Capaciteit en proces management hoorcollege 1

Capaciteit en proces management hoorcollege 1 Bouwstenen van het vak op snijvlak van kwaliteits-management en health service operations management.Operation mamagement vs logistiek

Van Dale (<1997): logistiek =

alle voorbereidingen en handelingen die nodig zijn om de troepen op de meest doeltreffende wijze van goederen en voorraden te voorzien en onder de gunstigste omstandigheden te doen strijden. (niet een kenbare definitie)

Van Dale: logistiek =

beheersing van alle goederenstromen, personen- en dataverkeer, nodig om een bedrijf enz. te laten functioneren (gaat alleen maar over doorstroom)

Cambridge dictionary: operations management =

the control of the activities involved in producing goods and providing services, and the study of the best ways to do this (dit is de definitie waar we het in het vak over gaan hebben, alle activiteiten die nodig zijn om op een goede manier service te vernemen) Productie logistiek en (health) servicelogistiek

• Productie omgeving: gerobotiseerd (bv autofabriek), auto’s worden vaak gemaakt

op order van de klant (je hoeft niet continu naar de fabriek te komen voor te auto), kun je verkopen (auto/boek), producten grotendeels hetzelfde, je weet begin en eindtijd, je kunt voorraad opbouwen (voorraad is goed, te veel is niet goed)

- Service verlenende organisatie: mensen, moeten patiënt gericht werken, de

interactie is onderdeel van de service, elk stapje moet patiënt opnieuw naar ziekenhuis toe (dit vraagt afstemming), service is niet overdraagbaar (vergankelijk) je hebt te maken met no-show (capaciteit dit dan verloren gaat), stuk productie omdat de interactie zn grote rol speelt is de service ook elke keer anders, dit maakt uit op de manier we dingen organiseren, je weet niet precies de eindtijd (speelt rol in de planning), met service kun je geen voorraad maken (bij weinig vraag kun je niet je capaciteit inzetten).De patiënt in een zorgorganisatie

• De patiënt staat centraal (ook al heeft hij te maken met verschillende afdelingen)

is het voor de patiënt ook makkelijk, overzichtelijk? We kunnen alleen zorg verlenen als de patiënt snapt wat de bedoeling is.

• In de zorg verschillende stromen door het ziekenhuis (afdeling krijgt patiënten uit

verschillende hoeken binnen & verschillende prioriteiten).Units, processen en netwerken 1 / 4

Vanuit patiënten kant (proces operations management) of vanuit kant van de afdelingen, units (unit operation management) -> combineren processen en capaciteiten = netwerk operations management

Heath service operations management: unit- proces - netwerk

• Unit: een afdeling in een (zorg)organisatie die hetzelfde type activiteiten uitvoert

• Proces: reeks bewerkingen die moeten worden uitgevoerd om een bepaalde

service te produceren voor een specifieke groep patiënten

• Netwerk: combinatie van afdelingen en processen

Planning en controle

Capaciteit en proces management: ‘taken’

• Afstemmen van zorg in processen en ketens
• Optimale inzet van capaciteit

Managementniveau

- Strategisch management: juiste capaciteit en juiste hoeveelheid

beschikbaarheid (opleidingsplekken, hoeveel kamers heb ik nodig, hoe moet gebouw eruit ziet), alles wat langer dan 1 jaar vooruitkijkt

• Tactisch management (capaciteit verdelen) stel je vast voor aantal weken tot jaar

vooruit

- Operationeel management: op patiënt niveau, inplannen

• Realtime management: bijstellen op de dag zelf (client valt uit, medewerker is

ziek)

Niet eenrichtingsniveau: top-down en down-top.

Planning & control: Een regelkring

• Doelen stellen
• Wat is input, proces, output

- KPI: key performance indicator (indicatoren)

Niet alles wat belangrijk is kun je in kwantitatieve doelen vaststellen en niet alle kwantitatieve doelen zijn belangrijk.Wat je meet is wat je krijgt: wat stimuleer je met de doelen? Bv bezettingsgraad is belangrijk -> hoge bezettingsgraad maar ook hoge wachtlijsten (wat minder belangrijk wordt geacht).Prestatie indicatoren in CPM Welke logistieke (OM) indicatoren kun je bedienen voor capaciteit en proces management? 2 / 4

• Doorlooptijd
• Ligduur
• Wachttijd
• Beddencapaciteit
• Bezettingsgraad
• Ziekteverzuim

Kwantitatieve analyse: meten is weten

Welke grafiek verteld welk verhaal

• Kolom diagram moeten kunnen maken in excel. Zet je data op jaartal of op

afdeling -> op afdeling overzichtelijk dan zie je de ontwikkeling door de jaren heen. Bewuste keuze welk verhaal je wilt vertellen

• Cirkeldiagram: geef je aandeel van het totaal weer (samenstelling), staafdiagram

geeft aantallen weer (absolute aantallen) -> conclusie keuze van grafiek is belangrijk

• Cirkeldiagram: niet te veel taartpunten, als totaal geen betekenis hebt kun je

geen cirkel diagram maken

• Eenheid erbij

In dit vak: kolomdiagram, lijngrafiek, histogram, scatterplot, taartdiagram

In dit vak alleen beschrijvende statistiek

- 1 kerngetallen/samenvatten: centrummaat en spreidingsmaat

- 2 tabellen: frequentietabel

- 3 grafieken: staafdiagrammen, cirkeldiagram, histogram, spreidingsdiagram(

PDCA

• Plan
• Do
• Check
• Act

Ook aandacht besteden aan kwaliteitsborging Idee is continue kwaliteitsverbetering Werkgroep 1 Indicatoren operations management

• Ligduur
• Wachttijd
• (doorlooptijd) 3 / 4

Analyse

• Kentallen
• Frequentietabel
• Kolom diagram

Interpretatie

• Wat zie je?
• Wat betekent dat?

Literatuur week 1 Hoofdstuk 2 Het raamwerk en het proces van capaciteitsmanagement Het doel van goede zorg is dat patiënten de juiste zorg krijgen, op het juiste moment, op de juiste plaats, door de juiste zorgprofessionals.Dit vraagt dat zorgvraag en zorgaanbod op elkaar zijn afgestemd.

Daarvoor moeten alle middelen (resources) op tijd beschikbaar zijn:

• Personeel (verpleegkundigen, artsen, assistenten)
• Ruimte (bedden, operatiekamers)
• Apparatuur, materialen, geneesmiddelen

Probleem:

• Middelen zijn schaars; er zijn structurele tekorten, vooral in personeel.
• Ziekenhuizen moeten dus efficiënter en effectiever werken.

Gevolg:

Capaciteitsmanagement wordt essentieel:

Het slim beheren en afstemmen van de beschikbare middelen op de zorgvraag.

Daarnaast speelt patiëntenstroommanagement (zorglogistiek):

• Richt zich op de doorstroming van patiënten door het ziekenhuis.
• Capaciteitsmanagement zorgt dat er voldoende middelen zijn voor die doorstroom.

Beide zijn nauw verbonden:

• Zonder capaciteit geen doorstroming,
• Zonder goede doorstroming geen efficiënte benutting van capaciteit.

§2.2 – Ziekenhuizen als systeem van stromen Een ziekenhuis kun je zien als een systeem van onderling verbonden stromen (flows).

Twee hoofdtypen stromen:

• Patiëntenstromen
• Patiënten bewegen door verschillende afdelingen (SEH → OK → IC → verpleegafdeling).
• Dit zijn de zorgprocessen.
• Capaciteitsstromen (resources)
• Alle middelen die nodig zijn om zorg te leveren (personeel, apparatuur, bedden,

medicijnen).

Doel: afstemming tussen deze twee stromen.

Problemen in de praktijk:

• Afdelingen werken vaak afzonderlijk (functionele organisatie).
• Dit kan samenwerking belemmeren en inefficiëntie veroorzaken.

Bijvoorbeeld:

• De operatiekamer wil productiever zijn, maar de verpleegafdeling heeft geen bedden vrij.
• Of andersom: verpleegafdeling heeft personeel klaarstaan, maar er zijn geen operaties

ingepland.

• / 4