Geschiedenis tijdvak 2

Geschiedenis tijdvak 2 De tijd van Grieken en Romeinen §1 Wetenschap en politiek in de Griekse stadstaat Ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat.De vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur.De oudheid begon rond 3000 v.C. met de uitvinding van het schrift, oftewel de tijd van Grieken en Romeinen . De oudste Europese beschaving was de Minoïsche op Kreta (2000-1700 v.C). De beschaving had een schrift dat op kleitabletten werd geschreven en is vernoemd naar koning Minos (Griekse verhalen). Rond 1500 v.C. gingen Grieken vanaf Europa heersen over Kreta. Deze Myceense beschaving werd gedomineerd door krijgsheren die basileus (koning) werden genoemd. Ze regeerden vanuit paleizen en vochten met bronzen wapens.De Myceense koningen vochten tegen elkaar, maar in de 13 e eeuw v.C. vochten ze gezamenlijk tegen de Hittieten (Anatolië). De strijd ging om de stad Troje die in 1250 v.C. werd verwoest. De verhalen hierover werden eeuwenlang doorverteld, totdat dichter Homeros deze mythe opschreef. Ondanks dat dit nauwelijks te maken heeft met de werkelijke gebeurtenis, laat dit hun oorlogszuchtige wereld zien. De Myceense beschaving ging in de 12 e eeuw v.C.ten onder.In de 8 e eeuw kwam een nieuwe Griekse beschaving tot ontwikkeling, die in onafhankelijke stadstaten leefden in een landbouwstedelijke samenleving. Er was een bloeiende economie met als gevolg een bevolkingsgroei. Toen er overbevolking dreigde vestigden Grieken zich in koloniën aan de kusten van de Middellandse en Zwarte Zee. Dit is het begin van moderne steden als Napels, Marseille en Istanbul.Ondanks dat de Grieken niet in 1 staat leefden, vormden ze wel samen 1 volk door een gezamenlijke cultuur. Alle Grieken spraken dezelfde taal en vertelden dezelfde verhalen, waardoor ze hetzelfde beeld hadden van hun gezamenlijke geschiedenis. Grieken vereerden goden bij bijvoorbeeld de Olympische Spelen vanaf 776 v.C. Grieken deden ter ere van Zeus hieraan mee in Olympia.Door de kolonisatie en gebruik van een gemeenschappelijke munt (drachme), groeiden de handel, nijverheid en welvaart. Athene groeide door de import van graan uit Griekse stadstaten.De Griekse cultuur bloeide op in de 5 e eeuw v.C. in de wetenschap en de bouw- en beeldhouwkunst. De Griekse beschaving wordt klassiek genoemd, omdat de gedachten en vormen zo goed zijn dat ze nog steeds worden nagedaan. Griekse gebouwen bestonden uit zeilen en voorstellingen in reliëf. Architectuur was gemaakt in Dorische stijl, Ionische stijl of in Korinthische stijl. Griekse kunstenaars bestudeerden het menselijk lichaam en maakten beelden met een natuurlijke houding en levende gezichten.De antieke Grieken voelden zich met elkaar verbonden tegenover niet-Grieken (barbaren). Maar Griekse stadsstaten vochten ook tegen elkaar en werden pas in 338 v.C. verenigd tot 1 koninkrijk, toen ze werden onderworpen door Macedonië. Dit zorgde voor verdere verspreiding van de Griekse cultuur.De koning van Macedonië bewonderde deze cultuur. Hij veroverde in 334-323 v.C. het Perzische rijk en Egypte, waarin de hoofdstad Alexandrië werd gesticht.Na de dood van Alexander viel zijn rijk uiteen in verschillende Griekse rijken. In 1 / 2

West-Azië en Egypte heerste daarna een Griekse elite over de inheemse bevolking.De Griekse stadstaten werden eerst geregeerd door families en koningen. Een polis met een erfelijke koning is een monarchie en een poleis die werd bestuurd door leden van een groep met erfelijke voorrechten zijn de edelen. Dit bestuurssysteem is een aristocratie. De rijkdom van de aristocraten was gebaseerd op grondbezit. Toen de economie zich ontwikkelde kregen sommige steden een regering van rijken die niet allemaal uit een adellijke familie kwamen. Dit systeem is een oligarchie. Door verdere ontwikkeling kwamen er meer ambachtslieden en handelaren die ook wouden meebeslissen over het bestuur van de polis (de politiek). In sommige steden veroverde 1 edelman de macht. Zo’n tiran probeerde steun te krijgen van het volk om zich tegenover andere edelen te handhaven.In Athene was er ook een tiran aan de macht, totdat Kleisthenes hem wegjoeg met steun van het volk en maakte van Athene in 507 v.C. een democratie. De volksvergadering besliste over wetten, koos bestuurders en controleerden hen.Er was een directe democratie, dus burgers stemden zelf in de volksvergadering, zonder vertegenwoordigers. Alleen autochtone vrije mannen hadden het burgerschap. Vrouwen, slaven en immigranten waren ervan uitgesloten. In de 5 e eeuw v.C. voerden democratieën onder leiding van Athene oorlog tegen aristocratieën (Sparta).Socrates (en Plato) was geen voorstander van de democratie, want de politici spraken volgens hem niet de waarheid maar praten het volk naar de mond.Plato’s leerling Aristoteles vond dat een goede regering zich aan de wet hield en het algemeen belang vooropstelde. Dit kon een monarchie, aristocratie of democratie zijn. Hij wees tirannie en oligarchie af, wegens eigenbelang en willekeur.De Grieken verklaarden de wereld met goden verhalen die leefden op de berg Olympus. Filosofen ontwikkelden vanaf de 6 e eeuw v.C. een rationele manier van denken en probeerden alles met verstand de redeneren. Wetenschap is niet afkomstig van de Grieken, maar is al zo oud als de mensheid.Landbouwstedelijke beschavingen gebruikten reken0 en meetkunde om gebouwen te construeren. Ze geloofden dat goden ziekte en gezondheid brachten, maar maakten ook geneesmiddelen.De Grieken maakten de wetenschap los van de praktijk en gingen nadenken over abstracte begrippen (schoonheid, macht). Filosofen vroegen zich af wat rechtvaardigheid is, waaruit geluk bestaat en wat de beste staatsvorm is. Met abstracties zochten wetenschappers naar wetmatigheden (Pythagoras).Hippocrates probeerde door observeren en redeneren de oorzaak van ziektes te ontdekken.§2 Cultuur in het Romeinse rijk De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreidde.De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur.Romeinen dachten dat hun stad in 753 v.C. was gesticht door Romulus. Rome werd in 510 v.C. een republiek, toen in Athene de laatste tiran werd verdreven.Er klopt weinig van de Romeinse historici en er bestaan geen geschreven bronnen over deze tijd. Vermoedelijk werd Rome pas in de 4 e eeuw v.C.geleidelijk een republiek, met het principe dat macht gedeeld moest worden en machtshebbers snel afgelost. De twee consuls waren het machtigst, die voor een

• / 2