DEEL 1 KLIMAATBEHEERSING

HUISVESTING

Schooljaar 2020-2021 1 / 4

1

DEEL 1 KLIMAATBEHEERSING

• Voorbeeld: Ecoli Mastitis op een melkveebedrijf:

• Mastitis trad op tijdens of na het kalven.• Ecoli → via faeces.• Door de mastitis → economisch verlies + dier heeft er veel last van.• Deze afkalfstal was nooit proper en er was een soort stenen afstapje die de stal scheidde van de rest. De boer vond het teveel werk om de stal telkens te reinigen, maar doordat hij dit niet deed, bleven de koeien mastitis krijgen.

• Als DA kan je twee dingen doen:

• Je kan de koe met mastitis antibiotica geven → maar de boer moet elke

druppel registreren en daarbij als je het blijft geven, krijg je resistentie.

• Je kan kijken waar misschien een preventieve oplossing gevonden kan

worden → advies geven om het stenen afstapje af te breken. Zo kan je makkelijker met een kruiwagen de stal in en kost het minder tijd om schoon te maken.

INLEIDING

- Voor WO I: stal = beschutting → ging toen niet om productiefactoren.

- Na WO II: huisvesting = productiefactor.

• Eerst enkel in pluimveehouderij, dan varkenshouderij en pas sinds mid ’80 ook in rundveesector. Nu ook bij sport- en gezelschapsdieren (dierenwelzijn, prestatie).

• Streven naar selectie en specialisatie in de veehouderij: huisvesting evolueert

noodgedwongen mee.

- Huisvesting is deel van de bedrijfsvoering en moet 4 factoren overdekken:

• Economische: je moet investeren in de huisvesting, daarna zullen de dieren beter

presteren en zal je winst hoger zijn. Er is een uitbatingskost van verlichting, ventilatie, verwarming. Of veel arbeidskosten om het hele kot te reinigen. Je kunt er zelf voorbeelden van genereren hoe huisvesting invloed heeft op de economische van de veehouder.

2. Ecologische: emissie normen. Huisvesting bepaalt mee in hoe verre je aan de

emissienormen voldoet. Stikstofemissie en geur in de omgeving. Ruimtelijke

inplanting: je mag niet zomaar overal een stal bouwen.

3. Ergonomische: correct arbeid kunnen uitvoeren.

• Ethologische 2 / 4

2

Stal moet betaald worden → investeringskost, afschrijvingskost, uitbatingskost.• Investeringskosten = hoeveel betaal je als je de stal aankoopt. Je moet een investering doen die zorgt voor maximale productieresultaten.• Afschrijvingskosten = je schrijft een stal meestal binnen 20 jaar af (stal wordt elk jaar minder waard). Je gaat dan je investeringskost delen door dat aantal jaar en dat bedrag moet je elk jaar dan van je loon afhalen → dit zorgt dat je uiteindelijk weer een nieuwe stal kaan aanschaffen.• Uitbatingskosten = vervangingskosten of recurrente kosten (= kosten die jaarlijks terugkeren).

• Typische recurrente kost in een huis → gas/water/licht.

• Emissies → geurhinder.
• Ruimtelijke inplanting → niet in fosfaatgevoelige zones je bedrijf meer uitbreiden.

• Psychologie van werknemer veehouder is totaal verschillend.

• Neus op de hoogte van de dieren → als je stalklimaat wilt inschatten (ammoniakgeur

→ irriteert neusslijmvlies, gevoelig voor virale infecties).

• Rol DA → advies zal enkel overkomen als je het simpel houdt en je over komt alsof je

er verstand van hebt.

• Dit is een koeienstal → maar kunnen ook geiten inzitten (vaak in oude koeienstallen

gehuisvest) of biologische varkens.

• / 4

3

H1 - EIGENSCHAPPEN VAN STALLUCHT EN -WAND

1.1 VOCHTIGE LUCHT

• Absolute luchtvochtigheid = massa waterdamp uitgedrukt per massa droge lucht.

• 1 m3 lucht = 1,250 kg.

Absolute vochtgehalte mag nog 30% stijgen alvorens we condensatie krijgen (bij een relatieve vochtigheid van 70%).

Watergehalte absolute lucht hangt af van de temperatuur van de lucht. Daarom beter relatief dan absoluut.

• Relatieve luchtvochtigheid = een verhouding die aangeeft hoeveel waterdamp lucht

bevat ten opzichte van de maximale hoeveelheid waterdamp die de lucht kan bevatten → hoeveelheid waterdamp die de lucht kan bevatten is beperkt.• Verzadigde lucht (100%) bevat de maximale hoeveelheid waterdamp → evenredig met de temperatuur.• Als men lucht afkoelt → bereiken verzadigingspunt = dauwpunt (= temp waarop condensatie begint).

o Badkamer verwarmen tot 20 graden: er komt mist na het douchen.

Verwarmen tot 50 graden: je vergroot de opname mogelijkheid, de

hoeveelheid vocht is hetzelfde. Door het warmer te maken zal de relatieve vochtigheid dalen van 70 naar 30 procent. Er is hierna geen mist. De condensatie is nog niet bereikt, er kan nog meer vocht binnen gebracht worden. In een sauna kun je eindeloos water gieten en er zal geen mist komen. Je ziet geen waterdamp in de oven nadat je een

brood hebt gebakken. Oven open: lucht is afgekoeld en er komt een

mist naar buiten omdat de opslagcapaciteit verkleind is.

• De luchttemperatuur moet hoger zijn dan het dauwpunt → anders

mistvorming en druppels op de vacht.• Dampspanning / verzadigingsdampspanning bij die temp = relatieve vochtigheid (%)

• Toepassing: drogend vermogen → was droogt beter bij een luchtvochtigheid

van 55% dan bij 95%.

• Toepassing: condensatie → als warme lucht ineens wordt blootgesteld aan

koude lucht daalt de temperatuur en daarmee ook de maximale hoeveelheid waterdamp die gebufferd kan worden. Er zal dus water overblijven = condens.

- Soortelijk gewicht:

• Koude lucht is zwaarder dan warme lucht.• Vochtige lucht is lichter dan droge lucht.

• / 4