Hoorcollege 1, kader van financiele verslaggeving

Hoorcollege 1, kader van financiele verslaggeving

• sep 2025

Waarom is er een jaarrekening?  om de stakeholders te informeren over de prestaties van het bedrijf van het afgelopen jaar

-Stakeholders: aandeelhouders, obligatiehouders, bank, schuldeisers,

etc.

Onderdelen van de jaarrekening:

-Hoofdoverzichten; balans & winst- en verliesrekening

-Toelichtingen:

oVergelijkende cijfers oKasstroomoverzicht oGrondslagen oToelichting per post oSpecifieke onderdelen toelichting -Overige gegevens Reserves = een deel van het eigen vermogen van een onderneming dat niet direct is uitgekeerd aan de aandeelhouders, maar in het bedrijf blijft om financiële zekerheid te bieden of toekomstige investeringen te financieren.

Verschillende soorten reserves:

-Vrije reserve: kunnen vrij worden besteed of uitgekeerd, zolang dit

financieel verantwoord is. Dit is een beslissing van aandeelhouders/ bestuur.

oVoorbeelden: agioreserve, winstreserve, algemeen reserve

-Wettelijke reserve: niet vrij uitkeerbaar, wettelijk verplicht.

Bedoeld om te voorkomen dat een onderneming te weinig eigen vermogen overhoudt (kapitaalbescherming).

oVoorbeelden: herwaarderingsreserve, deelnemingsreserve,

reserve ingekochte aandelen

-Statutaire reserve: niet vrij uitkeerbaar, bepaald door statuten.

Bedoeld voor de onderneming zelf ingesteld doel, bijv. sparen voor investeringen of buffer vormen.

oVoorbeelden: reserve onderhoud, reserve investeringen

Waardebegrippen:

-Kostprijs: wat het goed oorspronkelijk heeft gekost (aanschafprijs

• bijkomende kosten).

-Reële waarde (fair value): de marktwaarde, wat het nu waard is op

de markt (wat je ervoor zou krijgen of betalen).

-Actuele waarde: waarde van de huidige economische realiteit

(zoals vervangingswaarde of opbrengstwaarde).

-Boekwaarde: de waarde die in de boekhouding staat (kostprijs –

afschrijvingen).Een bijzondere waardevermindering (impairment) is een structurele (lange termijn) daling in de waarde van een actief. Boekwaarde > realiseerbare waarde. Dit verlies boek je in de winst- en verlies rekening. 1 / 4

Vreemd vermogen = een verplichting om in de toekomst economische voordelen (geld) te laten uitstromen. Je neemt vreemd vermogen op wanneer de verplichting ontstaat, dus zodra je de schuld aangaat of de prestatie hebt ontvangen waarvoor je moet betalen.Criteria voor opname van een post van het vreemd vermogen ( RJ

115.105)

-Er is een juridische of feitelijke verplichting (geen keuze) -Toekomstige uitstroom van geld of middelen is waarschijnlijk -Bedrag kan betrouwbaar worden bepaald -Opnemen zodra de verplichting is ontstaan

Waarderingsgrondslagen:

-Vreemd vermogen: geamortiseerde kostprijs (amortized cost)

oJe waardeert de lening tegen de ontvangen hoofdsom minus aflossingen + opgelopen rente.oEventuele kosten of premies bij het aangaan van de lening worden geleidelijk (geamortiseerd) verwerkt over de looptijd.

-Eigen vermogen: er bestaat geen vaste waarderingsgrondslag

oEigen vermogen is residueel → het verschil tussen bezittingen (activa) en schulden (vreemd vermogen). Het wordt dus niet apart gewaardeerd, maar afgeleid uit de balans.Vaste activa = bezittingen die langer dan 1 jaar in het bedrijf blijven en bijdragen aan de bedrijfsvoering op de lange termijn -Gebouwen, machines, bedrijfsauto’s, computers, goodwill Vlottende activa = bezittingen die binnen 1 jaar worden omgezet in geld of opgebruikt.-Voorraden, debiteuren, liquide middelen (kas/bank) Waarom is het belangrijk om onderscheid te maken?

-Liquiditeit: inzicht in korte termijn betalingsvermogen

oVaste activa zijn niet snel om te zetten in geld, dus minder relevant voor directe betalingscapaciteit. Het onderscheid helpt beoordelen of een bedrijf op korte termijn aan zijn verplichtingen kan voldoen.

-Financiering: controle of activa met passende middelen zijn

gefinancierd oVaste activa worden idealiter gefinancierd met lang vreemd vermogen of eigen vermogen (langdurige middelen).Vlottende activa kunnen worden gefinancierd met kort vreemd vermogen. Door het onderscheid kun je beoordelen of de financieringsstructuur gezond is.

-Winstbepaling: bepaalt of iets wordt afgeschreven of in één keer

verbruikt oVaste activa verliezen waarde geleidelijk (via afschrijving) → beïnvloedt de winst over meerdere jaren. Vlottende activa 2 / 4

worden volledig in één jaar verbruikt of omgezet, dus direct invloed op de winst.

-Wettelijke eis: verplicht onderscheid in de balans (meer

transparantie)

-Bedrijfsanalyse: beoordeling van bedrijfsstructuur en bijbehorende

risico’s oVeel vaste activa → kapitaalintensief bedrijf (zoals fabrieken, transportbedrijven).oVeel vlottende activa → handelsbedrijf of dienstverlener met kortlopende middelen.

Rentesoorten:

-Couponrente = de vaste rente die de uitgever van een obligatie periodiek betaalt aan de belegger.-Marktrente = de actuele rente op de kapitaalmarkt (wat beleggers op dat moment eisen).Als couponrente < marktrente, is de obligatie minder waard (want je krijgt minder rente dan de markt nu biedt).

Soorten kasstromen:

-Operationele kasstroom : geldstromen uit de normale

bedrijfsvoering. Laat zien of het bedrijf winstgevend is in cash- termen.oOntvangen van klanten, betalen van leveranciers, salarissen, belastingen

-Investeringskasstroom : geldstromen door aanschaf/verkoop van

vaste activa. Laat zien hoe het bedrijf investeert in groei.oAankoop machines, verkoop gebouwen, investeringen in deelnemingen

-Financieringskasstroom : geldstromen rond leningen en eigen

vermogen. Laat zien hoe het bedrijf gefinancierd is.oAflossingen, nieuwe leningen, dividend, aandelenuitgifte Toelichting en overige gegevens -Verbonden partijen (RJ 330) -Winst per aandeel -Beëindiging van bedrijfsactiviteiten -Gesegmenteerde informatie (RJ 350) -Vermelding accountantskosten -Niet in de balans opgenomen regelingen (RJ 252) -Toelichtingen van oordelen, schattingen en onzekerheden -Kerncijfers, Kengetallen en kleine rechtspersonen Verbonden partijen = personen of ondernemingen die nauw verbonden zijn met het bedrijf, en waarbij invloed, zeggenschap of belangenverstrengeling kan spelen (niet onafhankelijk).-Besturen en commissarissen -Aandeelhouders met een groot (aanmerkelijk) belang 3 / 4

-Geassocieerde deelnemingen (binnen dezelfde groep met zeggenschap of invloed) Als je trouwt en je partner is een verbonden partij van een bedrijf, dan word jij ook een verbonden partij.Waarom belangrijk?  transacties met verbonden partijen vinden niet altijd op zakelijke voorwaarden plaats (at arms length). Daarom moeten zulke relaties en transacties worden toegelicht in de jaarrekening, zodat gebruikers weten of er belangenverstrengeling kan zijn.-Grote ondernemingen zijn verplicht om alle transacties met verbonden partijen volledig toe te lichten

-Kleine en middelgrote ondernemingen krijgen vrijstelling: zij hoeven

zulke toelichtingen alleen te geven als het wezenlijk is of nodig voor een getrouw beeld Gesegmenteerde informatie = een onderneming deelt haar cijfers op in onderdelen (segmenten) zodat gebruikers van de jaarrekening beter kunnen zien waar de winst en risico’s vandaan komen.-De indeling in segmenten (bijv. divisies, regio’s, productgroepen) gebeurt zoals het management zelf rapporteert aan de directie of Raad van Bestuur (management perspectief).-Niet elk onderdeel van het bedrijf hoeft apart gerapporteerd te worden, alleen de materieel belangrijke segmenten.

oKwantitatieve criteria (RJ 350.308):

10%-criterium: ≥10% van omzet, winst/ verlies of

activa  apart segment

75%-criterium: de gerapporteerde segmenten samen

moeten ≥75% van de totale externe omzet van de onderneming dekken

oKwalitatieve criteria: als een segment strategisch belangrijk is

(zelfs al <10%), kan het toch apart worden getoond -De verplichting om gesegmenteerde informatie te publiceren geldt alleen voor grote ondernemingen (RJ 350.204)

• 736 – zorg even dat je dat schema een keer hebt doorgenomen

Wettelijk en institutionele kader van verslaggeving in Nederland 1.Wet- en regelgeving Nederland

2.IFRS

3.EU 4.Totstandkoming en openbaarmaking 5.Vrijstellingen Wet- en regelgeving Nederland Toepassingsgebied BW 2 Titel 9 Nederlandse rechtspersonen -Naamloze vennootschap -Besloten vennootschap

• / 4