1 wat is biologie? - Organisatieniveaus van klein naar groot; 1. Mol...

1

HOOFDSTUK 1

§1 wat is biologie?Organisatieniveau = het niveau waarop leven kan worden bestudeerd.

Organisatieniveaus van klein naar groot;

• Molecuul = kleinste biologische eenheid.
• Organel = onderdeel van de cel met eigen vorm en functie.
• Cel = kleinste levende eenheid.
• Weefsel = groep cellen met dezelfde vorm en functie.
• Orgaan = onderdeel van het lichaam met een eigen vorm en functie.
• Orgaanstelsel = samenwerkende organen met een gezamenlijke hoofdfunctie.
• Organisme = een levend wezen.
• Populatie = groep individuen van eenzelfde soort in een begrensd gebied.
• Levensgemeenschap = alle populaties ( meerdere soorten ) in een begrensd

gebied.

• Ecosysteem = alle levende (biotische) en niet-levende (abiotische) factoren in een

begrensd gebied.

• Biosfeer = alle ecosystemen bij elkaar (aarde).

Emergente eigenschap = eigenschap of een proces die verschijnt in een hoger organisatieniveau. 1 / 10

2 §2 organen, weefsels en cellen Je hebt verschillende weefsels; ● Dekweefsel;

• Op de huid en aan de binnenkant van sommige organen
• Functie = bescherming tegen omgeving
• Vorm = dicht tegen elkaar.

● Zenuwweefsel;

• In het zenuwstelsel
• Functie = snelle signaaloverdracht
• Vorm = cel met uitlopers

● Spierweefsel;

• in de spieren
• functie = korter worden of samentrekken
• vorm = langgerekte cellen

Tussencelstof = stof tussen de cellen in

● Kraakbeenweefsel = tussencelstof met veel collageenvezels (flexibiliteit) en minder kalkzouten (stevigheid)

• Functie = schokdempers en beweging van ribben

● Beenweefsel = tussencelstof met veel kalkzouten en minder collageenvezels

• Functie = stabiliteit, maar breken niet meteen

2 / 10

3 §3 plantaardige en dierlijke cellen Dierlijke cel;

Plantaardige cel;

3 / 10

4

BEGRIPPEN + UITLEG

Organel Aanwezig bij dierlijke cellen Aanwezig bij plantaardig e cellen Meestal aanwezig bij plantaardige cellen Beschrijving/ functie celmembraan x x Dun vlies rondom cel dat de binnenkant van de cel, van het milieu scheidt.celwand x Stevige laag om de cel heen, zorgt voor stevigheid cytoplasma x x Stroperige vloeistof in de cel die bestaat uit water met allerlei opgeloste stoffen en organellen celkern x x Gevuld met kernplasma waarin DNA zit .kernmembraan x x dun vlies om de kern heen.Grote centrale vacuole x Blaasje gevuld met vocht in de cel.Chloroplast (plastide) x Bladgroenkorrels. Bezit dubbel membraan. Hierin vindt fotosynthese plaats.Chromoplast (plastide) x Kleurstofkorrels. Deze kunnen kleur geven aan de cel.Leukoplast (plastide) x Kleurstofkorrels. Deze kunnen kleur geven aan de cel.Endoplasmatisch reticulum (ER)

x x Netwerk van membranen. Het ER is te onderscheiden in:

1. ruw ER (RER): heeft de ribosomen en heeft daardoor een rol

bij transport van eiwitten.

2. glad ER (GER): dient (voornamelijk) om stoffen vanuit het

RER te vervoeren naar het Golgi-systeem via een blaasje.Ribosomen x x Bolletjes, op het RER of vrij in het cytoplasma, die eiwitten maken (=eiwitsynthese) Golgi-systeem x x Opeengestapelde platte membranen die eiwitten bewerken tot hun uiteindelijke vorm, als ze de eiwitten;

• afgeven buiten de cel (=exocytose),
• afgeven binnen de cel, zoals lysosomen

Lysosoom x x Blaasje dat enzymen bevat, die helpen bij het verteren van voedingsstoffen in de cel.Mitochondriën x x Bolvormig organel met dubbel membraan. Functioneert als energiecentrales binnen de cel. Ze maken energie vrij met behulp van zuurstof (=verbranding). Energie wordt tijdelijk opgeslagen in ATP-moleculen.

Twee soorten microscopen; ● Licht microscoop (400x);

• Er valt licht door het preparaat heen
• Vergroting = oculair x objectief

● Elektronen microscoop

• Werkt met elektronen
• TEM (2500x) = door preparaat heen → geen diepte
• SEM (2200x) = terugkaatsing elektronen → wel diepte (3D) 4 / 10