Hoofdstuk 1 - Verandering en Agogiek

• / 4

• / 4

Hoofdstuk 1 - Verandering en Agogiek Agogiek, of veranderkunde, is de studie en praktijk van het begeleiden van psychosociale veranderingen bij mensen. Verandering is hierbij het centrale begrip: wat houdt veranderen in, wie verandert, hoe, onder welke voorwaarden, en met welke begeleiding? Agogisch handelen richt zich niet zomaar op gedrag of vaardigheden, maar op psychosociaal functioneren: gevoelens, houdingen, gedragingen, denkwijzen, en de manier waarop iemand zich verhoudt tot zijn omgeving.Verandering kan op verschillende niveaus plaatsvinden: individuen, groepen, organisaties, grotere samenlevingsverbanden. Agogisch werk probeert niet alleen die veranderingen te begrijpen, maar ook bewust te faciliteren. De rol van de agoog is dan: helpen veranderen, begeleiden, beïnvloeden en methodisch professioneel handelen.

1.1 Belangrijkste kenmerken van Agogie Agogie wordt gekenmerkt door een aantal duidelijke voorwaarden waaraan een veranderingsproces moet voldoen. Deze kenmerken helpen het vakgebied af te bakenen en maken duidelijk wat wel en niet tot agogisch handelen gerekend wordt.Psychosociale verandering Het gaat om verandering in het psychisch en sociaal functioneren van mensen. Denk aan gevoelens, houdingen, gedrag, communicatie, normen en waarden.Beïnvloeding is beroepsmatig Agogisch handelen gebeurt altijd vanuit een professionele rol, met kennis en methoden die doelgericht worden toegepast.Systematisch Een agoog werkt planmatig en methodisch, en reflecteert voortdurend op de aanpak. 3 / 4

Vrijwillig Deelname aan het proces is vrijwillig en niet afgedwongen.Niet wederzijds De asymmetrie in de relatie betekent dat de cliënt degene is die verandert, terwijl de agoog begeleidt.

1.2 De Cliënt De cliënt neemt een centrale plaats in binnen de agogiek. Wie de cliënt is en welke rol hij of zij speelt, bepaalt in hoge mate het verloop en succes van het veranderingsproces.Betekenis van de term De term cliënt benadrukt actieve betrokkenheid en zelfstandigheid. Daarmee wordt afstand genomen van termen als “patiënt”, die vaak een passieve, afhankelijke lading hebben.Cliëntsysteem Soms is de cliënt niet één individu, maar een groep of gezin. In dat geval spreekt men van een cliëntsysteem. Dit geeft aan dat de interacties en relaties binnen de groep ook onderwerp zijn van verandering.Bewustzijn en wenselijkheid De cliënt moet zich bewust zijn van de verandering en deze ook willen. Zonder intrinsieke motivatie is het moeilijk om duurzame verandering te realiseren.Vrijwilligheid De cliënt moet altijd vrijwillig deelnemen aan het proces. Gedwongen verandering brengt ethische en praktische complicaties met zich mee.

• / 4