1.Empirische onderzoekscyclus..............................................................................2

Inhoud 1.Empirische onderzoekscyclus..............................................................................2

• De logica van experimenteren............................................................................2
• Onderzoeksethiek...............................................................................................3

4.Betrouwbaarheid en validiteit..............................................................................4 5.Operationalisaties & meetmodellen....................................................................5 6.Populaties en steekproeven.................................................................................7 7.Onderzoeksdesigns.............................................................................................7 8.Factorial Designs (Factoriële ontwerpen).............................................................8 9.Meetniveaus......................................................................................................10 10.Beschrijvingsmaten en verdelingsvormen ......................................................10 11.Steekproevenverdeling & betrouwbaarheidsinterval.......................................13 12.Regressiemodel (lineaire regressie).................................................................14 13.Correlatieanalyse (Pearson’s r)........................................................................15 14.Onafhankelijke t-toets.....................................................................................16 15.Gepaarde t-toets (afhankelijke t-toets)............................................................16 16.ANOVA (One-way ANOVA) ................................................................................16 17.Two-Way ANOVA (Tweeweg-variantieanalyse) ..................................................17 18.Levene’s Test (voor variantiehomogeniteit).....................................................19 19.Proporties........................................................................................................19 20.Chi kwadraat...................................................................................................20 21.Effectgroottes..................................................................................................21 22.P waardes........................................................................................................23 1 / 3

1.Empirische onderzoekscyclus 1.Onderzoeksvraag – Wat wil je weten?

2.Onderzoeksontwerp – Hoe ga je het onderzoeken?

3.Dataverzameling – Gegevens verzamelen via metingen of observaties.

4.Data-analyse – Statistische toetsing van je hypothese.

5.Conclusie en rapportage – Resultaten interpreteren en delen.

• De logica van experimenteren

Om causaliteit te claimen moeten drie criteria zijn voldaan:

oCovariatie: X en Y variëren samen

oTijdelijke volgorde: de manipulatie (X) gebeurt vóór de meting van Y.

oAfwezigheid van redelijke alternatieve verklaringen: andere oorzaken zijn

geëlimineerd of gecontroleerd.Hiervoor doe je Experimentele controle oManipulatie oOnderzoeker kiest de afhankelijke variabele wat, hoe en wanneer gemeten wordt.oReguleert andere omgevingsfactoren zodat die de resultaten niet beïnvloeden.-> sterkere oorzaak-gevolg.

Twee basisvormen van manipulatie :

oKwantitatief: variëren in hoeveelheid (bv. 0, 1, 2 eenheden alcohol).

oKwalitatief: verschillende typen/soorten (bv. type therapie A vs B, kleur

rood vs groen).

Aantal condities:

oMinstens 2 condities zijn nodig.oGebruik meer niveaus (≥3) als je vermoedt dat het verband niet-lineair is (bv. dosis-respons).

Controlecondities / controlegroepen :

oEen controlegroep is nodig om te weten wat er zou gebeuren zonder de manipulatie.→ Zonder controle kun je geen oorzaak-gevolg vaststellen.

oDit kan door middel van :

Tussen-proefpersonenontwerp : verschillende groepen krijgen

verschillende condities.

Binnen-proefpersonenontwerp : dezelfde mensen ervaren meerdere

condities (handig om individuele verschillen te verminderen).Hoe maak je groepen vergelijkbaar? 2 / 3

oRandom assignment (random toewijzing) :

oMatched-groups design : deelnemers worden eerst gematcht op

belangrijke variabelen (bv. IQ), dan gerandomiseerd binnen match-sets.

oBlock randomization : groepen van N deelnemers tegelijk randomiseren

zodat voor elk blok condities in balans blijven.

oNatural-groups design / subject variables : Soms worden condities

gevormd door natuurlijke verschillen (mannen vs vrouwen) -> geen experiment want geen manipulatie

Random sampling ≠ random assignment :

oRandom sampling = hoe je de steekproef uit de populatie kiest (voor generaliseerbaarheid).oRandom assignment = hoe je deelnemers aan condities toewijst (voor interne validiteit). Beide hebben verschillende doelen.

• Onderzoeksethiek

Nuremberg Code (1947): deelname aan onderzoek vrijwillig en met

toestemming.

Belmont Report (1979) met drie basisprincipes:

1.Respect voor personen 2.Weldoen (beneficence) → zoveel mogelijk voordelen, zo min mogelijk schade.

3.Rechtvaardigheid (justice) → eerlijke verdeling van lasten en baten 4.De American Psychological Association (APA) Ethics Code vertaalt dit naar psychologisch onderzoek. Deze code bevat vijf

algemene waarden: respect, weldoen, rechtvaardigheid,

trouw/verantwoordelijkheid en integriteit.Regels en procedures bij onderzoek met mensen

Institutional Review Board (IRB) : Kenniswinning moet groter zijn dan

de risicos

Risico-batenanalyse: De risicos moeten verantwoord zijn.

Informed Consent (toestemming na informatie) : Deelnemers moeten

voldoende worden geinformeerd.

Deception (misleiding): Je mag de deelnemers alleen niet volledige

informatie geven als: (bijvoorbeeld bij sociaal experiment)

1.er geen goed alternatief is, 2.het geen ernstige schade veroorzaakt, 3.deelnemers na afloop een volledige uitleg (debriefing) krijgen.Ethische kwesties bij dieronderzoek

• / 3