HC 1: GGZ-VOLWASSENEN: ORGANISATIE EN BELEID

HC 1: GGZ-VOLWASSENEN: ORGANISATIE EN BELEID

DOEL VAN GGZ

Ziekte: medisch biologische afwijking → objectief vast te stellen

Geestelijke ziekte: afwijking in normaal functioneren → niet objectief vast te stellen -Gezondheidszorg alleen vr zieke mensen Determinanten model gezondheid: gezondheid staat centraal; belangrijke factoren: -Bio factoren (erfelijkheid) -Omgevingsfactoren (fysiek en sociaal) -Leefstijl en risicogedrag -Gezondheidszorg zelf (zorgvoorzieningen)

3 dimensies gh:

-Lichamelijke gh: geen lichaamsstoornissen/-beperkingen

-Psych gh: oriëntatie nr tijd/plaats/persoon, KT-/LT-geheugen, geen angst/stress

-Sociale gh: goed functioneren/participeren in samenleving

Ervaren gh: alg. maat vr kwaliteit van leven

Er bestaat geen eenduidige, algemeen aanvaarde definitie van 'normaal'.-Psych stoornis: gekenmerkt door een syndroom met klinisch significante symptomen -Disfunctioneren: last hebben van opvallende kenmerken in denken/voelen/handelen DSM-classificatie: label voor de ordening van symptomen (naam voor een patroon), nuttig voor wetenschap en communicatie -Diagnose: breder, vereist een analyse van de ernst/omstandigheden/bijdragende factoren.-Verklaringsmodel (casusconceptualisatie): persoonlijk verhaal over het ontstaan van de klachten en vormt de basis van het behandelplan Is een DSM-stoornis nodig?-Ja?oAls iedereen terecht kan → # patiënten/kosten omhoog oKan ten koste gaan van mensen die t echt nodig hebben -Nee?oVaststellen van DSM-classificatie is niet erg betrouwbaar oDSM is slechts een classificatie, zegt minder over ernst

-Wat is beter? → zorgzwaarte: symptomen mr ook ernst/impact

Sectoren/branches in gz:

-Sector cure : acute/chronische lichamelijke aandoeningen behandelen/genezen

-Sector care : ouderenzorg, thuiszorginstellingen, verpleeg-/verzorgingshuizen

-Sector GGZ : geestelijke gezondheidsvoorzieningen bieden aan mensen met psych

stoornissen of ernstige psychosociale problemen

-Sector maatschappelijke zorg : dak-/thuislozen-/vrouwen-/crisisopvang

Gezondheidswinst: zoveel mogelijk mensen zoveel mogelijk beter maken

Prevalentie DSM-stoornis -20-25% volw. bevolking (3.5mlj mensen) -1mlj GGZ-patiënten

1 1 / 4

ZORGSTELSEL

1e stelselwijziging GGZ:

-Minder ‘bedden’ → minder/kortere opnames -Meer kortdurende ambulante zorg en minder langdurige ambulante zorg -Doel → betere zorg & minder kosten

2e stelselwijziging GGZ:

-Administratief en financieel oMinder registratie oVergoeding o.b.v. zorgprestaties (bijv. consult, nacht in zh) oGeen onderscheid directe en indirecte tijd -Zorg gekoppeld aan zorgzwaarte en niet DSM o‘Ziekte’ wordt anders gedefinieerd oGemeten met HONOS (19 vragen)

Idee achter wijzigingen in zorgstelsel 2014:

-Meer mensen nr POH -Meer mensen nr basis GGZ -Minder mensen nr specialistische GGZ Eerstelijns gz = huisarts (generalistische zorg) -Direct toegankelijk oLuisterend oor; medicatie; verwijzing -Praktijk Ondersteuner Huisarts (POH) werkt onder verantwoordelijkheid huisarts -Sinds 2014 extra financiering om POH-GGZ aan te nemen -Strikt genomen geen GGZ -Laagdrempelig, geen eigen risico

-Regionalisatie: ordening van zorgvoorzieningen in geografisch opzicht

-Transmurale zorg: eerstelijnszorg (generaal) verbinden met tweedelijnszorg (specialisme) Tweedelijns gz = GGZ (aanspreken eigen risico) -Zelfstandige praktijken

oAlleen ambulante zorg: basis-GGZ (BGGZ) en specialistische-GGZ (SGGZ)

-GGZ-instellingen

oAmbulante zorg: BGGZ en SGGZ, psychiater

oDagbehandeling o(Kortdurende) opname oCrisisdienst

-Medische zorg: diagnostiek en therapie

-Verpleegkundige zorg: verpleging, org, begeleiding, persoonlijke verzorging

-Maatschappelijke zorg: verschaffen van huisvesting/voeding/kleding, aanbieden van arbeid/onderwijs, immateriële hulpverlening -Pedagogische zorg: onderwijs/opvoeding in kader van een lichamelijke/verstandelijke/ zintuigelijke handicap Derdelijns gz = ultragespecialiseerde zorg (regionaal/landelijk georganiseerd) -Zorg die relatief weinig voorkomt -Superspecialisme

2 2 / 4

Basis vs. specialistische GGZ

-BGGZ (2014): kortdurende hulpverlening

oMeeste patiënten hebben voldoende aan korte behandeling (max 750 min)

Kort : 300 min

Middel : 500 min

Intensief : 750 min

Chronisch : 750 min → patiënten met EPA (ernstige psychiatrische

aandoeningen) oMilde/lichte problematiek oSinds 2022 vrijwel verdwenen

-SGGZ : zorg die langdurend mag zijn

oVooral vr meer ernstige patiënten oKan ook intensiever zijn (i.p.v. dagbehandeling) oKan ook zorg vr chronische patiënten zijn

EPA

FACT-team

Knelpunten → kwaliteit, toegankelijkheid, en betaalbaarheid in gevaar:

-Nadruk op zorg i.p.v. mens als geheel -Lange wachttijden -Toenemende instroom -Problemen bij diagnosestelling -EPA-patiënten (te) lang in zorg

WAT LEVERT GGZ OP

Resultaten indelen in:

-Hersteld: geen klachten meer → baat bij

behandeling

-Verbeterd: minder klachten → baat bij behandeling

-Onveranderd: evenveel klachten (14-53%)

-Verslechterd: meer klachten (0-15%)

Verschillen verklaard door:

-Andere patiëntenpopulatie -Hulpverleners beter/slechter geschoold -Andere therapieën aangeboden -(Minder) goede organisatie

WACHTLIJSTEN

Hoe los je wachtlijsten op?-Meer geld → meer therapeuten -Behandelingen efficiënter maken oBehandelingen eerder afsluiten (NB chronisch) oMeer online behandeling -Betere samenwerking vers. vormen van zorg oMeer nr sociale domeinen (voorzieningen binnen gemeente) 3 36-84%, gem 50-60% 3 / 4

HC 2: ETHISCHE EN JURIDISCHE ASPECTEN

INLEIDING (GEZONDHEIDS)RECHT

Gezondheidsrecht: regelt verhoudingen tussen hulpverlener en cliënt

-Goede zorg oVeiligheid; doelmatigheid; cliëntgerichtheid; respect -Goed hulpverlenerschap -Professionele standaard: geheel van normen dat vr n bepaalde beroepsgroep geldt -Prof autonomie -Prof verantwoordelijkheid in vers. situaties

Autonomie cliënt: GZ-psych houdt rekening met wensen van cliënt

-Niet starten van behandeling die cliënt niet wenst -Cliënt helpen eigen beslissingen te maken -Recht op zelfbeschikking (o.a. informed consent)

Belang van recht vr GZ:

-Dagelijkste ‘kost’ -Regels voor verhouding met cliënt -Rechten van cliënt -Eisen aan beroepsuitoefening -Eisen aan kwaliteit van werk

Een ‘recht’ op:

-Beschikbare/bereikbare zorg -Keuze(-info) -Verantwoorde zorg -Info, toestemming, dossiervorming -Privacy -Effectieve en laagdrempelige klachten/geschillenbeslechting -Medezeggenschap en goed bestuur

Rechtsbeginselen: algemene normen die het fundament vormen vr het recht

-Zelfbeschikking oToestemming oDeugdelijk informeren → zorgvuldig besluit behandeling -Bescherming -Gelijkheid Moraal: geheel van normen/waarden dat wordt gehanteerd door een persoon of groep

Ethiek: nadenken over en analyseren van moraal

Recht: ontstaat als er in de samenleving een zekere consensus bestaat over wat moreel goed is

GOED HULPVERLENERSCHAP

Medisch professionele standaard: handelen volgens huidige normen van beroepsgroep, volgens huidige stand van wetenschap en techniek -Ligt vast in protocollen -Afwijken alleen mogelijk mist goed uitgelegd/vastgelegd

• / 4