Het vijf-gesprekkenmodel

Het vijf-gesprekkenmodel Voorwoord en inleiding

AGGZ: Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg. Begin 1990 startte een

behandelteam van de RIAGG Westelijk Utrecht met het 5-gesprekken experiment. Bleek succesvol in de therapeutische resultaten als in de werkplezier.Het vijf-gesprekkenmodel verwijst binnen AGGZ al geruime tijd naar wat aanvankelijk het ‘Utrechtse Model’ heette. De doelstelling is om hulpvragers zonder wachttijd een aanmeldingsgesprek en vervolgens een behandeling van maximaal 5 gesprekken aan te bieden.

Werkwijze: de centrale gedachte in het vijf-gesprekkenmodel is het

voorkomen of opheffen van demoralisatie bij behandelaar en patiënt.

Basisprincipes van het 5-gesprekkenmodel:

De inhoud:

1.Demoralisatie bewerken 2.Focus vaststellen 3.Dilemma van de verandering voorleggen

De context:

4.Het team als therapeut 5.Wat niet leuk is, werkt niet 6.De vijf-gesprekkenlimiet Hoofdstuk 2 Het vijf-gesprekkenmodel binnen de AGGZ Het is geen methode maar een model. Tegenwoordig ook bruikbaar in andere instanties zoals poliklinieken, afdelingen voor psychosociale hulpverlening etc.Hoofdstuk 3 Demoralisatie Meestal is het verdwijnen van de demoralisatie een gradueler proces met effecten op de patiënt, die –uitvergroot- sterk doen denken aan het verdwijnen van een depressie.Missies kunnen allerlei vormen aannemen en we hebben ze allemaal. Mijn kinderen anders opvoeden dan ze met mij hebben gedaan; niet op mijn moeder lijken; nooit betrapt worden op een onprofessionele fout etc.Wie is gedemoraliseerd?de opties van de behandelaar in het geval van de gedemoraliseerde verwijzer zijn getrapt en logisch beredeneerbaar, hoewel niet altijd mogelijk (zoals bij gedwongen behandeling in een wettelijk kader) en vol valkuilen. Ook hier is teamoverleg aangewezen. Ze zijn van algemene aard

en niet specifiek eigen aan het 5-gesprekkenmodel:

1 1 / 2

Behandel de verwijzer als onderdeel van het hulpvragend systeem.

Zo nee:

Onderzoek met de verwezene of er, in wat men van hem wil, genoeg

voordelen voor hem zitten om dit doel na te streven. Zo nee:

Onderzoek met de verwezene of hijzelf liever een ander doel zou bereiken en of hij de verwijzer van het nut hiervan kan overtuigen.

Zo nee:

Onderzoek met de verwezene of hij de verwijzer een ander signaal van goede bedoelingen kan bieden dan in behandeling gaan.Als al deze opties tot niets leiden is het vermoedelijk tijd de verwezene te adviseren om aan zijn verwijzer duidelijk te maken diens bedoelingen om hem te veranderen zinloos zijn.Hoofdstuk 4 De focus Omgekeerd vormt in een enkel geval het opheffen van de demoralisatie het behandeldoel. Bovendien zou men zich af kunnen vragen welke plaats diagnostiek in dit proces inneemt.

De twee betekenissen van ‘de focus’ vallen nu niet meer samen: het

behandeldoel dient uiteraard een logisch verband te hebben met de oorzaak van de problematiek maar betreft zelden het opheffen van die oorzaak.

Diagnostiek: zo kort als kan

Het vijf-gesprekkenmodel en elke vorm van ultra-korte behandeling is niet gebaat bij nauwgezette en diepgaande diagnostiek, integendeel zelfs.

Grondige diagnostiek, hoe nuttig op zich ook, heeft een aantal nadelen:

-‘zoekt en gij zult vinden’: hoe uitgebreider de diagnostiek, hoe meer

pathologie ontdekt wordt, waarvan overigens niet altijd even duidelijk is of deze iets met het actuele probleem te maken heeft. Dit heeft een demoraliserend effect op behandelaar en patiënt. Hoe meer pathologie gevonden wordt, hoe minder de behandelaar nog hoop zal hebben op het welslagen van een ultrakorte therapie. (kan ook goed zijn) persoonlijkheidsstructuur – is meestal genoeg om de samenhang met de aangemelde problematiek te begrijpen. Het veranderen van deze persoonlijkheidsstructuur zal toch nooit het doel van de vijf- gesprekkenbehandeling zijn.Bij het vijf-gesprekkenmodel is het meestal genoeg om globaal zicht te krijgen op de aard en onderlinge samenhang van drie niveaus waarop de

problematiek zich afspeelt:

-het actuele beeld en het beloop daarvan tot nu toe -de psychodynamiek -de systematische aspecten Deze lijken op de as I, II enz.Het behandeldoel

In GGZ klassiek, lineair-causaal denkmodel: men vraagt zich af wat de

basale oorzaak van de klachten is en als men die gevonden denkt te

• / 2