Grampositieve bacterin

1

Grampositieve bacteriën

Geslacht Fylum Species Eigenschappen Natuurlijk habitat Virulentiefactoren Klinische infecties Staphylococcus spp.Firmicutes (zijn laag in G+C verhoud- ingen)

• epidermidis
• coagulase negatief
• Grampositieve

coccen

• Facultatief anaeroob
• Catalasepositief
• Veel infecties zijn

endogeen.

• In zoogdieren en

vogels: huid,

nasopharynx en muceuze membranen.

Veel infecties zijn

endogeen: jezelf

infecteren, bv voor een wond waar de kiem in kan gaan groeien. Er is over het algemeen al een goede bescherming door intacte huid.

Transfer van Meticilline Resistente Staphylococcus Areus (MRSA) van mensen naar dieren of vice versa.Hiervoor oppassen omdat er voor MRSA weinig behandelingen zijn.

• Teichoïnezuren (want

G+ bacterie!!!)

• Coagulase (versnelt de

bloedstolling).

• Streptokinase (lost

bloedstolsels op, zorgt dat er veel kiemen vrijkomen waar et IS nu wel op kan gaan reageren)).

• Alfatoxine is een poren-

vormende toxine en veroorzaakt lysosomale uiteenscheuring in de leukocyten

• Epidermolytische

toxines (betrokken bij exsudatieve epidermitis bij varkens)

• Leukocidine (doodt

neutrofielen en macrofagen in rundvee/konijn/mens).

• Eiwit A (bindt Fc

fragment van IgG en remt zo fagocytose)

Mastitis: Vnl door coagulase-positieve

staphylococci, zoals S. aureus.Opportunistische infecties → komen altijd op de huid voor en kunnen enkel onder de juiste omstandigheden in actie komen.Veroorzaakt boviene subklinische mastitis (minder melk) en chronische mastitis (behandelen).

Bumblefoot/ulceratieve pododermatitis:

Komt voor bij pluimvee, vooral bij zware dieren die veel gewicht moeten dragen.Ontstaat wanneer kippen constant op een harde ondergrond moeten lopen die zorgt voor kleine wondjes, waardoor infectie met

• aureus. Zorgt voor ulcers en manken.

Wanneer niet behandeld (moet want kan zich systemisch verpreiden) kan het zo erg worden dat de dieren immobiel worden. Je moet dan de ulceraties gaan opensnijden, ontsmetten en antibiotica gaan geven.

Porcine exudatieve epidermitis:

• hycisus produceert een toxine dat zorgt

voor een afschilvering van de epidermis.Biggen jonger dan 3 maanden zijn vatbaar.Komt binnen via wondjes. Veel vocht-

verlies, wat fataal kan zijn. Behandeling:

isotoon infuus en huid ontsmetten

• aureus
• coagulase positief
• pseudointermedius
• coagulase positief
• hycisus 1 / 6

2

Geslacht Fylum Species incl Lancefield groep Eigenschappen Natuurlijk habitat Differentiatie streptococci Klinische infecties Streptococcus spp.Firmicutes S. pyogenes (β,A) - Grampositieve coccen

• Strengen
• Facultatief anaeroob
• Catalase negatief!
• Bloed of serum in

cultuurmedium als extra groeifactor voor identificatie.

• Pathogene stammen

hebben dikke kapsels, bv

• pneuomoniae.
• In de mucosa van

de bovenste luchtwegen (keel/neus) en in de lagere urogenitale tractus

- γ: geen hemolyse

- β: hemolyse

(lichte gele zone rond bacteriën)

- α: hemolyse +

oxidatie van Fe 2+

uit Hb (groene zone rond bacteriën komt door HBFe3+ methemoglobine)

= type van haemolyse in schapen/paarden- bloed op agarplaat.

Faryngitis/keelontsteking bij mensen: door

S.pyogenes (Lancefield A). Symptomen:

gezwollen klieren, witte kolonies op de amandelen. Typisch voorkomend bij kinderen.

Chronische mastitis: door S. agalactiae

(Lancefield B). Moet je gaan behandelen. Bij rundvee, schapen en geiten.

Meningitis bij mens: door S. agalactiae

(Lancefield B). Kiem zit in de vagina en wordt doorgegeven bij de bevalling aan baby

Droes bij paarden: door S. equi (Lancefield C).

Komt voor bij jonge paarden. Symptomen:

snotterige nasale afscheiding, gezwollen lymfeknopen en abcessen, koorts, verminderde eetlust, depressie. Zeer besmettelijk. Wel goede immuniteit, waardoor kleine kans op herinfectie.

Wanneer systemisch met fatale afloop:

verslagen droes.

Meningitis en septicemie bij biggen: door

• suis (Lancefield D). Is een zoönotische ziekte

die bij mensen zorgt voor meningitis en permanent gehoorverlies.

Endocarditis bij kuikens: door E. faecalis

(Lancefield D)

Pneumonie bij mensen: door S. pneumoniae .

Inflammatie van longblaasjes + zorgt voor vochtophoping. Fataal bij ouderen.

• agalactiae (β,B)
• equi (β,C)
• pneumoniae (αγ)
• diplococcus
• suis (αγ,D)

Enterococci (αγ,D) 2 / 6

3

Geslacht Fylum Eigenschappen Natuurlijk habitat Species + klinische infecties Corynebacterium spp.

Actinobacteria - Gram positief

• Pleomorfe

staafjes

• Vereist een

verrijkt medium voor groei

• Facultatief

anaeroob

• Huid, muceuze

membranen (nasopharynx) en intestinaal kanaal bij dieren en mensen.

• bovis: Subklinische mastitis: bij melkvee (ook door Staphylococcus, coagulase

positieve stammen).

• renale Cystitis en pyelonefritis: bij rundvee. Virulentiefactor zijn de fimbriae die

zorgen voor de aanhechting aan de epitheliale cellen van de urinewegen.

• diphtheriae Komt enkel bij mensen voor. Het diphtheriae toxine zorgt voor

pseudomembranen, die bestaan uit bacteriën, afval en immuuncellen. Als deze membranen loskomen raken de luchtwegen verstopt. Het is vooral een probleem bij baby’s. Er is een vaccin voor beschikbaar → DTP vaccin (D=difterie,T= tetanus, P= petrussis, kinkhoest).

Geslacht Fylum Eigenschappen Natuurlijk habitat Virulentiefactoren Klinische infecties Lysteria spp.Firmicutes - Grampositief

• Coccus-bacillus (beide goed)
• Optimale groei tussen de 30-

37 graden (psychotroof), maar ook groei bij 4 graden.

• Facultatief anaeroob.

- Facultatief intracellulair:

• monocytogenes.
• Kunnen repliceren in

de omgeving.

• Diervoeding

(uitbraken listeriosis bij rundvee)

• Humaan voedsel,

zoals zachte kazen en ongepasteuriseerde melk.

• Teichoïnezuren
• Listeriolysine O → intracellulaire replicatie (dit

gaat ervoor zorgen dat de bacterie in een macrofaag kan overleven) De kiem komt in een fagosoom na fagocytose van een macrofaag. Normaal zal een fagosoom samensmelten met een lysosoom → fagolysosoom → radicalen en enzymen die zorgen voor bacteriële afbraak. Maar Listeriolysine O wat wordt aangemaakt door de bacterie, breekt de fagosoom af voordat die kan fusioneren → listeria komt vrij en zal binair splitsen → zal actine pseudopodia (uitstulping in de andere cel) aanmaken → 2 e macrofaag waar de pseudopodia precies in past → listeria naar de 2 e macrofaag.Het voordeel is dus dat de kiem niet door het immuunsysteem herkend kan worden en zo goed kan groeien.

Listeriosis in herkauwers: zorgt voor

encephalitis, abortus en septicaemie.Vaak een unilaterale paralyse en de dieren gaan circuleren. Soms fataal.Ontstaat door het eten van besmet kuilvoer.

Listeriosis in mensen: zorgt bij

immunosuppressieve individuen voor meningitis. Bij zwangere vrouwen kan het voor abortus zorgen of foetale aantastingen.

• / 6

4

Geslacht Fylum Eigenschappen Natuurlijk habitat Species + klinische infecties Erysipelothrix spp.Firmicutes - Grampositief.

• Kleine gladde staafjes of ruwe

filamenten. (= staafjes)

• Facultatief anaeroob.
• Groeien in wijde range van

temperatuur en pH

• Coagulase positief (cfr

Staphylococcus aureus) en catalase negatief.

• Omgeving.
• Komt voor in 50%

van de gezonde varkens in de

tonsillen: E.

rhusiopathiae.Worden in principe niet ziek, echter bij

(hitte)stress:

verspreiden via bloedbaan en zorgt dan wel voor ziekte.

• rhusiopathiae Swine erysipelas/vlekziekte. Infectie wordt opgelopen via

gecontamineerd voedsel/water of door huidlaesies. Er zijn acute/subacute en chronische vormen.

De acute vorm kan zich op 2 manieren uiten: septicaemie (door

stress gaat kiem naar het bloed en zo naar organen, die gaan uitvallen) en de vorming van diamantvormige huidlaesies. De

chronische vorm kan zich op 3 manieren uiten: endocarditis,

polyarthritis en chronische huidlaesies.

Geslacht Fylum Eigenschappen Natuurlijk habitat Species + klinische infecties Bacillus Firmicutes - Grampositief.

• Staafjes
• Produceren endosporen
• Aeroob → onderscheid

met Clostridium:

produceren anaeroob endosporen.

(endotoxines kwamen alleen bij G- voor in de vorm van LPS)

• Wijdverspreid in

omgeving (water, lucht, aarde) → endosporen overleven goed in de omgeving

• anthracis Anthrax/miltvuur: Ziekte zorgt voor koorts en bloedingen en kan snel fataal

zijn. Herkauwers zijn er erg gevoelig voor. Er zijn weinig behandelingen mogelijk door de exotoxines die worden vrijgesteld (weinig van nodig om ziek te worden). Een endospore gaat in gunstige omstandigheden (O2) een exotoxine vrijgeven, dit is hetgene waar je ziek van wordt. Anthrax bij dieren komt voor bij rund, schaap, geit. Er ontstaan bloedingen door het exotoxine.Als je een bacterie behandelt met antibiotica, dan gaat de bacterie kapot waardoor er nog meer toxines worden vrijgesteld en het toxische effect dus alleen maar toeneemt (dus afweging maken).

De ziekte kan ook bij mensen voorkomen. Dan zijn er 2 vormen mogelijk:

cutane anthrax (zwarte korsten op de huid. Is in principe niet dodelijk, maar moet wel behandeld worden, want de kiem mag niet in de bloedbaan terecht komen. Bv van koe naar wondje bij boer, endospore komt in de wond. Zal zich omzetten naar een vegetatieve bacterie en exotoxines gaan produceren) en inhalatie anthrax (hele hoge mortaliteit. Kiem komt binnen via de luchtwegen en verspreid zich via de lymfe naar het bloed). 4 / 6