Hoofdstuk 1: Het verzekeringsbedrijf

Hoofdstuk 1: Het verzekeringsbedrijf

Het verzekeringsbedrijf is een dynamische bedrijfstak. Het kenmerkt zich door hoge technologische ontwikkelingen. Zowel het productaanbod als de wijze waarop consumenten producten aanschaffen.Het tweede maakt het dat aan de informatieverstrekking hoge eisen worden gesteld. Daarnaast wordt steeds vaker gewerkt met big data.

Een verzekering afsluiten heeft grofweg 3 functies:

1.Bieden van financiële zekerheid en continuïteit  bescherming financiële consequenties 2.Economische groei  hoeft geen vermogen te worden opgepot 3.Maatschappelijke betrokkenheid.  verandert mee met behoefte, alternatieven voor sociaal zekerheidstelsel, klantbelang is steeds meer centraal komen te staan (KNVB-criteria).In het verzekeringslandschap heb je in de regel verschillende partijen. De meest gangbare bedrijfskolom is als volgt; 1.Herverzekeraar / Cessionaris Herverzekeren van risico’s verhoogt het vermogen van de verzekeringssector om risico’s te absorberen. Jaarlijkse schommelingen in technisch resultaat worden voorkomen (premies – schadeuitkeringen – voorzieningen) en de effecten van onverwachte grote schadegevallen worden beperkt. Maar ook grote en niet in te schatten risico’s die de verzekeringscapaciteit van een individuele verzekeringsmaatschappij overschrijd komen in aanmerking om te worden herverzekerd.Ook verzekeraars onderling kunnen een herverzekeringsovereenkomst afsluiten. De Nederlandse herverzekeringsmaatschappij voor terrorismeschade (NHT) is een goed voorbeeld. Ook in Nederland zijn professionele herverzekeraars actief (vb. Swiss Re).Een herverzekeringsovereenkomst is een overeenkomst tussen verzekeraar en herverzekeraar zonder derdenwerking. Als verplichtingen in deze verhouding niet worden nagekomen heeft dit geen gevolgen voor de uitkeringsgerechtigde/verzekeringsnemer.

2.Verzekeraar Dit zijn bedrijven die voor eigen rekening en risico verzekeringen (mogen) afsluiten. Zij moeten van DNB een vergunning hebben om het verzekeringsbedrijf te mogen uitvoeren. Alleen de volgende rechtspersonen komen hiervoor in aanmerking; -Naamloze vennootschap (N.V.) -Onderlinge waarborgmaatschappij -Europese vennootschap (SE / Societas Europaea)  gaat om een rechtsvorm voor vennootschappen met activiteiten in verschillende EU-lidstaten. Dit bevordert grensoverschrijdende fusie + zetelverplaatsing. Niet onnodige oprichting van nieuwe rechtsvorm in dat land.-In een ander EU-land (EER) opgerichte rechtsvorm die via dienstverrichting verzekeringsovereenkomsten in Nederland mogen aangaan. Dit komt door de vrije dienstverlening in Europa. Dit verloopt via beide landen via een notificatieprocedure. NB: let op Engeland dat geen lid meer is van de EER. Als een land buiten de EER valt dan zijn de

volgende opties van toepassing om toch in Nederland te verzekeren als bedrijf:

oVerzekeraar moet (eigen) zetel oprichten in EER oEen bijkantoor openen in een EER land oActiviteiten uitbesteden en de risico’s hiervan herverzekeren. Dit heet ‘fronting’.Diegene die de activiteiten uitvoert is dan de ‘fronter’ of ‘ fronting company’ Onder dit kopje moet ook Lloyd’s of London worden geschaard. Dit is geen rechtsvorm, maar een besloten marktplaats waar aanbieders en aanvragers van verzekering elkaar treffen. Eigenlijk een verzekeringsmarkt.De aanvragers om risico’s te verzekeren worden vertegenwoordigd door ‘brokers’. De risico’s worden gedragen door underwriting members. Dit kunnen particulieren (Names) zijn of bedrijven, verzekeraars en/of groepen bedrijven (corporate members). De toegang en procedures tot deze markt wordt geregeld door het Council. De underwriting members worden vertegenwoordigd door syndicaten (groepen bepaalde risico’s).De manager van een syndicate is een managing agent. Voor dit Syndicate werkt ook een coverholder die namens het Syndicate contracten mag aangaan namens dit Syndicate. Dit zijn als het ware dan de lokale verzekeraar in een bepaald land of regio. Dit kan een volledige bevoegdheid zijn, maar ook een

1 1 / 4

beperkte bevoegdheid. De coverholder kan worden gezien als een gevolmachtigd agent van het syndicate.

3.Gevolmachtigd agent In de bedrijfskolom werken ook gevolmachtigd agenten. Dit zijn natuurlijke of rechtspersonen die van een of meer verzekeringsmaatschappij bevoegdheid hebben gekregen om namens en voor rekening van die verzekeringsmaatschappijen verzekeringsovereenkomsten aan te gaan én schades te regelen. Een gevolgmachtig agent is gewaarborgd met diverse eisen en zij moeten beschikken over een vergunning van de AFM.-Een volmacht moet voldoen aan de eisen die de WFT stelt. Op basis hiervan is een modelvolmacht/modelondervolmacht opgesteld. Dit regelt dat de gevolmachtigde alle verzekeringsovereenkomsten mag aangaan die een volmachtgever ook mag aangaan.-Een volmachtgever kan dit door middel van een volmachtovereenkomst begrenzen -vaak het geval, aangezien het anders onbegrensd is -. Hiervoor is door NVGA een voorbeeld samenwerkingsovereenkomst Volmacht (VSV) opgesteld. Dit is niet binden en dit regel het bereik, maar ook de procedurele en administratie aspecten.NB: de SVS werkt tussen de gevolmachtigde en de volmachtgever. Dit betekent als de aanvrager ter goede trouw mocht aannemen dat de gevolmachtigde de verzekeringsovereenkomst mocht aangaan dat dit geen gevolgen heeft voor de schade-uitkering. De volmachtgever kan echter wel jegens de gevolmachtigde contractuele aansprakelijkheid inzetten.

4.Bemiddelaar / adviseur In de praktijk wordt vaak gesproken over assurantietussenpersonen. De wet kent echter de definitie van bemiddelaar en adviseur.-Bemiddelaar  is vooral de schakel tussen de klant en verzekeraar en het gaat hier vooral om het behulpzaam zijn bij de totstandkoming van de overeenkomst en het informeren van de klant. Er worden geen aanbevelingen gedaan. De bemiddelaar houdt vaak zijn rol gedurende de looptijd van de verzekering. In sommige gevallen krijgt een bemiddelaar ook de beperkte bevoegdheid om in sommige gevallen voorlopige dekkingen af te geven. De wet heeft een heel ruim bemiddelaarsbegrip (ruimer dan wordt toegepast in de praktijk).-Adviseur  Adviseren is een aparte hoedanigheid in de WFT. Gaat hier om een aanbeveling van specifieke financiële producten een bepaalde klant. Om dit te mogen doen moeten de WFT diploma’s worden bepaald en PE-punten (vakbekwaamheidseisen). Vaak is een adviseur ook bemiddelaar, maar deze rol kan ook uiteenvallen.NB: Net als gevolmachtigde dienen bemiddelaars én adviseurs – eventueel via het bedrijf waar zij werken – een vergunning te hebben van de AFM. Hier worden dan vooral waarborgeisen gesteld aan het bedrijf waar zij werken; Betrouwbaarheid, vakbekwaamheid, integriteit, zeggenschap structuur, een afgesloten AVB, geschiktheid beleidsbepalers etc.

5.Retrocessionaris De herverzekeraar van herverzekeraars. Tussen deze partijen wordt een herverzekeringsovereenkomst gesloten. Ook herverzekeraars willen het risico dat zij dragen vaak delen.

6.Captive insurance company Dit is in feite een verzekeraar van een specifiek – vaak zeer groot – bedrijf die ook opgericht is door dat bedrijf. Er is sprake van een duidelijke economische band tussen verzekeringnemer en verzekeraar. Er is dan beter grip op het risico door specialistische kennis en dit zorgt voor een beter en stabieler premieverloop en lagere verzekeringskosten. Daarnaast bestaat een betere integratie en is de onderneming vrijer om te kiezen tussen combinatie eigen behoud en (her)verzekering. Als deze in Nederland is gevestigd is een vergunning van DNB vereist.

7.Captive broker Een bemiddelaar/adviseur die economisch verbonden (bijv. loondienst) met één bepaald bedrijf. Het gaat hier ook om specialistische kennis over dat ene specifieke bedrijf. Risico kunnen dan beter worden vastgesteld en worden verzekerd. Vaak zijn in deze rol de risicomanagement én verzekeringsactiviteiten gecombineerd.

2 2 / 4

Coassurantie Bij zeer grote en/of complexe risico’s zou het kunnen dat één enkele verzekeraar deze niet kan of wil accepteren. Om dit risico toch te kunnen verzekeren kan een risico worden verzekerd middels Coassurantie. Dat ene risico wordt dan verzekerd door meerdere verzekeraars die dan intekenen. Dit loopt altijd via de assurantiebeurs (volgend hoofdstuk).Specifieke verzekeringsoplossingen In het studieboek wordt gesproken over specifieke verzekeringsoplossingen voor specifieke risico’s.Een daarvan zijn de verzekeringsoplossingen bij verzekeringsmaatschappij de Vereende. Opgericht om tegemoet te komen aan de verzekeringsplicht (én indirecte acceptatieplicht) voor autoverzekeringen (WAM-plicht). Dit ging om individueel verzwaarde motorrijtuigrisico’s. Nu doet de Vereende ook andere verzekeringen, voornamelijk bijzondere risico’s.De ander die wordt genoemd is de Atoompool. Deze pool bestaan uit 20 verzekeraars en verzekerd nucleaire risico’s in Nederland en treedt op als herverzekeraar voor buitenlandse atoompools. Een exploitant van een kerninstallatie is namelijk aansprakelijk als er wat gebeurd en is verplicht hiervoor een AVB verzekering af te sluiten met een minimaal verzekerd bedrag van 1,2 miljard. Als schade hier overheen gaat is de rest voor de overheid.Inkomsten en acceptatie van verzekeringen Om de schadelast en uitkeringen te betalen zijn er inkomsten nodig. Deze inkomsten komen uit premies en beleggingsopbrengsten. Het grootste deel van de premie bestaat vervolgens uit de risicopremie. Dit is de kans dat een risico zich verwezenlijkt en de mogelijke omvang van de schade.Bij particuliere en standaard risico’s kan gebruikt worden van data en statistieken waardoor de verwachting naar de toekomst goed voorspelt kan worden. Dit wordt ook wel de wet van de grote aantallen genoemd. Dit geldt ook voor levensverzekeringen (vb boek, want geeft goed voorbeeld hiervan  niet individueel vast te stellen, maar wel over het grote geheel). Door dit beginsel kan een betrouwbare risicopremie worden vastgesteld. Dit geldt in de regel minder voor bedrijfsmatige risico’s waarbij in bepaalde gevallen sprake is van unieke risico’s waardoor een ‘unieke’ risicobeoordeling uitgevoerd moet worden. Dit geldt in verhoogde mate voor bedrijfsschade en aansprakelijkheid.Een grondbeginsel van verzekeringen is het solidariteitsbeginsel. Vele dragen de schade van een enkeling. Door betere data kan dit beginsel onder druk komen te staan. Omdat goede risico’s en minder goede risico’s steeds beter uit elkaar gehaald kunnen worden. De kans neemt dan toe dat slechtere risico’s minder goed verzekerbaar worden. Daar staat tegenover dat fijnmazigere data leiden tot het verzekeren van risico’s die niet eerder of slecht beperkt verzekerbaar warren door betere inzichten (bv. Denk aan het verzekeren van secundaire waterkeringen & cyberrisico’s). Voor cyberrisico’s is de focus heel erg op preventie, controle en snel inspringen als een calamiteit zich voordoet. Dit maakt dit soort risico’s verzekerbaar.Selectie en anti-selectie Het is aan verzekeraars of zij een bepaalde verzekeringsaanvraag honoreren of niet. Als zij aanvullende voorwaarden stellen om een bepaalde verzekering te kunnen aangaan wordt dit selectie genoemd. Soms is selectie niet toegestaan (dit is dan non-selectie). Dit is zo bij de basis zorgverzekering. Hiervoor bestaat een wettelijke acceptatieplicht ingegeven door de wettelijk verplichte verzekering.Als een aspirant-verzekeringnemer zelf een bewuste keuze maakt wordt dit zelfselectie of anti-selectie genoemd. Door beroep en/of familiekwalen is dit in veel gevallen volstrekt legitiem. Soms wordt dit door verzekeraars wel beperkt. Denk aan wachttijden bij rechtsbijstandverzekeringen of slotvragen.Als de overweging namelijk is om ook daadwerkelijk gebruik te maken van een verzekering is dit niet de bedoeling.Verzekeringen zijn private verbintenissen. Een aantal verzekeringen zijn wettelijk verplicht  WAM, jagers(voor vuurwapens), kernongevallen, basiszorgverzekering en VVE voor verzekeren gebouw.Wettelijke verplichting betekent geen acceptatieplicht. Behalve bij de basiszorgverzekering.

3 3 / 4

Hoofdstuk 2: Het beursbedrijf

Bepaalde risico’s kunnen zodanig omvangrijk, gecompliceerd en/of specialistisch zijn dat deze de dekkingscapaciteit van een individuele verzekeraar overschrijden of dat deze het risico niet wilt accepteren. Een risico kan dan via de assurantiebeurs worden verzekerd. In sommige gevallen gebeurt dit dan op basis van co-assurantie (meerdere verzekeraars van 1 risico). De organisatie die het beursverkeer stroomlijnt is de Vereniging Nederlandse assurantiebeurs (VNAB). Dit gaat voornamelijk om het elektronische beurssysteem (e-ABS). (Register)makelaars in assurantiën bieden deze risico’s aan. Risicodragers kunnen zijn; (buitenlandse) verzekeraars en gevolmachtigde agenten (ook wel beursassuradeuren).VNAB zorgt voor het tot stand komen, de actualisatie en beheer van modelpolissen (ook wel beurspolissen) en modelclausules. Dit zijn voornamelijk standaard bepalingen, voorwaarden e.d. Bij een afwijking is alleen de gedeponeerde tekst geldig en moet dit expliciet zijn vastgelegd op de polis.Voor diverse verzekeringssoorten zijn er beurspolissen. Dit gaat voornamelijk om zakelijke risico’s.Deze beurspolissen worden ook in het normale verzekeringsverkeer gebruikt als voorbeeld. Het gebruik van beurspolissen op de beurs is niet verplicht. Om die reden stellen makelaars soms eigen polisvoorwaarden samen, specifiek gericht op het specifieke risico. Ze zijn dan wel weer gebaseerd op de beurspolissen.

In het beursbedrijf zijn voornamelijk de volgende partijen betrokken:

1.De (register)makelaar in assurantiën 2.De risicodragers (verzekeraars en gevolmachtigde 3.Geassocieerden en administratieve leden (advocatenkantoren / expertisebedrijven).Voorheen was de titel makelaar in assurantiën beschermd. Nadat deze bescherming werd opgeheven is een privaat register opgericht voor personen en voor bedrijven. Dit zijn wel 2 aparte registers. Dit is ‘de registermakelaar voor assurantiën’, ook wel RMiA. Deze registers zin opgericht door Stichting Assurantie Registratie (SAR). Voor zowel bedrijven als personen geldt dat aan strikte vereisen voldaan moeten worden. Dit op het gebied van betrouwbaarheid, deskundigheid, helft van onderneming op directie en/of leidinggevende moeten in personenregister staan, de personen moeten beschikken over assurantie A plus afleg van assessment.Het afsluitproces op de beurs Het afsluiten op de beurs gaat geheel digitaal via e-ABS placement. Tijdens het afsluitproces vinden er in de regel veel overleggen plaats. Op de beurs kunnen alleen verzekeringen worden afgesloten door toegelaten bedrijven. Dit geldt zowel voor de risicodragers (verzekeraars en gevolmachtigde) als voor de bemiddelaars (makelaars in assurantiën). Om toegelaten te mogen worden als bedrijf dient tenminste 1 directielid RMiA te zijn. Als een provinciaal werkende verzekeraar assurantie- tussenpersoon (niet toegelaten) een verzekering wenst af te sluiten dan moet hij dus daarvoor een toegelaten beursmakelaar inschakelen. De provinciale tussenpersoon wordt aangeduid met servicing broker en toegelaten beursmakelaar wordt aangeduid met placing broker.De eerste stap is dat de beursmakelaar – in overleg met zijn klant – de contouren vaststelt wat exact verzekerd dient te worden. De volgende stap is dat de beursmakelaar gaat onderhandelen met de potentiële leidende verzekeraars (leaders). Vaak doet de makelaar dit op verschillende beurzen om aan de ene kant betere condities/voorwaarden te verkrijgen, maar aan de andere kant op voldoende tekencapaciteit te kunnen verkrijgen. Ook wordt tijdens deze onderhandelingen duidelijk welke aanvullende voorwaarden nog nodig zijn voor de verzekeraars. Vaak stelt de makelaar de verzekeringsvoorwaarden op en die maken dan deel uit van het onderhandelingsproces. Doorgaans zijn dit vaak modelpolisvoorwaarden aangevuld met modelclausules en/of specifiek gemaakte

clausules. Dit zijn de verschillende vormen:

-Makelaarspolissen : polisvoorwaarden die geheel of gedeeltelijk door makelaar zijn opgesteld

-Beurspolissen : Polisvoorwaarden die in gezamenlijk overleg zijn opgesteld

-Maatschappijpolissen / standaardpolissen : Polisvoorwaarden die door de verzekeraar of gevolmachtigde zijn opgesteld. Vaak worden deze gebruikt bij 100% posten (er is dan één verzekeraar).Bij de eerste 2 varianten zijn er veel modelpolissen. Vooral bij beurspolissen. Dit biedt veel voordelen, omdat partijen veel met elkaar moeten samenwerken. Naast de voorwaarden zijn er ook modelclausules met harde & zachte garantievoorwaarden (uitsluitingen / ER) en specifiek gemaakte clausules voor specifieke risico’s en situaties. Zo wordt tegemoet gekomen aan het te verzekeren risico.

• / 4