GENEESKUNDIGE ZIEKTELEER

1 / 245

2022-2023

1 e Master Diergeneeskunde

SAMENVATTING

GENEESKUNDIGE ZIEKTELEER

1 / 10

2 / 245

Cortex

Medulla

Nier van hetzelfde veulen:

− Op echografie zag men dat de ureter afwijkend was (plots zag men geen ureter-lumen meer op echografie) − Er was dus bilaterale ureterhypoplasie waarbij het lumen van de ureter vanaf een bepaald punt niet meer was aangelegd (zie rode haakjes)

HOOFDSTUK 1 – GHD AANDOENINGEN VAN DE NIER PROF. VAN LOON

Belangrijk bij inwendige ziekten: altijd logisch nadenken!

− Logica van de organen goed snappen − Als er iets mis gaat wat gaan dan de gevolgen en symptomen zijn?

1.1 CONGENITALE AFWIJKINGEN

→ Is meestal al duidelijk bij de geboorte

− Agenesie – hypoplasie:

▪ Bepaalde stukken van de nier zijn niet of fout aangelegd ▪ Unilateraal – bilateraal → Bij bilaterale problemen zal het dier snel in de problemen komen na de geboorte ▪ Bij dergelijke afwijkingen bij jonge dieren zien we groeivertraging tot neonatale sterfte ▪ Vaak gecombineerd met andere afwijkingen thv het urogenitaal aparaat

− Enzymdefecten (oxalosis):

▪ Kan voorkomen, maar zien we minder frequent

− Niercysten:

▪ Kan verworven zijn, maar kan ook aangeboren zijn!▪ Zien we vooral bij rund en schaap (bij paarden bijna nooit) ▪ Symptoomloos

▪ Groot of polycysteus:

→ Eventueel nierinsufficiëntie

Nier van veulen dat neonataal sterk achteruit ging:

− Grote anechogene zwarte structuren op echografisch beeld geven de indruk van niercysten maar wat we eigenlijk zien is cortex en medulla − Bij jonge grote huisdieren is dit zeer opvallend, maar bij volwassen dieren is dit minder opvallend − Bij jonge dieren is de medulla dus altijd erg hypo-echogeen (zwart) 2 / 10

3 / 245

Veulen met waterige diarree:

− Veulens zijn heel gevoelig aan te weinig melk drinken (Ze hebben weinig reserve en moeten eigenlijk om de 30 min. melk drinken) − De veulens drinken niet omdat ze ziekjes zijn EN verliezen ook nog eens veel vocht via diarree − Ze raken op deze manier snel gedehydrateerd en kunnen zo nierinsufficiëntie ontwikkelen!− Het is dus belangrijk (en zeker bij jonge dieren) om snel te reageren en snel de circulatie terug op gang te brengen

1.2 ACUTE NIERINSUFFICIËNTIE

− Bij acute nierinsufficiëntie wordt altijd onderscheid gemaakt tussen:

▪ Pre-renaal → Belangrijkste hierbij is de bloedvoorziening naar de nier → Als er al onvoldoende bloedvoorziening is kan de nier vanzelfsprekend niet goed filteren en krijg je nierinsufficiëntie ▪ Renaal → Hier ligt het echt wel aan de nier zelf (aan het parenchym en heel de functionaliteit van de nier) ▪ Post-renaal → Problemen liggen thv. de afvoer van de urine (ureter, blaas en urethra) → Een obstructie of afwijking hier zorgt dus voor een post renale insufficiëntie

VORMEN VAN RENALE ACUTE NIERINSUFFICIËNTIE

ACUTE TUBULAIRE NECROSE

Is een renaal probleem dat in belangrijke mate veroorzaakt kan worden door de bloedvoorziening − Een slechte bloedvoorziening kan er langs de ene kant voor zorgen dat de nier onvoldoende bloed filtert en dus onvoldoende werkt waardoor zo een pre-renale uremie ontstaat − Maar het kan ook zijn dat als er te weinig bloed in de nier terecht komt er zo necrose ontstaat van de tubuli door gebrek aan zuurstof/voedingsstoffen en we zo een renale nierinsufficiëntie krijgen!

− Vasomotor nefropathie:

We zien vaak dat dit veroorzaakt wordt door endotoxemische toestanden en erge dehydratatie

▪ Veroorzaakt door hypoperfusie – hypotensie:

→ Er is dus een probleem met de bloedvoorziening (hypovolemie) → Hypotensie/hypoperfusie vormt een gevaar om de nier (irreversiebel) te beschadigen → (CHF mens – KHD) (CHF = Chronisch Hart Falen??)

▪ Vaak gecombineerd met thrombi / Diffuse Intravasale Coagulatie (DIC) tgv toxemie: → Zien we bv. bij een Samonella infectie → Geeft heel gemakkelijk stollingsproblemen (er is hypercoagulatie in heel het lichaam) → De (micro)thrombi gaan tromboses induceren thv de nier en dus lokaal voor tubulusnecrose zorgen

3 / 10

4 / 245

Belangrijk bij aminoglycosiden en NSAID’s:

− Dit zijn altijd producten waarbij we moeten oppassen als er dehydratatie is!− Deze producten zijn sowieso toxisch voor de nier − Dus als de nier het al moeilijk heeft door een slechte circulatie ga je met het toedienen van deze medicatie veel gemakkelijker een nefropathie induceren

TOXISCHE NEFROPATHIE

De nefropathie wordt hier veroorzaakt door toxische producten Is heel typisch bij bepaalde medicatie die wij geven! (Belangrijk dus!)

− Aminoglycosiden (antibiotica) zijn hier heel belangrijk:

▪ Neomycine >> gentamycine, amikacine...

▪ Bij dehydratatie en/of langdurige toediening:

→ Urine opvolgen (er mag nooit eiwit in de urine zitten) → Ureum en creatinine waarden in het bloed opvolgen (pas later)

− NSAID:

▪ Gaan bij overdosering en/of dehydratatie veel gemakkelijker schade kunnen aanrichten ▪ Je kan hiermee medullaire en papillaire necrose veroorzaken

− Pigment nefropathie:

▪ Wordt veroorzaakt door een lichaamseigen product!▪ Myoglobine > hemoglobine gaan de nier schade toebrengen → Deze moleculen zijn gepigmenteerd (vandaar de naam ‘pigment nefropathie’) → Deze moleculen zitten respectievelijk normaal in spiercellen en rode bloedcellen, maar komen vrij in de bloedbaan bij massale destructie van deze cellen (bv. myositis/ hemolyse)

− Andere oorzaken van toxische nefropathie:

▪ Eikel intoxicatie (vooral de groene eikels zijn gevaarlijk) ▪ Teveel vit D ▪ Bietenkoppen (oxalaat – nitraat) ▪ Zware metalen (lood,...) → ook andere symptomen

− Diagnose:

▪ Anamnese + symptomen van acute nierinsufficiëntie ▪ Is niet gemakkelijk om op te sporen → Op de anamnese heb je een dier dat het niet goed doet (stil, apathisch, voedsel weigeren) en symptomen van acute nierinsufficiëntie → Het is niet zo duidelijk van waar dat nu allemaal komt (Heeft het dier iets fout gegeten? Is het afkomstig van een toxisch product?)

ACUTE INTERSTITIËLE NEFRITIS

− Zien we minder frequent (omdat we de diagnose niet goed kunnen stellen) − Immuunreacties (vb. beta-lactam, sulfamiden, ...) − We zien oedeem en infiltratie van cellen in het interstitium − Bij kleine huisdieren zien we op echografie dat de nier groter en zwarter wordt (hypo-echogeen), maar bij grote huisdieren is dat minder duidelijk omdat alles veel groter is. Hierdoor is de beeldkwaliteit minder goed en kunnen we dat allemaal minder duidelijk differentiëren.

4 / 10