Hoofdstuk 1 - Inleiding in de psychologie.

Hoofdstuk 1 - Inleiding in de psychologie.Psychologie: een wetenschap waarbij het gedrag bestudeerd wordt en waarbij de gedrags- evidentie gebruikt wordt om de interne processen te begrijpen die ten grondslag liggen aan dat gedrag. 

Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben:

Rede intuïtie en geloof:

Plato: 'De menselijke ziel is een deel van de ware, ideale wereld’.

Aristoteles: 'Om echte kennis te hebben, dient men te vertrekken vanuit onwrikbare uitgangspunten’.

Wetenschappelijke revolutie:

↳kennis vanuit observaties en experimenten.Copernicaanse revolutie: het inzicht dat de aarde niet het centrum van het heelal vormt.Alle nieuwe kennis komt uit observatie en experimenten, niet uit het bestuderen van oude meesters.

De groeiende macht van de wetenschap en het ontstaan van twee culturen:

De klassieke, humanistische cultuur.De nieuwe, natuurwetenschappelijke cultuur.

Toepassing van de wetenschappelijke methode op menselijk functioneren:

‘persoonlijke fout’ (1796): de ontdekking dat de ene persoon meer tijd nodig heeft om info te verwerken als de ander.

van Helmholtz (1821-1894): begin van meting van zenuwimpulsen in de

zenuwvezels.Mentale chronometrie (1868, Donders): een techniek waarbij men de psychologische processen in informatieverwerking probeert te achterhalen door te kijken naar de reactie tijd die mensen nodig hebben voor bepaalde taken.De evolutietheorie - Charles Darwin (1809-1882) ↳ Volgens deze theorie waren levende wezens het resultaat van het aanpassingsproces aan veranderende omstandigheden.

Ontstaan van de psychologie:

Ontwikkelingen binnen de filosofie:

Descartes (1596-1650): een van de eerste die verder ging met de Griekse filosofie

Descartes ging uit van drie principes:

Dualisme: de overtuiging dat mensen uit een lichaam en een geest bestaan

die onafhankelijk van elkaar zijn.

Rationalisme: kennis is gebaseerd op rede, die door het toepassen van logica

nieuwe info afleidt uit de bestaande.

Nativisme: de overtuiging dat de mens aangeboren kennis heeft, die het

uitgangspunt vormt van alle andere afgeleide kennis.Empirisme (John Locke, 1632-1704).de inhoud van de geest wordt niet gevormd door aangeboren ideeën en inzichten, maar via de zintuiglijke ervaringen die met elkaar geassocieerd worden.Psychologie als nieuwe wetenschap.Wilhelm Wundt (1832-1920) ↳ richtte het eerste psychologische laboratorium op. Dit wordt gezien als het startpunt van de wetenschappelijke psychologie.Introspectie: het kijken naar je eigen bewustzijn van binnenuit. 1 / 3

Structuralisme: stroming die op basis van introspectie de structuur van het

bewustzijn probeerde te ontdekken.Functionalisme: psychologie diende (in Amerika) om praktische problemen op te lossen. Hij werd sterk beïnvloed door Darwin.Behaviorisme (John Watson, 1878-1958): stroming waarin men het standpunt nagaat dat enkel observeerbaar, meetbaar gedrag het onderwerp kan vormen van psychologisch onderzoek en theorievorming.

Positivisme: een beweging die beweerde dat de natuurwetenschappen de beste

manier waren om de wereld te begrijpen en kennis te genereren.Psychoanalyse (Sigmund Freud, 1856-1939): theorie waarin het bewustzijn en het gedrag slechts zeer oppervlakkig fenomenen zijn en lag de ware oorsprong van het ontstaan van persoonlijkheidsverschil en stoornissen bij onbewuste krachten.Drie invloeden op het gedrag (het bio psychosociaal model)

Cognitieve psychologie: informatie wordt verwerkt in de hersenen en men kan de

mechanismen van de informatieverwerking blootleggen door gebruik te maken van de natuurwetenschappelijke methode.Bio psychosociaal model: al het functioneren is het gevolg van drie invloeden, een biologische, psychologische (of cognitieve) en sociale invalshoek. 

Hermeneutiek: het begrijpen van het verleden van een interpretatiewerk.

Psychologisering: het toegenomen belang van psychologische variabelen en verklaringen in menselijke relaties.Stereotype: een verzameling van simplistische en sterk veralgemeende opvattingen over een groep mensen, die niet op persoonlijke ervaringen gebaseerd zijn, en meestal een negatieve ondertoon hebben.Hoofdstuk 3 - de waarneming.Gewaarwording: de opname van stimulatie uit de omgeving en het vertalen van deze stimulatie in elektrochemische signalen die naar de hersenen gestuurd kunnen worden en daar omgezet in ervaringen.Waarneming/perceptie: het organiseren, interpreteren en begrijpen van gewaarwordingen.Drie redenen waarom de waarneming complexer is dan alleen het registreren van

gewaarwordingen:

1.Het signaal dat in de hersenen aankomt is onvolledig.Oogbewegingen en oogknipperen zorgen ervoor dat er geen informatie door de hersenen wordt opgenomen. Dit omdat we dan voor een milliseconde blind zijn.We hebben geen scherp beeld van alles wat zich voor ons bevindt.

2.De beelden op onze retina zijn plat.

3.Het binnenkomende signaal verandert voortdurend.Distale stimulus/prikkel: object in ons gezichtsveld dat door onze zintuigen verwerkt wordt tot een proximale stimulus.Proximale stimulus: de prikkel die uiteindelijk het zenuwuiteinde van onze ogen/oren bereikt.

Perceptuele constantie: het fenomeen dat gelijk blijvende voorwerpen, ondanks

voortdurende veranderingen, hetzelfde blijven. 2 / 3

Heuristisch proces: het visuele systeem berekent de meest waarschijnlijke distale stimulus op basis van veronderstellingen en de proximale stimulus.Het visuele systeem vormt de proximale stimulus om tot een distale stimulus door gebruik te maken van een aantal voor de hand liggende aannames over hoe de omgeving in elkaar zit en onder welke condities deze waargenomen wordt.Ons visueel systeem probeert de meest waarschijnlijke stimulus te ‘berekenen’ op basis van wat binnenkomt in de retina en de voor de hand liggende veronderstellingen.Bottom-up processen: de informatie stroomt van de receptoren aan de basis (Bottom) naar de hogere hersencentra (up) die verantwoordelijk zijn voor het herkennen en classificeren van voorwerpen.

Drie principes:

1.Primaire schets (de lijnen) 2.Perceptuele organisatie.Figuur achtergrond scheiding.

3.Patroon en objectherkenning.

Onze interpretaties als een gevolg van de volgende groeperingen principes:

1. Gelijkheid: gelijksoortige elementen hebben meer kans om in dezelfde eenheid

gegroepeerd te worden dan ongelijke stimuli.

Voorbeeld: xx oo xx oo

• Nabijheid: elementen die dicht bij elkaar liggen worden sneller in eenzelfde eenheid

gezien dan elementen die verder uit elkaar liggen.

Voorbeeld: oo oo oo

• Geslotenheid: elementen die deel uitmaken van eenzelfde gesloten voorwerp worden in

dezelfde eenheid gestopt. 

Voorbeeld: ] [ ] [ ] [ ] [ ] [ 

• Goede voortzetting: elementen die in elkaars verlengde liggen worden vaker gezien als

behorend tot eenzelfde geheel dan elementen die niet in elkaars verlengde liggen.

Voorbeeld: >< >< 

Figuur achtergrond scheiding: de noodzaak om een onderscheid te maken tussen een figuur en een achtergrond.

Patroonherkenning: wanneer er een object is om een object te herkennen en de

bijbehorende informatie te activeren, moet een kijk gerichter beeld aan een voorstelling in het geheugen gekoppeld worden.

Top down processen: signalen die vertrekken vanuit de hogere hersencentra en de

dataverwerking in latere stadia van het informatieverwerkingsproces beïnvloeden.  Vertrekkend vanuit eerdere ervaring en verwachting van wat er in het beeld zal zijn.Context is belangrijk voor de interpretatie.Wat we zien, sturen we actief op basis van kennis over de omgeving.

Het bestaan van top down processen wordt aangetoond door:

De context die de objectherkenning beïnvloedt.Doordat omkeerbare stimuli gecreëerd kunnen worden.Doordat we contouren kunnen zien die er niet zijn in de fysische stimulus.

• / 3