HOOFDSTUK 1 INLEIDING, MATERIAAL EN METHODE, KLINISCH ONDERZOEK

1

HOOFDSTUK 1 – INLEIDING, MATERIAAL EN METHODE, KLINISCH ONDERZOEK

1.1 KORTE INLEIDING

DOEL VAN DE CURSUS

Betekenis • Propaedeutica - v. voorbereidende kundigheden (tot een wetenschap), voorbereidend onderwijs. (Van Dale, 1898)

Leerdoel = aanleren van

• Afname anamnese: stel de juiste vragen

• Uitvoeren lichamelijk onderzoek • Verbanden leggen tussen verschillende bevindingen (symptomen vs. bloed/urine uitslag) • Klinische redeneren • Diagnostisch denken

Waarom?• Probleem van het dier en de eigenaar aanpakken/oplossen door een diagnose te stellen en daar uitvloeiende behandeling in te stellen • Het effect van een behandeling te leren evalueren (hercontrole) • Diagnostische therapie

• Gerichte verzoeken van de eigenaar uitvoeren:

bv. gezondheidscontrole, vaccinatie, controle op rasgebonden afwijkingen, aankooponderzoek, import, certificering, …

Pas op als je denkt dat het probleem meteen duidelijk is, bij mastitis kan er ook nog een pyometra zijn. Denk altijd in de trechter. Op het einde van de trechter heb je een diagnose of je gaat specifieke onderzoeken doen. 1 / 10

2

LESMATERIAAL

• Slides in de les plus uitleg = leerstof • Geschreven cursus is aanvulling maar geen leerstof tenzij anders vermeld.• Sterke link met skills lab lesmateriaal • Illustraties in boeken

De 3 cursussen die op blackboard staan bij dit hoofdstuk zijn wel volledig leerstof!

ORGANSATIE VAN DE LESSEN

• Meerdere docenten, per hoofdstuk steeds dezelfde docent • Gastdocenten • Planning doorgegeven via blackboard

• Titularis: Prof Jo Leroy

• Gewone lessen, aangevuld met zelfstudie, kennisclips en responsiecolleges • 40u les, 5 SP • Geen practica of seminaries • Organisatie van theoretische kennis; training en toepassing in het Skills Lab en in de kliniek tijdens de masteropleiding

EVALUATIEVORM

• Multiple choice examen • 50 vragen met 4 mogelijke antwoorden • Verhoogde cesuur (30/50 = 10/20)

• Type vragen:

• Theoretische vragen: toetsen van kennis

• Toepassingen: bv. analyses van bloed en urine interpreteren, leukogram, foto RBC • Klinische casus • Herkennen van symptomen op beeldmateriaal (foto’s, film) en geluidsopnames

2 / 10

3

1.2 MATERIAAL EN METHODEN

METHODEN

Zintuiglijke waarnemingen

• Gezichtsvermogen → inspectie
• Vorm, kleur en beweging
• Tastzin → palpatie
• Vorm, consistentie en temperatuur
• Gehoor → auscultatie
• Geluiden in borst- en buikholte
• Reukzin
• Huid, oren, mond

Hulp van instrumenten

INSPECTIE

• Algemene inspectie • Visuele waarneming van het gehele dier • Goed verlichte ruimte → zie hoofdstuk algemene indruk • Lokale inspectie • Bepaalde handelingen • Soms focale lichtbron • Specifieke instrumenten → zie afzonderlijke orgaanstelsels

PALPATIE

• Voorzichtig tasten. Bij te hard drukken:

• Verlies van sensorisch gevoel in vingertoppen • Wegdrukken van te onderzoeken structuren, vnl. in de buikholte • Pijnreacties bij dier

• Extra handelingen om waarneming uit te breiden: undulatieproef.

• Voor de vaststelling van vrij vocht in de buikholte (ascites)

• Uitvoering:

• Je gaat achter het dier staan • Aan de ene zijde leg je je vlakke hand als een dectector tegen de buik • Met de vingers van de andere hand geef je een korte tik tegen de buikwand • Door de opgewekte drukgolf verplaatst de vloeistof zich en dit kan je met je andere hand waarnemen.

• Let op voor vals positieven: obese hond, volle blaas,

cyste,…

3 / 10

4

Beschrijving van een verdikking/massa door inspectie en palpatie.

• Plaats: nauwkeurige lokalisatie kan soms anatomische herkomst vaststellen

• Grootte:

• Omvang van de verdikking meten in drie dimensies. Altijd goed opschrijven, dan weet je of het gegroeid of verkleind is.• Lineaal, schuifmaat, genummerde kralenstreng • Bedekkende structuren worden niet meegerekend!

• Vorm:

• Vaak karakteristieke vorm • Soms diffuse orgaanvergroting zonder vormverandering

• Evolutie opvolgen: tekening maken met locatie,

grootte en vorm. Afmetingen opschrijven!

• Consistentie:

• variërend van zacht en fluctuerend tot steenhard

• Pijnlijkheid:

• Tumoren meestal niet pijnlijk, uitz. bottumoren • Ontstekingsreacties vaak erg pijnlijk

Rubor, calor, dolor, tumor.

Anaalzaktumor Mastceltumor

4 / 10