Complete samenvatting

• / 4

Complete samenvatting Persoonlijkheidspsycholo gie

2024/2025

Leerdoelen:

-Een correcte definitie van de belangrijkste begrippen uit de persoonlijkheidspsychologie geven -De verschillen en gelijkenissen tussen klassieke modellen van persoonlijkheid en/of de hedendaagse kijk op persoonlijkheid in eigen woorden uitleggen -De impact van omgevingsfactoren (bv. cultuur, plaats in de rij, sociaal- economische status...) en genetische factoren (bv. geslacht) op (de ontwikkeling van) persoonlijkheid in eigen woorden uitleggen -Op basis van een voorbeeld het effect van (de interactie tussen) persoonlijkheid (type A, B, C, D) en coping op het omgaan met life events en/ of op gezondheid toepassen -Op basis van een voorbeeld het effect van persoonlijkheid op kwetsbaarheid voor het stellen van risicovolgedrag (bv. verslaving, delinquentie...) toelichten -De principes van stabiliteit en verandering van persoonlijkheidstrekken tijdens de levensloop in eigen woorden uitleggen -De essentie van het onderzoek naar de bronnen van verschillen tussen mensen in eigen woorden uitleggen -De toepassingsmogelijkheden en belangrijkste kenmerken van de meest gebruikte persoonlijkheidstesten (NEO-PI-III, NEO-FFI-3 …) toelichten -In een casus op basis van de resultaten van een persoonlijkheidsonderzoek een correcte studie- of beroepskeuze adviseren -In een casus op basis van de resultaten van een persoonlijkheidsonderzoek suggesties geven voor begeleiding en/of ondersteuning in een specifiek functioneel levensdomein (professioneel functioneren, gezin, (partner)relatie...) 2 / 4

Samenvatting Een introductie Persoonlijkheidspsychologie is nuttig -Beschrijven hoe iemand in elkaar zit -Verklaren waarom iemand zich op een bepaalde, soms irrationele manier gedraagt  cruciaal in de begeleiding van iemand -Vertaling naar andere vakgebieden (bv. Arbeids- en

organisatiepsychologie, sociale psychologie, …): in kaart brengen van

persoonlijkheid Bv. Man met cocaïne- en gokverslaving die ondanks verschillende therapieën blijft hervallen: persoonlijkheidstrekken vinden door persoonlijkheidstests, die man daar inzicht in geven, inzetten op bepaalde kenmerken (bv. Kenmerk ‘openstaan voor nieuwe ervaringen’  inzetten op nieuwe sport) Persoonlijkheidspsychologie als wetenschap  Bestuderen van persoonlijkheid ➢verschillen en gelijkenissen tussen mensen ➢welke gevolgen hebben die op hoe ze zich voelen en gedragen Analyse op 3 niveaus (Kluckhohn & Murray) 1.Elke mens is zoals alle anderen ➢Human nature ➢Gemeenschappelijkheden  ieder mens wordt geboren en sterft, wordt gevoed en leert zichzelf voeden, heeft noden en behoeften, heeft een specifiek hersengebied voor taalontwikkeling, … 2.Elk mens is zoals sommige anderen ➢Individuele verschillen (bv. meerdere mensen zijn introvert)

➢Verschillen tussen groepen (bv. In een sportgroep: iedereen in die

specifieke groep heeft de eigenschap ‘doorzettingsvermogen’) 3.Elk mens is als geen ander ➢Uniciteit (uniek)  iedereen is een unieke samenstelling van verschillende eigenschappen Persoonlijkheid kan

-Nomothetisch onderzocht worden: mensen worden in groep onderzocht,

algemene conclusies getrokken en statische bepalingen worden gemaakt

-Idiografisch onderzocht worden: één proefpersoon waarin het unieke gedrag

bestudeerd wordt 3 / 4

Wat is persoonlijkheid?Persoonlijkheid heeft betrekking op de kenmerkende individuele verschillen tussen mensen in de manier waarom ze denken, zich voelen en zich gedragen.Deze individuele verschillen zijn vrij stabiel en deels genetisch bepaald en openbaren zich in verschillende situaties.Kenmerkende individuele verschillen -Kenmerken = trekken (traits) -Average tendencies (gemiddelde neigingen) -Trekpsychologie = bestuderen van die kenmerken ➢Beschrijvende functie ➢Verklarende functie ➢Voorspellende functie Karakter -Griekse woord ‘Charasso’ (inkerven, graveren) -Stereotypen  uitvergroten, bv. ‘een nerd’, ‘een strever’ Temperament ‘Temperare’ = mengen  ontstaan in de Griekse

oudheid: ‘Vloeistoffen in het lichaam’

Een teveel aan Naam Temperament Psychologische beschrijving BloedSanguinisch Vrolijk, vriendelijk, grappig SlijmFlegmatisch Traag, loom, lui GalCholerisch Onstuimig, onverschrokken Zwart gal Melancholisch Somber, zwijgzaam  is niet wetenschappelijk onderbouwd

-Vandaag : basale/oppervlakkige persoonlijkheidseigenschappen

 al bij kinderen zie je hun ‘temperament’ Persoonlijkheid = karakter + temperament Denken, voelen, doen -Cognitieve processen van informatieverwerking Input  beslissingsregels (als  dan)  output  op basis van persoonlijkheid komt een ‘input’ anders binnen  een ander verwerkingsproces door interpretatie

• / 4