1.1 De mens is een dier dat kan denken

1.1 De mens is een dier dat kan denken

Hoofdvraagwijsgerige antropologie: ‘Wat is de mens?’

Mens is tegelijkertijd subject en object, we zijn de onderzoeker en we worden onderzocht.

MensbeeldAristoteles:

-‘de mens is een dier dat kan denken’.-Lichaam en geest niet gescheiden (monisme).-We moeten volgens hem proberen gevoel en verstand met elkaar in evenwicht te brengen.Van nature kunstmatig

Mensbeeld Nietzsche:

-‘mens is een nog niet vastgesteld dier’.-mens is net als alle levende wezens ‘wil tot macht’ en moet vanuit natuur begrepen worden.-Mens isMangelwesen(=gebrekkig wezen) dat denkvermogenheeft ter compensatie voor gebreken van mens (geen vacht, snelheid of kracht).-Dieren doen instinctief dat wat nodig is om te leven, mensen kunnen dat niet zonder bewustzijn en denkvermogen.-God is dood, de mens is ‘Meester en vormgever van zichzelf’. In tegenstelling tot dier, van wie gedrag voor groot deel vast ligt, moet mens door reflectie zijn eigen leven vormgeven.

Mensbeeld Plessner:

-in veel opzichten met Nietzsche eens -mensen zijn ‘van nature kunstmatig’. We zijn onderdeelnatuur en cultuurwezens, door culturele activiteiten proberen we ‘zin’ te geven aan wereld.-Als mensen kunnen wij door zelfbewustzijn reflecteren op ons eigen bestaan. We kunnen afstand nemen van onszelf en daarbij onszelf of de situatie waar we in zitten anders voorstellen en wensen. Dieren niet, die zijn altijd zichzelf.

-Mensen maken cultuur, maar cultuur maakt ook mensen: onze (waarde)oordelen

worden voor een groot deel bepaald door de cultuur waarin we zijn opgegroeid (ook welenculturatiegenoemd).Copernicaanse wendingen

Mensbeeld Freud:

-mensbeeld van mens heeft volgens hem 3 zware slagen te verduren gekregen:

1.Copernicus(1514): Zijn theorie: zon is middelpunt,niet aarde (copernicaanse wending)

2.Darwin(1859):

-Het boekThe Origin of Species by Means of NaturalSelection. Zijn

evolutietheorie: soorten zijn toevallig ontstaan doornatuurlijke

selectie; het best aangepast dier overleeft, anderen sterven uit.-Van mens als evenbeeld van god bleef niets over, afkomst mens was net zo toevallig als die van dieren. Mens had geen recht zich boven dieren te plaatsen. 1 / 2

3.Freud zelf: beschouwde mens als ziek dier, dier dat therapie nodig heeft. Hij

begon met gesprekstherapie (psycho-analyse). Volgens hem hebben we van veel belangrijke drijfveren geen weet, door psycho-analyse wel.

-deelt menselijke geest in drieën:

-Ich: persoonlijkheid, wordt voornamelijk bepaald door Es.

-Es: dierlijk, (seksuele) driften. Mens wordt hierdoor voor een

groot deel bepaald.

-Über-Ich: geweten dat opgebouwd wordt door opvoeding. Als

je slaapt komen deze gedachten vervormd in dromen, die ons veel vertellen over onzeonbewustedrijfveren. Droomduiding was dus belangrijk deel van zijn therapie.Middeleeuws mensbeeld: god heeft mensen geschapen,die moeten heersen over dieren.

• / 2