hersenschimmenisBernlefsindringendeenontroerenderomanoverdementie,overde

Hersenschimmen Bernlef hersenschimmenisBernlefsindringendeenontroerenderomanoverdementie,overde eenzaamheidendeangstdiedaarmeegepaardgaan,maarookeenverhaaloverdeliefde dieeenonvermijdelijktragischeindetegemoetgaat.MaartenKleinverliestlangzaammaarzekerzijngreepopdewerkelijkheid.Hijkanhedenen verledennietmeeronderscheiden,wilplotselingweernaarzijnwerkterwijlhijal gepensioneerdisenzietzijnvrouwvooreenvreemdeaan.Momentenvanhelderheid wordenmeerenmeerverdrongendoorontredderingenverwarring.Netalsiklekkerligkomt Veramewekken.Ishetochtend?Waaromaldiehaast?Ensindswanneerkleedikmijzelf nietmeeraan?

2.Biografischegegevens Schrijver,dichterenvertalerHendrikMarsmanschreefnooitonderzijneigennaammaar onderzijnpseudoniemBernlef,somsJ.Bernlef,JanBernlef,ofHenkBernlef,naarde gelijknamigeblindeFriesedichteruitde8eeeuw.Inzijnjongejarenmoesthijindienst,en kwamdoorziekteenkelemaandenterechtinhetlegerhospitaal.Hierdebuteerdehijonder zijneigennaammet“MijnzusjeOlga.”LaterverhuisdeBernlefnaarZwedenwaarhijvele boekenvertaaldevanennaarhetZweeds.Indeperiodevan1959totaanzijndoodvorig jaarin2012produceerdehijvelewerken,waaronder“Kokkels”waarhijin1959deReina PrinsenGeerligsprijswon.Maarhetmeestbekendwerdhijin1984metzijnpronkstuk “Hersenschimmen,”dievervolgensin1987zelfswerdverfilmd,enin1989dediepzeeprijs

verkreeg.In2008schreefBernlefhetboekenweekgeschenk:“DePianoman.”

Bernlefkangerekendwordenonderderealistischestroming.Hersenschimmeniseen romanomdatheteenlangverhaaliswaarindehandelingenvandehoofdpersoonin verbandmetzijnkarakterenzijninnerlijkwordenbeschreven.Ookgroeitdehoofdpersoon langzaamnaardebeslissendefase.Samengevatishersenschimmeneenrealistische roman.

3.samenvattingboek:

Hersenschimmenvertelthetverhaalvaniemanddielangzaammaarzekerbegintte dementerenendegevolgendieditvoorhemenzijnomgevingheeft.MaartenenVeraKleinwonenaljarengelukkiginGloucester,Massachusetts(Verenigde Staten).LangzaammaarzekerbegintMaartenhedenenverledendoorelkaartehalen.Het beginheelklein,ophetmomentdathijnietmeerweetwelkedaghetisenopeenzondag 1 / 2

wachttotdeschoolbuslangszalkomenofalshijsteedsvakeringedachtenverzonkenis.Langzaammaarzekerkanhijzichdingennietmeerherinnerenenalshijzichietsherinnert, gaathijvolledigindieherinneringop.Zodenkthijopeendagdathijweeropde kleuterschoolisenvandejufdepotlodendoosmaghalen.Hijlooptdegangdoornaarhet materiaalhokenklimtopeenstoelomdedoostegaanzoeken.DanstaatVeraplotsachter hemenhaalthemuitdedroom.Hijblijktopdekeukenstoelinhunwashoktestaan.Later geefthijhelerareantwoordenopvragen,omdathijnetergensandersmetz’ngedachten was.AlsVerahemeenkeervraagtwathijzolangindekeukendeed,antwoordthij bijvoorbeeldvangstquota.Uiteindelijkgaatditnogeenstapjeverderenbreekthijinbijeen vakantiehuisjewaarvroegerdevergaderingenvanzijnbedrijfwarenomdathijdenktdathij telaatopzijnvergaderingkomt.Ookvergeethijdatmensenendierendoodzijnenvraagt dussteedsnaarhenalsanderenlangskomen.Eenkeerbeginthijplotselingnaarde snoepreepjesdiezijnomaaltijdvoorhemachterindebuffetkastverstoptetezoeken.VerawordtsteedsongerusterenalsMaartenwegbeginttelopenvanhuislaatze uiteindelijkeenmeisje,PhilTaylor,inhuiswonendieopMaartenkanpassenalszijwegis.Maartenvergeetechtersteedswiezeis.Eerstziethijhaaraanvooreenvriendinvanzijn dochter,danvoorzijnvroegerepianojufenuiteindelijkvoorzijndochter.OokvanVera vergeethijsomswiezeis.InhetboekwordtookdemoeilijkerwordenderelatietussenVeraenMaartenweergegeven.EeneerstebeschrijvingdieMaartenvanhaargeeft(Nietinpaniekraken.Zijweethet tenslottenogallemaal.Ditisdusmijnmoeder)isnogheelscherp,bijkennis.Meerophet eindeheefthijhetechterovereenoudevrouw,dieereenbeetjeverfomfaaiduitzietmet haarvochtigneerhangendeslappebruinekrullenenhaargerimpeldehals(p.134).Later herkenthijhaarnietmeeropfoto’senuiteindelijkweethijhelemaalnietmeerwiezeis.InhetlaatstedeelvanhetboekweetMaartenzelfnietmeerwiehijis.Eerstheefthijhetnog over“mijnspullen”,“ikkan..”etc.Maarnaarmatehijverderaftakeltbeginthijinderde persoonoverzichzelftepraten,omhetuiteindelijkalleennogmaarover‘het’tehebben.Tegelijkmetdezeveranderinginbenoemingvanzichzelf,trekthijzichsteedsmeerinzijn hoofdterug.Hijcommuniceertbijnanietmeermetdebuitenwereld,maardenktin onsamenhangendezinnenenfragmentenaanwateromhemheengebeurt.Eenvande redenenhiervoorisdathijooksteedsmeermoeitemethetEngelsbeginttehebben,en somsevendetaalnietmeerlijktteverstaan.OphetlaatstzijnMaartensgedachtenzo onsamenhangendenfragmentarischdaterbijnanietmeerduidelijkiswaternoumethem gebeurt.Welweethijopzijnsterfbedweerevenwateromhemheengebeurtenzoekten vindthijVera’shand,alweethijhaarnaamnietmeer.

• / 2