaat om problemen waarbij gedrag en gedragsverandering een belangrijke rol speelt
\uf0b7 Gaat om activiteiten die gebaseerd zijn op een zorgvuldige analyse van de oorzaken van het
gedrag en gedragsverandering
\uf0b7 In alle activiteiten geprobeerd gedrag te be\u00efnvloeden op basis van theorie\u00ebn over gedrag en
gedragsverandering, en worden activiteiten zorgvuldig ge\u00ebvalueerd
Gezondheidsvoorlichting = De combinatie van leerervaringen ontwikkeld en ontworpen om mensen
en gemeenschappen (communities) te helpen om hun gezondheid te bevorderen. Is dus een vakterm
voor een breed scala aan activiteiten waarbij sprake is van een vorm van educatie of
informatieoverdracht om te stimuleren dat mensen zich \u2018gezonder\u2019 willen en kunnen gedragen. Is
een onderdeel van gezondheidsbevordering: een combinatie van voorlichting en
omgevingsveranderingen die gezond gedrag en gezonde leefomstandigheden stimuleert.
1.2 Gezondheidsbevordering: doelen, doelgroepen, middelen en
begrippen
Doelen van gezondheidsbevordering
\uf0b7 Primaire preventie \uf0e0 gericht op voorkomen van een gezondheidsprobleem of categorie van
aandoeningen. Wegnemen van oorzaken of risicofactoren voor aandoeningen. Primaire
interventie is alleen mogelijk als de oorzaken van het probleem voldoende bekend zijn en
deze oorzaken te be\u00efnvloeden zijn.
\uf0b7 Secundaire preventie\/vroege opsporing \uf0e0 gericht op mensen met een voorstadium of vroeg
stadium van een aandoening te identificeren zodat gerichte vroegbehandeling mogelijk is om
erger te voorkomen. Vroege opsporing is alleen zinvol wanneer er een goede test of een
vorm van zelfonderzoek mogelijk is om een aandoening\/risicogedrag in een vroeg
stadium\/voorstadium op te sporen en wanneer de aandoening\/voorstadium vroegtijdig
effectief behandeld kan worden.
\uf0b7 Tertiaire preventie \uf0e0 gericht op mensen met een ziekte of handicap. Begint dus na de
diagnose. Doel is om zo goed mogelijk te leven met en het beheersen van de handicap\/ziekte
om een verdergaande invalidering te voorkomen, om kwaliteit van leven te behouden of te
vergroten.
Doelgroepen en preventie
Werd eerst vooral onderscheid gemaakt tussen:
1<\/p>\n\n\n\n

Samenvatting Brug et al. 2017
\uf0b7 Hoogrisicobenadering \uf0e0 eerst een risicogroep ge\u00efdentificeerd, bv op basis van erfelijke
eigenschappen, veel v\u00f3\u00f3rkomen van risicogedrag, leeftijd of SES. Vooral aangewezen als het
relatieve risico op het probleem waar de interventie op is gericht hoog is, maar er
betrekkelijk weinig mensen zijn bij wie het risico sterk verhoogd is.
\uf0b7 Populatiebenadering \uf0e0 gehele bevolking of een grote deelgroep daaruit wordt benaderd.
Vooral aangewezen als het gemiddelde relatieve risico laag is, maar de prevalentie van het
risico hoog is (veel mensen met beperkt verhoogd risico).
Tegenwoordig vaker onderscheid tussen universele, selectieve, ge\u00efndiceerde en zorggerelateerde
preventie
\uf0b7 Universele preventie \uf0e0 totale bevolking of grote groepen daarbinnen. Men heeft geen
speciaal verhoogd risico. Doel is bij alle mensen de gezondheid te verbeteren en de kans op
ziekte te verminderen (sprake van primaire preventie en populatiebenadering)
\uf0b7 Selectieve preventie \uf0e0 bevolkingsgroepen met verhoogd risico. Doel is de gezondheid van
specifieke risicogroepen te verbeteren. (hoogrisicobenadering en raakt aan secundaire
preventie)
\uf0b7 Ge\u00efndiceerde preventie \uf0e0 individuen die nog geen gediagnosticeerde ziekte hebben, maar
wel beginnende klachten\/symptomen. Doel is ontstaan van ziekte of verdere
gezondheidsschade voorkomen. (hoogrisicobeandering en secundaire preventie)
\uf0b7 Zorggerelateerde preventie \uf0e0 individuen met een ziekte. Doel is ziektelast reduceren en
complicaties\/comorbiditeit voorkomen. (tertiaire preventie)
Middelen om gezondheidsbevordering te bereiken
\uf0b7 Voorlichting \uf0e0 mensen motiveren tot, trainen in, en helpen bij gezond gedrag. Gebaseerd op
min of meer vrijwillige gedragsverandering. Gezondheidsvoorlichting is tegenwoordig meer
dan alleen informatieoverdracht, daarom in dit boek ook vaak de omschrijving \u2018interventies
ter bevordering van gezond gedrag\u2019 gebruikt.
\uf0b7 Voorzieningen \uf0e0 gezond gedrag makkelijker maken.
\uf0b7 Regelgeving, controle en sancties \uf0e0 gezond gedrag afdwingen.
Vaak wordt een combinatie van deze gebruikt.
Gedrag en omgeving
De rol van de omgeving (fysieke, sociaal-culturele, politieke en economische omgeving) wordt steeds
meer benadrukt als risicofactor voor ongezondheid en als determinant van ongezond gedrag. Op 5
niveaus doelgroepen onderscheiden met daarin de personen die beslissingen nemen:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Individueel niveau \uf0e0 personen die risico lopen, risicogedrag vertonen of pati\u00ebnten<\/li>\n\n\n\n
  2. Interpersoonlijk\/groepsniveau \uf0e0 ouders, vrienden, leerkrachten, hulpverleners<\/li>\n\n\n\n
  3. Organisatieniveau \uf0e0 directeuren van scholen, managers in bedrijven<\/li>\n\n\n\n
  4. Lokaal niveau \uf0e0 opinieleiders in wijken\/dorpen, redacteuren van lokale kranten<\/li>\n\n\n\n
  5. Samenlevingsniveau \uf0e0 landelijke politici en ambtenaren of besturen van vakbonden of
    werkgeversorganisaties
    Een combinatie van voorlichting, voorzieningen en wet- en regelgeving heeft de grootste kans van
    slagen.
    2<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Samenvatting Brug et al. 2017
    De gezondheidsbevorderaar
    Gezondheidsvoorlichting eerder aangeduid als GVO: gezondheidsvoorlichting en -opvoeding. Nu ook
    preventie van geestelijke en gedragsstoornissen \uf0e0 GVO\/Preventie. Dit is onderdeel van het werk
    voor veel mensen, maar voor wie het een hoofdtaak is: gezondheidsbevorderaar (GB\u2019er).
    Het Model voor Planmatige Gezondheidsvoorlichting en
    Gedragsverandering
    Wanneer gezondheidsvoorlichting stapsgewijs en
    planmatig wordt ontwikkeld, ge\u00efmplementeerd en
    ge\u00ebvalueerd is de kans op succes groter. Het model in fig.
    1.1 is sterk ge\u00efnspireerd door en gebaseerd op de
    inzichten uit het zogenaamde Precede-Proceed Model
    van Green en Kreuter en het Intervention Mappingprotocol van Bartholomew et al.
    De stappen van planmatige
    gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Analyse van gezondheidsproblemen \uf0e0 in lijn met andere modellen (bv Precede-Proceed)
      kan het breder worden getrokken naar een analyse van kwaliteit van leven.<\/li>\n\n\n\n
    2. Analyse van gedrag \uf0e0 gericht op analyse van mogelijke gedragsoorzaken van
      gezondheidsproblemen en gedragsoplossingen om die problemen het hoofd te bieden.<\/li>\n\n\n\n
    3. Analyse van determinanten van gedrag \uf0e0 Persoonlijke determinanten (kennis,
      risicoperceptie, attitude en eigen-effectiviteitsverwachtingen) en omgevingsdeterminanten
      (beschikbaarheid en bereikbaarheid van gezonde keuzes, sociale steun of druk en
      onvoorziene barri\u00e8res).<\/li>\n\n\n\n
    4. Interventieontwikkeling \uf0e0 Interventie ontwikkelen om de determinanten van gedrag en het
      gedrag zelf te veranderen. Uiteindelijke doel is verbetering van gezondheid en kwaliteit van
      leven. Intervention Mapping-protocol staat centraal.<\/li>\n\n\n\n
    5. Interventie-implementatie en disseminatie \uf0e0 disseminatie = planmatige verspreiding of
      invoering. Een manier om van begin af aan adequaat te anticiperen op
      implementatieproblemen is het vormen van een verbindingsgroep (linkage group), een groep
      waarin zowel de programmaontwikkelaars als degenen die het programma gaan uitvoeren
      vertegenwoordigd zijn.<\/li>\n\n\n\n
    6. Evaluatie \uf0e0 Effectevaluatie en procesevaluatie.
      In theorie begint het model ook echt bij stap 1, in de praktijk gebeurt dit lang niet altijd.
      1.3 Valkuilen voor gezondheidsvoorlichting
      Het Model voor Planmatige Gezondheidsvoorlichting en Gedragsverandering kan gezien worden als
      een richtlijn en een checklist. Er zijn wel een aantal valkuilen, analoog aan de stappen van het model:<\/li>\n\n\n\n
    7. Een niet bestaand probleem \uf0e0 voorlichtingsprogramma ontwikkeld voor een probleem dat
      bij nader inzien niet of nauwelijks bestaat.<\/li>\n\n\n\n
    8. Het verkeerde gedrag \uf0e0 interventies ontwikkeld gericht op gedrag waarvan de relatie met
      het probleem onbekend of onzeker is.
      3
      Powered by https:\/\/learnexams.com\/search\/study?query=aqa<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n