ALLE KERNBEGRIPPEN UIT ALLE HOOFDSTUKKEN ....................................................................................................................................... 3

psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst

• / 4

psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst

ALLE KERNBEGRIPPEN UIT ALLE HOOFDSTUKKEN ....................................................................................................................................... 3 Oefentoets 66 veel voorkomende tentamenvragen + antwoorden .......................................................................................................... 37 Deel 1: Introductie tot de psychiatrie ............................................................................................................................................................... 37 Deel 2: Angststoornissen ....................................................................................................................................................................................... 38 Deel 3: Stemmingsstoornissen ............................................................................................................................................................................ 39 Deel 4: Schizofreniespectrum en andere psychotische stoornissen.................................................................................................... 40 Deel 5: Persoonlijkheidsstoornissen en ontwikkelingsstoornissen .................................................................................................... 41 Deel 6: Verslaving en somatische stoornissen .............................................................................................................................................. 42

• / 4

psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst

ALLE KERNBEGRIPPEN UIT ALLE HOOFDSTUKKEN

Hoofdstuk 1

psychopathologie Een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich bezighoudt met het beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en behandelingen daarvoor.Psychiatrie Medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling van psychische stoornissen Klinische psychologie Tak van de psychologie die zich bezighoudt met de beschrijving, de oorzaken en de behandeling van psychische stoornissen om het geestelijk welzijn te bevorderen Psycholoog Iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid GZ-psycholoog Psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft gevolgd en in het BIG-register is ingeschreven. Een GZ-psycholoog is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische stoornissen. GZ is een afkorting van ‘gezondheidszorg’ Psychotherapeut Iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het geven van psychotherapeutische behandelingen. Hij moet overigens in het BIG-register (Beroepen in de individuele Gezondheidszorg) staan ingeschreven.Psychiater Iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan waarin hij of zij zich heeft gespecialiseerd in het diagnosticeren en behandelen van patiënten met psychische stoornissen. Een psychiater mag, in tegenstelling tot een psycholoog, medicatie voorschrijven.Psychische stoornis Het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen dat wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het functioneren en (persoonlijk) lijden.Humores Term van Hippocrates voor de essentiële lichaamssappen (slijm, zwarte gal, bloed en gele gal) Evidence-based medicine Het streven om gebruik te maken van het beste beschikbare bewijs bij het maken van een keuze voor de behandeling van een patiënt.

Hoofdstuk 2

Genotype Verzameling trekken die zijn vastgelegd in de genetische code van een persoon Fenotype Werkelijke of waarneembare trekken van een persoon (bv. blauwe ogen) Proband Het eerste geval van een bepaalde stoornis dat als zodanig is gediagnosticeerd.Neuron Zenuwcel Dendriet Wortelachtig uitloper van een neuron die zenuwimpulsen ontvangt van andere neuronen.Axon Het lange dunne gedeelte van een neuron waarlangs de zenuwimpulsen zich voortplanten.Eindknopje Kleine verdikking aan het einde van een axon.

1 3 / 4

psychiatrie een inleiding 10e editie begrippenlijst

Neurotransmitter Chemische stof die neurale boodschappen van het ene neuron naar het andere vervoert.Synaps Spleetje tussen een eindknopje van het ene neuron en de dendriet of soma (cellichaam) van een ander neuron waarlangs de neurale impulsen worden doorgegeven.Receptorplaats Deel van een dendriet van het ontvangende neuron dat gevoelig is voor bepaalde neurotransmitters.Centrale zenuwstelsel De hersenen en het ruggenmerg Perifere zenuwstelsel Het somatische en het autonome zenuwstelsel Medulla Gebied in de achterhersenen dat de hartslag en ademhaling reguleert Pons Gebied in de achterhersenen dat een rol speelt bij de ademhaling Cerebellum Gebied in de achterhersenen dat te maken heeft met coördinatie en balans.Reticulaire activeringssysteem (RAS) Gebied in de hersenen dat te maken heeft met aandacht, slaap en arousal.Thalamus Gebied in de voorhersenen dat sensorische informatie doorgeeft aan de cortex en een rol speelt in processen rond slaap en aandacht Hypothalamus Gebied in de voorhersenen dat betrokken is bij het reguleren van lichaamstemperatuur, emoties en motivatie Limbische systeem Aantal gebieden in de voorhersenen die betrokken zijn bij leren, herinnering en basale driften (o.a. hypothalamus, delen van thalamus en andere delen) (honger dorst en agressie) Basale ganglia Cluster van neuronen tussen de thalamus en het cerebrum dat betrokken is bij de coördinatie van motorische (bewegings)processen.Cerebrum De grote massa in de voorhersenen die wordt gevormd door de twee hersenhelften.Hersenschors (cerebrale cortex) Het geplooide oppervlak van het cerebrum, verantwoordelijk voor de verwerking van sensorische stimuli en de aansturing van hogere mentale functies als denken en taalgebruik.Occipitaalkwab Zien Temporaalkwab Verwerking van geluiden of auditieve stimuli Pariëtale kwab Verwerken van sensaties op het gebied van tast, temperatuur en pijn Sensorisch gebied (sensorische cortex) Deel van de pariëtale kwab ontvangt informatie van de huidsensoren van het hele lichaam.Motorische gebied (motorische cortex) deel van de frontaalkwab, betrokken bij beheersing van spierresponsen Prefrontale cortex Het deel van de frontaalkwab dat voor de motorische cortex ligt is betrokken bij hogere mentale executieve functies als denken, problemen oplossen en taalgebruik.Somatische zenuwstelsel Deel van het perifere zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor het transport van informatie van de zintuigen naar de hersenen, en van de hersenen naar de skeletspieren.Autonome zenuwstelsel Deel van het perifere zenuwstelsel dat de klieren en de onbewuste lichaamsprocessen aanstuurt.Sympatische zenuwstelsel Deel van het autonome zenuwstelsel dat een verhoogde arousal teweeg kan brengen.Parasympathische zenuwstelsel Deel van het autonome zenuwstelsel dat arousal kan verlagen en ervoor zorgt dat de energiereserves weer worden aangevuld.Psychoanalytische theorie Freuds theoretische model van onze persoonlijkheid, ook wel psychoanalyse genoemd.

• / 4