BEROEPSOPDRACHT - CASE REPORT

Door:

Studentnummer:

Studiejaar:

Studiegroepscode:

Naam cursus: Minor Acute Zorg

Examinator:

Inleverdatum:

Versie:

Aantal woorden:

BEROEPSOPDRACHT - CASE REPORT

HARTTAMPONNADE 1 / 4

Samenvatting Casusbeschrijving Patiënt, 59-jarige vrouw lag op de afdeling cardio thoracale chirurgie nadat zij een Aortic Valve Replacement (AVR) heeft ondergaan. Vijftien uur na de operatie ervaarde de patiënt benauwdheidsklachten, pijn op de borst en vermoeidheid. De patiënt transpireerde hevig en voelde perifeer koud aan. Tevens was er sprake van oligurie en gestuwde halsvenen. Aan de hand van de diagnostische onderzoeken is er door de arts uiteindelijk een harttamponnade gediagnostiseerd. Na het stellen van deze diagnose heeft er met spoed een pericardpunctie plaatsgevonden en werd er 600 milliliter (ml) vocht uit het pericard gedraineerd.Relevantie Een harttamponnade is een levensbedreigende complicatie dat snel gediagnostiseerd en behandeld moet worden. Het adequaat behandelen van een harttamponnade is van belang omdat een acute harttamponnade zonder behandeling bijna altijd fataal is.Beschouwing Een harttamponnade is een levensbedreigende complicatie doordat er vocht ophoopt in het pericard. Door het ophopen van het vocht worden de wanden van het hart ingedeukt en hierdoor kan het hart in de diastolische fase zich niet voldoende uitzetten. Doordat er minder bloed in het hart kan stromen hoopt er een deel van het bloed op in de vena cava superior of vena cava inferior. Dit zorgt voor een verhoogd centraal veneuze druk en uit zich onder andere in gestuwde halsvenen.Naast de gestuwde halsvenen zijn dyspnoe, pijn op de borst, vermoeidheid, verlaagde arteriële druk, oligurie en perifeer oedeem symptomen die kunnen optreden. Hartchirurgie valt onder andere onder de risicofactoren omdat het bloed kan achterblijven in het pericard. Hierdoor ontstaat er bloedstolling rondom het hart. De beste manier om een harttamponnade te diagnosticeren is met behulp van een echocardiografie. Het inzetten van volumetherapie en het toedienen van isoproterenol vallen onder de behandeling op korte termijn. Echter, is de meest effectieve behandeling van een harttamponnade een pericardpunctie.Conclusie Gezien een harttamponnade een levensbedreigende complicatie is met daarbij een hoog sterftecijfer, is het van belang om zo snel mogelijk de diagnose vast te stellen. Zo kan er een adequate behandeling toegepast worden. Daarnaast is het van belang dat er bij deze casus kritisch gekeken moet worden of een harttamponnade niet voorkomen had kunnen worden. Bloedingscomplicaties zoals een harttamponnade worden door chirurgen als onvermijdelijk gezien maar verschillende onderzoeken tonen aan dat dit niet de waarheid lijkt. Het continu spoelen van de pericardiale holte lijkt dan ook een goede oplossing voor de complicatie van een harttamponnade na hartchirurgie.Aanbeveling Er wordt aanbevolen om bij een vergelijkbare casus het continu postoperatief spoelen van de pericardiale holte toe te passen om zo een harttamponnade te voorkomen. Daarbij is het raadzaam dat er scholingen gegeven moeten worden en dat er een protocol wordt gemaakt, om zo de bevoegd- en bekwaamheden te optimaliseren.

1 2 / 4

Inhoudsopgave Samenvatting.................................................................................................................................................1 Casusbeschrijving.................................................................................................................................................1 Relevantie.............................................................................................................................................................1 Beschouwing........................................................................................................................................................1 Conclusie...............................................................................................................................................................1 Aanbeveling..........................................................................................................................................................1

• Inleiding.....................................................................................................................................................3

1.1 Casusbeschrijving...........................................................................................................................................3 1.2 Relevantie.......................................................................................................................................................3

• Beschouwing..............................................................................................................................................3

2.1 Ziektebeeld.....................................................................................................................................................3 2.2 Risicofactoren.................................................................................................................................................4 2.3 Incidentie en mortaliteit.................................................................................................................................4 2.4 Diagnostiek.....................................................................................................................................................4 2.5 Behandeling....................................................................................................................................................6

• Conclusie...................................................................................................................................................6
• Aanbevelingen...........................................................................................................................................6
• Reflectie....................................................................................................................................................7

Literatuurlijst.................................................................................................................................................8

2 3 / 4

• Inleiding

1.1 Casusbeschrijving Patiënt, 59-jarige vrouw lag op de afdeling cardio thoracale chirurgie nadat zij een AVR heeft ondergaan. Gedurende de operatie was de patiënt hemodynamisch en respiratoir stabiel.Vijftien uur na de operatie ervaarde de patiënt benauwdheidsklachten, pijn op de borst en vermoeidheid. De patiënt transpireerde hevig en voelde perifeer koud aan. Tevens was er sprake van oligurie en gestuwde halsvenen. De verpleegkundige op de afdeling beoordeelde de patiënt met behulp van de ABCDE-methode. Deze afkorting staat voor airway, breathing, circulation, disability en exposure (Boel et al., 2017). Bij de vitale functies viel een ademhalingsfrequentie van 29 keer per minuut op. Daarnaast had de patiënt een bloeddruk van 89/53 mmHg met een hartfrequentie van 101 slagen per minuut. De overige controles van de vitale functies waren niet afwijkend.Er werd onder andere een spoed elektrocardiogram (ECG) en een echocardiografie uitgevoerd.Daarnaast werd er een laboratoriumonderzoek gestart. Op de uitslagen van deze diagnostische onderzoeken wordt verder ingegaan bij de beschouwing. Aan de hand van de diagnostische onderzoeken is er door de arts uiteindelijk een harttamponnade gediagnostiseerd en werd er middels een pericardpunctie 600 ml vocht uit het pericard gedraineerd.

1.2 Relevantie Een (postoperatieve) harttamponnade is een levensbedreigende complicatie dat snel gediagnostiseerd en behandeld moet worden (Carmona et al., 2012). Chen (2020) zegt hierover dat er bij een harttamponnade vocht ophoopt in het pericard en hierdoor de druk in het pericard hoger is dan de druk in de hartkamers. Door deze druk is er sprake van een verminderde cardiale output; dit kan leiden tot hartritmestoornissen, obstructieve shock en uiteindelijk kan de patiënt ook komen te overlijden. Er kan geconcludeerd worden dat het adequaat behandelen van een harttamponnade van belang is omdat een acute harttamponnade zonder behandeling bijna altijd fataal is (Sonwani et al., 2019). Dit case report heeft dan ook onder andere het doel om erachter te komen hoe een harttamponnade gediagnostiseerd kan worden, welke behandeling het meest geschikt is en of het mogelijk voorkomen kan worden.

• Beschouwing

2.1 Ziektebeeld Zoals reeds beschreven is een harttamponnade een levensbedreigende complicatie doordat er vocht ophoopt in het pericard (Chen, 2020). Normaliter zit er twintig tot 40 ml vocht tussen de lagen van het pericard. Bij een harttamponnade kan het vocht oplopen tot zelfs 2000 ml. Echter, kan een snelle ophoping van 250 ml ook al voor ernstige symptomen zorgen (York et al., 2018).Door het ophopen van het vocht worden de wanden van het hart ingedeukt en hierdoor kan het hart in de diastolische fase zich niet voldoende uitzetten. Doordat er minder bloed in het hart kan stromen hoopt er een deel van het bloed op in de vena cava superior of vena cava inferior. Dit zorgt voor een verhoogd centraal veneuze druk en uit zich onder andere in gestuwde halsvenen (Beers et al., 2005).Naast de gestuwde halsvenen zijn dyspnoe, pijn op de borst, vermoeidheid, verlaagde arteriële druk, oligurie en perifeer oedeem symptomen die kunnen optreden (Bruining et al., 2017). Enkele van deze symptomen zijn dan ook terug te zien bij de patiënt in de casusbeschrijving. Deze symptomen wijzen bij de patiënt niet alleen op een harttamponnade maar ook op een obstructieve shock. Een obstructieve shock ontstaat doordat het bloed in het pericard blijft zitten en hierdoor de circulatie belemmerd wordt (Boel et al., 2017).

• / 4