1. Psychologie: een palet vol theorien

• / 4

• / 4

• / 4

1. Psychologie: een palet vol theorieën

1.1 Wat is psychologie?Psychologie is moeilijk exact te omschrijven. Binnen dit vakgebied zijn onderzoekers het vaak oneens over wat precies bestudeerd moet worden. Psychologie overlapt ook met andere menswetenschappen, zoals sociologie.Om het vak duidelijk te maken, kijkt men naar drie dingen: wat wordt onderzocht, welke theorieën gebruikt worden en hoe de wetenschap maatschappelijk wordt gezien (Smith, 2024).

1.2 Theorieën

Psychologische theorieën hebben drie belangrijke functies:

1.Ze helpen de werkelijkheid te ordenen.

2.Ze verklaren en voorspellen gedrag.

3.Ze geven ideeën voor nieuw onderzoek (Jones, 2024).

1.3 Kenmerken van psychologische stromingen Een stroming wordt beïnvloed door de tijd en cultuur waarin deze ontstaat. Vroeger werkten stromingen los van elkaar, tegenwoordig is samenwerking belangrijk.Elke stroming heeft een mensbeeld dat beschrijft welke eigenschappen mensen hebben en hoe zij idealiter zouden moeten zijn.

1.4 Indelingen van theoretische stromingen

Indeling via mensbeelden:

Mechanistisch mensbeeld: Mensen zijn als machines, gestuurd door externe krachten.Delen van mensen kunnen apart bestudeerd worden, los van hun omgeving (zoals bij behaviorisme).

Implicaties:

oGeen verschil tussen mensen en dieren; beiden zijn mechanisch.

oGedrag wordt lineair verklaard: oorzaak → gevolg.

oAls je de delen begrijpt, snap je het geheel.oMensen kunnen los van hun omgeving worden onderzocht.Organistisch mensbeeld: Mensen zijn levende organismen, één geheel, beïnvloed door omgeving (zoals omgevingspsychologie).

Implicaties:

oMensen en dieren staan in wisselwerking met hun omgeving; mensen hebben daarnaast een sociale omgeving.oOorzaak en gevolg beïnvloeden elkaar (circulair).oHet geheel is meer dan de losse delen.oMensen en hun onderdelen zijn niet los van de omgeving te bestuderen.

• / 4