AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT OU

Arresten aansprakelijkheidsrecht OU – 2024 – Schakelzone recht

ARRESTEN

AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT OU

Inhoudsopgave Leereenheid 2: aansprakelijkheid voor eigen gedrag deel 1............................................4 HR 10 juni 1910, w. 9038 (Zutphense juffrouw), zoals besproken in nr. 21 van hartlief e.a. 2024 en in g.e. Van maanen, ‘lindenbaum/cohen’, ars aequi 2009/11, p. 778-780......................................................................................................................................4 HR 31 januari 1919, nj 1919/161 (lindenbaum/Cohen), zoals besproken in nr. 22 van hartlief e.a. 2024 en in g.e. Van maanen, ‘lindenbaum/cohen’, ars aequi 2009/11, p.778-780........................................................................................................................4 HR 5 november 1965, nj 1966/136 (Kelderluik)............................................................4 HR 16 februari 1973, nj 1973/463 (Maas/Willems), zoals besproken in nr. 36 van hartlief e.a. 2024..........................................................................................................5 HR 22 april 1994, nj 1994/624 (Taxus).........................................................................5 HR 9 december 1994, nj 1996/403 (Zwiepende tak)....................................................6 HR 28 juni 1991, nj 1992/622 (Natraparrest)................................................................6 HR 6 oktober 1995, nj 1998/190 (Disloquerende turnster)...........................................6 HR 12 mei 2000, nj 2001/300 (Jansen-Jansen)..............................................................7 HR 2 maart 2001, nj 2001/649 (Medisch protocol Leeuwarden of trombose) ...............7 HR 28 mei 2004, nj 2005/105 (Jetblast)........................................................................8 Rb. Den haag 26 mei 2021, ecli:nl:rbdha:2021:5337 (Milieudefensie/shell), zoals besproken in e.h.p. brans en m.w. scheltema, 'aansprakelijkheid shell voor klimaatverandering. Een ‘carbon major’ geconfronteerd met een reductiebevel', milieu en recht 2021/80, par. 1-4, 7.....................................................8 Leereenheid 3: aansprakelijkheid voor eigen gedrag deel 2............................................9 HR 17 januari 1958, ecli:nl:hr:1958:ag2051, nj 1961/568 (tandartsen), zoals besproken in nr. 63 van hartlief e.a. 2024....................................................................9 HR 11 november 1983, nj 1984/331 (Meppelse ree), zoals besproken in nr. 69 van hartlief e.a. 2024..........................................................................................................9 HR 27 januari 1984, nj 1984/536 (verstekeling), zoals besproken in nr. 64 van hartlief e.a. 2024....................................................................................................................10 HR 7 mei 2004, nj 2006/281 (duwbak Linda)..............................................................10 HR 13 april 2007, nj 2008/576 (Iraanse vluchtelinge), zoals besproken in nr. 59 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................11 HR 23 september 2007, nj 2008/492 (zeilweekend), zoals besproken in nr. 64 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................11 Leereenheid 4: kwalitatieve aansprakelijkheid voor zaken en dieren............................12 HR 24 februari 1984, nj 1984, 415 (Zeug geel-113), zoals besproken in nrs. 124 en 126 van hartlief e.a. 2024..........................................................................................12 HR 6 december 1996, nj 197/219 (Du Pont/Hermans), zoals besproken in nr. 150 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................12 HR 22 oktober 1999, nj 2000/159 (Koolhaas c.s./Rockwool), zoals besproken in nrs.150 en 151 van hartlief e.a. 2024...............................................................................13 1 / 4

Arresten aansprakelijkheidsrecht OU – 2024 – Schakelzone recht HR 8 oktober 2010, nj 2011/465 (Hangmat), zoals besproken in nrs. 112 en 128 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................13 HR 17 december 2010, nj 2012/155 (Wilnis), zoals besproken in nr. 110 van hartlief e.a. 2024....................................................................................................................14 HR 29 januari 2016, nj 2016/173 (Paard imagine), zoals besproken in nr. 128 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................14 Leereenheid 5: kwalitatieve aansprakelijkheden voor personen...................................15 HR 20 september 1996, nj 1997/198 (Pollemans/Hoondert), zoals besproken in nr.189 van hartlief e.a. 2024..........................................................................................15 HR 9 november 2002, nj 2002/79 (Van Doesburg/Tan), zoals besproken in nrs. 92 en 189 van hartlief e.a. 2024..........................................................................................16 HR 21 december 2001, nj 2002/75 (Delfland stoeterij), zoals besproken in nr. 93 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................16 HR 11 november 2005, nj 2008/460 (Bayar/Wijnen), zoals besproken in nr. 188 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................17 HR 9 november 2007, nj 2007/658 (Brand tijdens personeelsfeest), zoals besproken in nrs.  88 en 90 van hartlief e.a. 2024.......................................................................18 HR 18 juni 2010, nj 2010/389 (Koeman/Sijm agro), zoals besproken in nr. 93 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................18 Leereenheid 6: eigen schuld en verkeersaansprakelijkheid...........................................19 HR 6 februari 1987, nj 1988/57 (Saskia Mulder), zoals besproken in nr. 162 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................19 HR 8 december 1989, nj 1990/778 (Lars Ruröde), zoals besproken in nr. 229 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................20 HR 1 juni 1990, nj 1991/720 (Ingrid Kolkman), zoals besproken in nrs. 156 en 158 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................20 HR 31 mei 1991, nj 1991/721 (Marbeth van Uitregt)..................................................21 HR 28 februari 1992, nj 1993/566 (IZA-Vrerink).........................................................21 HR 22 mei 1992, nj 1992/527 (ABP-Winterthur).........................................................22 HR 24 december 1993, nj 1995/236 (Anja Kellenaers), zoals besproken in nr. 158 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................23 Leereenheid 7: causaliteit.............................................................................................23 HR 8 februari 1985, nj 1986/137 (Renteneurose), zoals besproken in nr. 222 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................23 HR 4 november 1988, nj 1986/136 (ABP/Van Stuyvenberg), zoals besproken in nr. 222 van hartlief e.a. 2024.................................................................................................24 HR 9 oktober 1992, nj 1994/535 (Des), zoals besproken in nrs. 238 en 239 van hartlief e.a. 2024....................................................................................................................25 HR 13 januari 1995, nj 1997/175 (De Heel/Korver), zoals besproken in nr. 222 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................25 HR 2 maart 2001, nj 2001/649 (Medisch protocol Leeuwarden of trombose).............26 HR 31 maart 2006, nj 2011, 250 (Nefalit-Karamus)....................................................27 HR 20 september 2019, nj 2020/233 (Schietincident Alphen aan den Rijn), zoals besproken in nr. 218 van hartlief e.a. 2024................................................................28 Leereenheid 8: remedies, schadevergoeding en verjaring............................................29 HR 28 januari 2005, nj 2008/55 (Rally Parijs/Dakar), zoals besproken in nr. 201 van hartlief e.a. 2024........................................................................................................30 HR 18 maart 2005, NJ 2006/606 (Wrongful life), zoals besproken in nr. 206 van Hartlief e.a. 2024........................................................................................................30 2 / 4

Arresten aansprakelijkheidsrecht OU – 2024 – Schakelzone recht HR 9 oktober 1998, NJ 1998/853 (Jeffrey), zoals besproken in nr. 330 van Hartlief e.a.

2024...........................................................................................................................31 HR 28 april 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA5635, NJ 2000/430 (Van Hese/Schelde), zoals besproken in nr. 337a van Hartlief e.a. 2024..............................................................32 HR 31 oktober 2003, ECLI:NL:HR:2003:AL8168,  NJ 2006, 112 (Saelman), zoals besproken in nrs. 335a en 335c van Hartlief e.a. 2024..............................................32 Leereenheid 9: Immateriele schade en de positie van derden......................................33 HR 20 september 2002, NJ 2004/112 (Coma), zoals besproken in nr. 248 van Hartlief e.a. 2024....................................................................................................................33 HR 15 maart 2019, NJ 2019/162 (EBI).........................................................................34 HR 19 juli 2019, NJ 2020/391 (Gaswinning Groningen), zoals besproken in nr. 248 van Hartlief e.a. 2024........................................................................................................34 HR 21 oktober 2001, NJ 2002/216 (Oogmerk), zoals besproken in nrs. 248 en 251 van Hartlief e.a. 2024........................................................................................................35 HR 22 februari 2002, NJ 2002/240 (Taxibus)..............................................................36 HR 10 april 2009, NJ 2009/386 (Philip Morris-X)..........................................................36 HR 28 juni 2022, ECLI:NL:HR:2022:958,NJ 2023/285 (Hoogeveen) .............................37 3 / 4

Arresten aansprakelijkheidsrecht OU – 2024 – Schakelzone recht

Leereenheid 2: aansprakelijkheid voor eigen gedrag deel 1

HR 10 juni 1910,  w. 9038 (Zutphense juff rouw ), zoals besproken in nr. 21 van hartlief e.a. 2024 en in g.e. Van maanen, ‘lindenbaum/cohen’,  ars aequi 2009/11, p. 778-780.Feiten: Juffrouw De Vries woont boven het pakhuis van Nijhuis. In de nacht van 4 op 5 januari 1909 springt een waterleiding in het pakhuis door vorst, waardoor leer wordt beschadigd. De hoofdkraan zit in de woning van De Vries. Zij weigert aanvankelijk Nijhuis toegang tot haar woning, maar stemt later toch in. Door deze vertraging ontstaat ernstige schade aan het leer. Nijhuis vordert schadevergoeding wegens onrechtmatige daad.

Rechtsvraag: Is het handelen van juffrouw De Vries aan te merken als een

onrechtmatige daad?

Overweging: De kantonrechter wijst de vordering af. De rechtbank kent wél

schadevergoeding toe, met als overweging dat ook gedrag dat getuigt van een gebrek aan eerbied voor andermans persoon of goederen onrechtmatig kan zijn.De Hoge Raad vernietigt dit oordeel: alleen een inbreuk op een recht of schending van een wettelijke plicht valt onder art. 1401/1402 BW (oud). Onbetamelijk gedrag op zichzelf is onvoldoende.Rechtsregel: Onder art. 1401/1402 BW (oud) levert alleen schending van een wettelijke plicht of inbreuk op andermans recht een onrechtmatige daad op. Louter maatschappelijk onbetamelijk gedrag is onvoldoende.

Let op: deze opvatting is verlaten met het arrest HR Lindenbaum/Cohen (1919).

Relevante artikelen: Art. 1401 en 1402 BW (oud); art. 6:162 BW (nieuw).HR 31 januari 1919,  nj 1919/161 (lindenbaum/Cohen ), zoals besproken in nr. 22 van hartlief e.a. 2024 en in g.e. Van maanen, ‘lindenbaum/cohen’,  ars aequi 2009/11, p. 778-780.Feiten: Cohen en Lindenbaum hebben beide een drukkerij in Amsterdam. Cohen liet een werknemer van Lindenbaum tegen betaling vertrouwelijke offerte-informatie doorspelen, zodat hij lagere prijzen kon aanbieden en meer opdrachten kon verkrijgen. Lindenbaum ontdekte dit en vorderde schadevergoeding wegens onrechtmatige daad.Rechtsvraag: Is het handelen van Cohen aan te merken als een onrechtmatige daad?Overweging: De rechtbank wees de vordering toe. Het hof wees deze af: er was geen wettelijke norm overtreden. De Hoge Raad oordeelde echter dat ook handelen in strijd met goede zeden of zorgvuldigheid jegens een ander onrechtmatig kan zijn. Daarmee werd het begrip onrechtmatige daad verruimd. De gedraging van Cohen werd als onrechtmatig aangemerkt.Rechtsregel: Sinds dit arrest (HR Lindenbaum/Cohen, 1919) valt niet alleen strijd met de wet, maar ook strijd met ongeschreven zorgvuldigheidsnormen (zoals goede zeden of maatschappelijke betamelijkheid) onder het begrip onrechtmatige daad.HR 5 november 1965,  nj 1966/136 (Kelderluik) Feiten: Sjouwerman, werknemer van Coca-Cola, liet tijdens een levering bij café De Munt in Amsterdam een kelderluik openstaan in de doorgang naar het toilet. Bezoeker

• / 4