Bijlescollege week 2.7

Bijlescollege week 2.7 Het brein is… Een gigantisch netwerk Miljarden neuronen 2 hemisferen 20% zuurstofverbruik 20% bloedtoevoer 1,5 kilo Belangrijke onderdelen van het brein.

• = frontaalkwab; o.a. planning, emotieregulatie,

initiatiefname, inhibitie.

• = pariëtaalkwab; o.a. verwerken sensorische

informatie, ruimtelijke oriëntatie.

• = occipitaalkwab; ontvangen en verwerken visuele

informatie.

• = cerebellum; o.a. bewegingscoördinatie en timing.
• = temporaalkwab; o.a. verwerken auditieve

informatie en taal.

• = lymbisch systeem; o.a. betrokken bij emotie en motivatie.

Nog meer hersenonderdelen

• = cerebrale cortex (hersenschors)
• = thalamus (‘inner chamber’)
• = corpus callosum (hersenbalk)
• = hypothalamus (‘onder de thalamus’)
• = amygdala (amandelvormige kern) aan einde van

hippocampus (‘zeepaardje’)

• = hypofyse (hormoonklier)
• = middenhersenen
• = pons (brug)
• = medulla oblongata (verlengde merg)

10 = hersenstam 11 = ruggenmerg 12 = cerebellum (kleine hersenen) Neuron

1 1 / 5

DNA Introduction Op een bepaalde manier is alle psychologie biologie. Jij bent een biologisch organisme en alles wat je doet of denkt is onderdeel van ‘jouw biologie’. Veel van de psychologie heeft te maken met genetica, evolutie, hormonen, fysiologie en hersenmechanismen. Vooral op dat laatste richt het boek zich.De biologische aanpak van gedrag Twee veelgestelde vragen zijn waarom het universum bestaat en waarom bewustzijn bestaat.Gottfied Leibniz stelde de vraag: “Waarom is er liever iets dan niets?”. Iemand moet het universum gecreëerd hebben. Wat zou er gebeuren als bepaalde zaken anders waren geweest? In de jaren ’80 heeft een stel natuurkundige de string theory bedacht. Zij wilden bewijzen dat dit de enige manier was hoe het universum kan zijn. Later werd geconcludeerd dat dit niet het enige mogelijke universum is. Er zijn heel veel andere mogelijkheden, maar van die mogelijkheden zijn er maar heel weinig waarin leven mogelijk is.Een andere veel gestelde vraag wordt mind-brain problem of mind-body problem genoemd. Het is de vraag over hoe geest en hersenactiviteit verbonden zijn. Waarom zijn er verschillende vormen van bewustzijn? Bewustzijn is iets dat we ervaren en wat om uitleg vraagt, maar we weten nu nog niet hoe we het kunnen verklaren. René Descartes hield zich bezig met bewustzijn. Een bekende uitspraak van hem is ‘cogito ergo sum’; ik denk dus ik ben. Hij is oprichter van het dualisme (pijnappelklier).Het gebied van biologische psychologie Biologische psychologie is de wetenschappelijke studie van de biologische basis van psyche en gedrag. Verwante termen zijn onder andere neuropsychologie, psychofysiologie en cognitieve neurowetenschappen. De naam biologische psychologie benadrukt dat het doel is om biologie te betrekken bij psychologische problemen.Biologische psychologie is niet alleen een studiegebied, maar ook een bepaald standpunt. Het idee is dat we denken en handelen zoals we doen vanwege hersenmechanismen en dat we die hersenmechanismen hebben ontwikkeld, omdat de dieren die vroeger op deze manier waren gebouwd, overleefden en zich voortplanten.Je kunt hersenen dorsaal bekijken, dat is vanaf de bovenkant. Ook kun je ventraal kijken en dat is vanaf de onderkant. In het brein zitten twee soorten cellen: neuronen en glia. Neuronen versturen berichten naar elkaar en naar spieren en klieren. Glia heeft veel functies, maar verstuurd geen boodschappen over grote afstanden.

2 2 / 5

Drie dingen die je moet onthouden uit dit boek 1.Perceptie gebeurt in het brein. Wanneer je iets aanraakt met je hand, zendt je hand een bericht naar je hersenen. Je voelt het object in je hersenen en niet met je hand.

2.Mentale activiteit en verschillende soorten hersenactiviteit zijn onafscheidelijk. Dit is monisme, het idee dat het universum alleen bestaat uit één soort ‘zijn’. Je brein is gemaakt van dezelfde substantie als het universum. Het tegenovergestelde is dualisme, het idee dat er een verschil is in geest en materie. Bijna alle neurowetenschappers en filosofen geloven in monisme. Monisme is soms moeilijk te begrijpen. Volgens monisme zijn je gedachten en ervaringen hetzelfde als je hersenactiviteit.

3.We moeten voorzichtig zijn over wat een verklaring is en wat niet. We moeten geen voorbarige conclusies trekken uit onderzoek.Biologische verklaringen van gedrag We kennen niet altijd de reden voor ons gedrag. Biologische verklaringen van gedrag vallen in 4

categorieën:

1.Fysiologische verklaring: focus op gedrag gerelateerd aan lichamelijke processen. Gedrag wordt verbonden aan de hersenactiviteit of aan andere organen.

2.Ontogenetische verklaring: focus op beschrijving hoe het gedrag zich kon ontwikkelen. Het beschrijft hoe gedrag ontwikkelt, door de invloed van genen, voeding, ervaringen en interacties.

3.Evolutionaire verklaring: focus op gedrag als gevolg van de evolutie van een soort.

4.Functionele verklaring: focus op doel van het gedrag, waarom is het zo ontwikkeld? In een kleine, geïsoleerde populatie kan een gen per ongeluk worden verspreid door het proces genaamd genetic drift. In een grote populatie worden vaak de ‘beste’ genen doorgegeven.Enkele feiten over de evolutie Genen muteren random.Fittest = best aangepast aan de omgeving.Reproductie van genen is van belang.Er is geen ‘doelgerichte selectie’.Co-evolutie -Fijne motoriek -Begrijpen -Taal -Huilen Dankzij relatief weinig ontwikkelde hersenen krijgt een kind de kans zich flexibel te ontwikkelen.Baankansen Als je een carrière gerelateerd aan biologische psychologie overweegt, heb je een hoop opties gerelateerd aan onderzoek en therapie.Het gebruik van dieren bij onderzoek Dieronderzoek is een ethisch dilemma met voor- en tegenstanders. De meeste biologische psychologen zijn geïnteresseerd in het menselijk brein en gedrag. Er zijn daarom vier redenen om

niet-mensen te onderzoeken:

1.De onderliggende mechanismen aan gedrag zijn hetzelfde bij verschillende soorten. Soms is het makkelijker om een niet-menselijke soort te onderzoeken.

2.We zijn geïnteresseerd in de dieren zelf.

3.Wat we leren over dieren geeft ons ook meer informatie over de menselijke evolutie.

3 3 / 5

4.Legale of ethische beperkingen voorkomen bepaalde onderzoeken bij mensen.Dieronderzoek is erg belangrijk bij medisch onderzoek. Door dieronderzoek zijn er al vele methodes gevonden om bepaalde ziektes te bestrijden. Dieren kunnen er echter ook gewond van raken of door overlijden.Oppositie ‘Minimalisten’ tolereren bepaalde soorten van dieronderzoek, maar willen het aantal betrokken onderzoekers beperken, de hoeveelheid stress en het is afhankelijk van welke diersoort. Alleen belangrijke onderzoeken mogen nog plaatsvinden met dieren.De standaard regels wat betreft ethisch gedrag benadrukken de 3 ‘V’s’: vermindering van de hoeveelheid dieren, vervanging van dieren door bijvoorbeeld computers als het mogelijk is, en verfijning van de procedures om de pijn te verminderen.In ieder land zijn de regels anders. In sommige landen, zoals Amerika, is het best goed geregeld. In andere landen totaal niet.In tegenstelling tot de ‘minimalisten’ zien de ‘abolitionisten’ geen ruimte voor compromissen.Abolitionisten houden vast aan het idee dat alle dieren dezelfde rechten hebben als mensen. Het doden van een dier wordt door hen gezien als moord, wat de intentie ook is. Een dier in een kooi houden is volgens hen slavernij. Mensen mogen geen dieren gebruiken, want de dieren kunnen niet geïnformeerd worden over het onderzoek. Zij zijn heel sterk in hun mening en hebben onder andere de onderzoekers bedreigd.Aan de andere kant betekent het stoppen met dieronderzoek dat medisch onderzoek lastiger wordt en langzamer gaat. Ook kunnen er geen dierlijke transplanten meer gebruikt worden voor mensen.H1 Neuronen In feite is geen enkel mens onafhankelijk. Mensen kunnen veel doen als ze samenwerken, en maar weinig alleen.

1.1 De cellen van het zenuwstelsel Je ervaringen zijn afhankelijk van de activiteit van een groot aantal afhankelijke, maar onderling verbonden cellen.Neuronen en gliacellen Het zenuwstelsel bestaat uit twee soorten cellen: neuronen en gliacellen. Neuronen ontvangen informatie en geven het door aan andere cellen. Gliacellen hebben vele functies, die moeilijk samen te vatten zijn. Het volwassen brein bestaat gemiddeld uit 86 biljoen neuronen. De hersenen bestaan, net als de rest van het lichaam, uit individuele cellen.Santiago Ramón y Cajal, een pionier in neurowetenschappen Charles Sherrington en Santiago Ramón y Cajal worden gezien als de ontdekkers van neurowetenschap. Cajal tekende als eerste neuronen en zijn tekeningen zijn nu nog steeds kloppend en bruikbaar. Cajals onderzoek toonde aan dat zenuwcellen altijd gescheiden zijn van elkaar.De anatomie van een dierlijke cel De buitenkant van een cel is het (plasma) membraan, een structuur die de binnenkant van de cel scheidt van de buitenkant. Eiwitkanalen laten bepaalde stoffen, zoals water en zuurstof, door en houden andere stoffen tegen.Iedere cel heeft een celkern, nucleus. Hier bevinden zich de chromosomen en het DNA.

4 4 / 5