Gezondheidsrecht en kwaliteitszorg Samenvatting

Gezondheidsrecht en kwaliteitszorg Samenvatting Wet VolledigBeschrijving Wet-BIGWet op de beroepen en de individuele gezondheidszorg Voorbehouden handelingen individueel uitvoeren Wkkgz Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg Afhandeling klachten WGBO Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst Regels hulpverlenersrelatie tussen patiënt en zorgverlener, beroepsgeheim Wvggz Wet verplichte ggz Geeft regels voor verplichte (gedwongen) geestelijke gezondheidszorg en verplichte opname van patiënten met een psychische stoornis Wzd Wet zorg en dwangRicht zich op patiënten met een verstandelijke beperking of een psychogeriatrische aandoening die vanwege hun beperking of aandoening aangewezen zijn op zorg Gezondheidsrecht

Bijeenkomst 1: Inleiding; WGBO en goed hulpverlenerschap

Hoofdstuk 1, 4, 5 en 6 1.De (inter)nationale rechtsbeginselen die aan het gezondheidsrecht ten grondslag liggen beschrijven -Het internationaal verdrag (VN) inzake economische, sociale en culturele Rechten (IVESCR) art 12 erkent recht van eenieder op een zo goed mogelijke lichamelijke en geestelijke gezondheid, maar recht op toegang tot zorg is een sociaal grondrecht maar afhankelijk van beschikbare middelen.-Internationaal wordt onder gezondheid verstaan ‘een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijk gebreken’ -Rechtsbeginselen = algemene normen die het fundament vormen van het recht, deze staan in Internationale verdragen en in onze grondwet oZelfbeschikking oBescherming oGelijkheid oNederlandse grondwet oUniversele Verklaring van de Rechten van de mens (aangenomen door de VN) oEVMR = Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens Eigen rechtsspraak Europees hof

Basis voor tuchtrecht en gedwongen zorg: WzD en Wvggz

1 1 / 4

2.De rechten en plichten van de patiënt die voortkomen uit de WGBO beschrijven -WGBO gaat over een dienst in de vorm van zorg (behandeling) aan de individuele patiënt daarom valt de WGBO onder het burgerlijk wetboek BW oGericht op de individuele patiënt oMondeling contract -Rechten patiënt oRecht op duidelijke informatie over gezondheid, onderzoeken en behandelingen oRecht op overleg met hulpverlener en samen te beslissen over de behandeling oRecht om ook ‘nee’ te zeggen tegen een voorgestelde behandeling oRecht om geen informatie te willen oRecht om medisch dossier in te zien en recht op een kopie daarvan oRecht om fouten in zijn/haar medisch dossier te herstellen oRecht om een eigen verklaring aan zijn/haar medisch dossier toe te laten voegen oRecht om gegevens uit zijn/haar medisch dossier te laten vernietigen oRecht op privacy en geheimhouding van medische gegevens (beroepsgeheim) oRecht op een second opinion van een andere arts de behandelend arts -Plichten patiënt oBetalen van de zorg(verzekering) (juridisch afdwingbaar) oMeewerken aan behandeling oInformatieplicht -Plichten hulpverlener oPlicht om te handelen conform de professionele standaard oPlicht tot inspanning (ook in noodsituaties) oPlicht om patiënt goed te informeren oPlicht om in te stemmen met second opinion oPlicht tot beroepsgeheim oPlicht tot aanleggen van een dossier -Er wordt gehandeld conform de professionele standaard = inspanning volgens recente inzichten van de medische wetenschap oBeroepscode VPK (met ethische normen) oBeroepsprofiel (7 beroepsrollen) oAdviezen van beroepsgroep (V&VN) oWet- en regelgeving waaronder uitspraken tuchtrecht oRichtlijnen en protocollen -Verplichting tot inspanning = altijd de behandelingsovereenkomst aan te gaan en deze niet de beëindigen oHulpverlener mag de behandeling nooit weigeren of beëindigen behalve

wanneer:

Hulpverlener niet deskundig is op dat terrein (moet doorverwijzen) Persoonlijke relatie heeft met de patiënt Patiënt niet in zijn werkgebied woont en de praktijk vol zit

2 2 / 4

Hulpverlener een negatieve ervaring heeft (agressief gedrag, niet betalen of niet meewerken aan behandeling) -Inachtneming van de rechten van de patiënt oZelfbeschikking = patiënt wordt alleen behandeld na zijn toestemming of veronderstelde toestemming Informed consent = na gedegen voorlichting nagaan of de patiënt alles goed heeft begrepen. Patiënt moet alles goed begrijpen en weten welke gevolgen een behandeling gaat/kan hebben Daarnaast moet de patiënt de arts wel goed informeren en meewerken anders kan de patiënt de arts niet aanklagen.De patiënt wordt zelf nooit aangeklaagd voor het geven van onjuiste informatie Bij niet meewerken of het verstrekken van verkeerde informatie kan de patiënt niet klagen over slechte zorg Hulpverlener moet patiënt altijd informeren behalve als informatie nadelig voor patiënt uitwerkt maar dan moet altijd een collega worden geconsulteerd Hulpverlener moet patiënt altijd informeren over alternatieven en risico’s Patiënt kan aangeven niet geïnformeerd te willen worden Veronderstelde toestemming kan aanwezig zijn, maar oordeel niet te snel Patiënt kan toestemming intrekken Patiënt mag behandeling ten alle tijden beëindigen In noodsituaties mag hulpverlener zonder toestemming patiënt handelen Noodsituaties Wanneer een cliënt wilsonbekwaam is verklaard en er tevens sprake is van ernstig nadeel voor de patiënt (bijvoorbeeld als de patiënt zonder ingrijpen ernstig gehandicapt zou raken Bijvoorbeeld als hij na een operatie zo in de war is, dat hij het infuus uit zijn arm trekt of uit het bed valt. Of als iemand bewusteloos is en direct medicatie nodig heeft oGeheimhouding = een zorgverlener mag niet met anderen over zijn patiënt spreken. Alleen met toestemming van de patiënt

Behalve in het geval van:

Medebehandelaars Vervangers en waarnemers Ouders van jongeren tot 16 jaar Op grond van een wettelijke plicht om informatie te verstrekken Wet publieke Gezondheid om besmettelijke ziektes te melden bij de GGD Plicht IGJ inzage in dossiers te geven Bemoeizorg Bieden van ongevraagde hulp aan zorgmijders Verbetering kwaliteit van leven en reduceren van overlast

3 3 / 4

In het geval van een conflict van plichten Plicht van zwijgen Plicht van helpen V&VN heeft een eigen meldcode opgesteld om verpleegkundigen en verzorgenden te ondersteunen bij hun aanpak van een vermoeden van kindermishandeling of huiselijk geweld oRecht op privacy De zorgverlener is verplicht een dossier aan te leggen waarin hij gegevens opneemt over de behandeling van de patiënt als basis van verantwoorde zorg Privacy rechten van de patiënt Alleen doelgerichte gegevens mogen worden vastgelegd Inzagerecht Recht om een kopie te maken Verzoeken tot correctie Eigen verklaring te maken Verzoeken tot vernietiging van dossier doen oDossierinzage recht patiënt Leg alleen gegevens vast die relevant zijn voor de zorg Beschrijf zoveel mogelijk zelf waargenomen feiten. Vermeld de bron Trek geen voorbarige conclusies, geef aan dat het vermoedens of hypotheses zijn Scheidt feiten van meningen Stel geen diagnoses buiten het eigen deskundigheidsterrein -Beroepscode Verpleegkundige oTreedt met toewijding en aandacht de zorgvrager tegemoet oIs zich bewust van de morele en ethische aspecten in haar beroepsuitoefening oHoudt haar kennis en vaardigheden op peil en gaat actief op zoek naar de kennis die zij nodig heeft oHoudt zich op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen binnen haar vakgebied oIs op de hoogte van de voor haar relevante wetgeving oKan haar handelen verantwoorden oIs kritisch op haar eigen handelen en het handelen van haar collega’s. De punten die hier benoemd worden zijn eerder gerelateerd aan de beroepscode dan aan goed hulpverlenerschap 3.Het begrip goed hulpverlenerschap formuleren in praktijksituaties; waaronder toestemming, (informed consent), beroepsgeheim en daarbinnen de grenzen van het gebruik van sociale media -Toestemming (informed consent) oMoet in vrijheid worden gegeven oMag niet onder druk worden gezet oZorgvrager moet uitleggen aan wie, welke informatie en waarom -Beroepsgeheim

• / 4