Dit zijn de aantekeningen van ncoi bestuursrecht 2025, leestijd 20 min

• / 4

Dit zijn de aantekeningen van ncoi bestuursrecht 2025, leestijd 20 min Ik heb hier en daar opmerkingen gezet voor dingen die op het tentamen zijn geweest We hebben de 7 e editie uit 2024 van Elferink het meest gebruikt

Ps je hoeft echt niet alle wetsartikelen uit je hoofd te kennen gaan ze niet vragen op tentamen je moet wel iets op kunnen zoeken

• / 4

Bestuursrecht

Wat is bestuursrecht?

Het bestuursrecht – ook wel administratief recht genoemd – beschrijft hoe de overheid in mag grijpen in het publieke leven. Een bestuursorgaan mag alleen optreden als daar een wettelijke basis voor is.Dit principe heet het legaliteitsbeginsel.

Bij elk optreden van het bestuur zijn twee uitgangspunten belangrijk: er moet een wettelijke grondslag zijn en het bestuur moet de betrokken belangen zorgvuldig tegen elkaar afwegen.

Sinds 2025 is er extra aandacht voor digitale besluitvorming door bestuursorganen, waarbij transparantie en wettelijke grondslagen nog belangrijker zijn geworden (Ministerie van BZK, 2025).

• Wat is het legaliteitsbeginsel? Super bel!!

Volgens het legaliteitsbeginsel mag een bestuursorgaan alleen handelen als dat in de wet staat. Die wet moet in formele zin zijn vastgesteld, dus door de regering en het parlement samen. Dit principe is toetsbaar door de rechter en is gebaseerd op democratische besluitvorming.

Voorbeelden hiervan zijn artikel 18 van de Grondwet (recht op rechtsbijstand) en artikel 20 van de Grondwet (sociale zekerheid).

• Wat is het specialiteitsbeginsel?

Het specialiteitsbeginsel houdt in dat het bestuur alleen datgene mag regelen wat nodig is voor het specifieke doel waarvoor de bevoegdheid is verleend. De bevoegdheden staan duidelijk in de wet omschreven. Zie artikel 3:4 van de Awb: het bestuursorgaan moet alle rechtstreeks betrokken belangen meewegen, tenzij de wet of de aard van de bevoegdheid dit beperkt.

Bij het gebruik van bevoegdheden mag alleen het belang worden nagestreefd waarvoor de wet is gemaakt.

Verticaal en horizontaal gelede normstelling

Bij verticale gelede normstelling zijn verschillende bestuurslagen betrokken bij regelgeving, zoals gemeenten, provincies en de landelijke overheid. Burgers kunnen daardoor te maken krijgen met regels van meerdere bestuursniveaus tegelijk.

Horizontale gelede normstelling betekent dat meerdere wetten tegelijkertijd van toepassing zijn op één situatie. Het bestuursrecht kent veel regelingen met hiërarchisch opgebouwde normen. Als regels

met elkaar in strijd zijn, geldt: hogere wetgeving gaat voor lagere.

• Hoe verhoudt de Awb zich tot andere bestuursrechtelijke wetgeving?

• Dwingend recht: Dit zijn regels uit de Awb waarvan lagere wetgevers niet mogen afwijken.Bijvoorbeeld artikel 6:7 Awb bepaalt dat de termijn voor bezwaar of beroep zes weken is.kennen!

• Regelend recht: Dit zijn standaardregels die als wenselijk worden gezien, maar waarvan mag worden afgeweken. Artikel 4:1 Awb geeft aan dat een aanvraag schriftelijk moet worden gedaan, tenzij een andere wet iets anders bepaalt.

• Aanvullend recht: Als er niets is geregeld in een andere wet, dan gelden de regels uit de Awb automatisch. Ze vullen de gaten in lagere wetgeving op.

• Facultatief recht: Deze regels gelden alleen als een ander bestuursorgaan of wetgever ze uitdrukkelijk van toepassing verklaart. Een voorbeeld is de uniforme openbare

voorbereidingsprocedure (art. 3:10 Awb). 3 / 4

Openbare lichamen

hier kwam ook vragen over, ze komen met voorbeelden en moet je zeggen wat openbaar is of niet, niet zoooo moeilijk

De wet bepaalt de bevoegdheden en taken van openbare lichamen. Artikel 134 van de Grondwet geeft ze verordenende bevoegdheid. Deze bevoegdheden zijn uitgewerkt in wetten zoals de Gemeentewet.

Volgens artikel 2:1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) zijn openbare lichamen met verordenende bevoegdheid rechtspersonen. Dat betekent dat ze ook privaatrechtelijke handelingen mogen verrichten.

Wat zijn bestuursorganen? Tentamen!

Een bestuursorgaan is:

• Een onderdeel van een rechtspersoon die door publiekrecht is ingesteld (art. 1:1 lid 1 sub a Awb).

• Een ander persoon of orgaan dat openbaar gezag heeft gekregen (art. 1:1 lid 1 sub b Awb).

Wat is het verschil tussen een a- en een b-orgaan?

Artikel 3:1 lid 2 Awb bepaalt dat alle handelingen van een a-orgaan onder de Awb vallen. Bij een b- orgaan geldt de Awb alleen voor handelingen waarbij dat orgaan openbaar gezag uitoefent.

a-orgaan tentamen!

• Een orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon.• Deze rechtspersonen staan in artikel 2:1 BW: de Staat, provincies, gemeenten, waterschappen, en andere lichamen met verordenende bevoegdheid.• Rijksambtenaren vallen hieronder.• Een a-orgaan moet zich in alle gevallen aan de regels van de Awb houden.

b-orgaan

• Dit zijn andere personen of colleges die met openbaar gezag zijn belast.• Ze mogen dus beslissingen nemen die bindend zijn voor burgers.• Besturen van private rechtspersonen, zoals stichtingen, kunnen b-organen zijn als zij overheidstaken uitvoeren.

Openbaar gezag kan op twee manieren worden verkregen:

• Via een formele wet, bijvoorbeeld de Leerplichtwet geeft de schooldirecteur bevoegdheden.
• Door uitvoering van een publieke taak die normaal bij de overheid hoort.

In 2025 is er meer toezicht gekomen op private instellingen die overheidstaken uitvoeren, met strengere eisen voor transparantie en verantwoording (BZK, 2025).

Een rechtspersoon mag ook privaatrechtelijke handelingen verrichten, zoals het sluiten van een contract.

• / 4