In dit verslag worden de verschillende

In dit verslag worden de verschillende soorten sondes besproken. Hierbij staat beschreven waar de sonde zich bevindt en hoe deze word geplaatst. Ook kunt u informatie vinden over het toedienen van sondevoeding met de bijbehorende complicaties.Sonde en sondevoedi ng Verpleegkunde 3e jaar 1 / 4

Inhoud Wat is een sonde....................................................................................................................................1 Soorten sondes.......................................................................................................................................1 Neus-maagsonde................................................................................................................................1 Neus-duodenumsonde.......................................................................................................................2 Neus-jejunumsonde...........................................................................................................................2 Triple lumen sonde (sonde met drie kanalen)....................................................................................2 PEG-sonde (Percutane Endoscopische Gastrostomie)........................................................................3 PEG-J-sonde (Percutane Endoscopische Gastrostomie).....................................................................4 G-tube (gastrostomie tube)................................................................................................................5 Button (MIC-KEY)................................................................................................................................5 Jejunostomiesonde.............................................................................................................................5 Wat te doen bij welke pH-waarde..........................................................................................................6 Ligging controleren.................................................................................................................................6 Het meten van de sonde........................................................................................................................6 Verstopping............................................................................................................................................7 Preventie............................................................................................................................................7 Bij verstopping....................................................................................................................................7 Complicaties...........................................................................................................................................7 Verlies van de sonde...........................................................................................................................7 Keel-, neus- en oorklachten................................................................................................................7 Aandachtspunten...................................................................................................................................8 Wanneer wordt sondevoeding gegeven.................................................................................................9 Wat is een sonde Een sonde is een speciale katheter om vloeibare voeding toe te dienen aan mensen die niet op een normale manier kunnen eten of drinken. Er zijn verschillende sondes, die op verschillende manieren worden geplaatst. Sommige sondes lopen via de neus, andere via de buik. Welke sonde er bij de patiënt word geplaatst, is onder meer afhankelijk van de reden dat hij/zij een sonde krijgt. Maar ook hoe lang de sonde moet worden gebruikt en het soort sondevoeding dat de patiënt krijgt.Soorten sondes Neus-maagsonde Een neus-maagsonde is een dun, flexibel slangetje dat via de neus, keel en slokdarm naar de maag loopt. Aan het uiteinde van de sonde zitten kleine gaatjes waar de voeding doorheen loopt. De sonde kan door een verpleegkundige ingebracht worden.

1 2 / 4

Of de sonde goed ligt, controleert de verpleegkundige met een pH-meting. Hierbij wordt er via de ingebrachte sonde een klein beetje maaginhoud opgetrokken. De patiënt voelt hier niks van. Hierna word er met een strip de pH-waarde van de maaginhoud gemeten. De pH- waarde geeft duidelijkheid over of de sonde goed ligt. Soms is het nodig dat er aanvullend nog een röntgenfoto wordt gemaakt, maar meestal is dit niet nodig.De sonde kan ook endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de radioloog) ingebracht worden. De neus-maagsonde is de meest gebruikte voedingssonde.Het is een tijdelijke sonde, die gebruikt wordt als eten en drinken tijdelijk een probleem is. Zie afbeelding 1.Neus-duodenumsonde Een neus-duodenumsonde loopt via de neus, keel, slokdarm en maag naar het eerste gedeelte van de dunne darm (het duodenum, oftewel de twaalfvingerige darm).Hiervoor word de zelfde sonde gebruikt als voor de neus-maagsonde. De neus- duodenumsonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de radioloog) geplaatst. De neus-duodenumsonde wordt geplaatst wanneer de maag sondevoeding niet goed verdraagt en een neus-maagsonde dus niet mogelijk is. Een neus- duodenumsonde is altijd tijdelijk.Afbeelding 1 Neus-jejunumsonde Een neus-jejunumsonde is een dun, flexibel slangetje dat via de neus, slokdarm en maag diep in de dunne darm (het jejunum) word gebracht.De sonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de radioloog) ingebracht. Een neus-jejunumsonde wordt geplaatst wanneer de maag en twaalfvingerige darm geen sondevoeding kunnen verdragen. Een neus-maagsonde of een neus- duodenumsonde zijn dan niet mogelijk. Net zoals een neus-maagsonde en een neus- duodenumsonde is een neus-jejunumsonde tijdelijk. Zie afbeelding 2.Triple lumen sonde (sonde met drie kanalen)

2 3 / 4

Een triple lumen sonde is een flexibel slangetje dat via de neus, slokdarm en maag in de dunne darm word gebracht.

Deze sonde heeft 3 kanalen:

1 kanaal loopt tot in de dunne darm. Hierdoor word sondevoeding en eventueel de medicijnen gegeven.Het tweede kanaal loopt tot in de maag en wordt gebruikt om maagsappen af te voeren. Dit wordt ook wel 'hevelen' genoemd.Het derde kanaal is bedoeld als ontluchtingskanaal, om een teveel aan lucht af te voeren.De triple lumen sonde wordt endoscopisch (door de MDL-arts) of onder röntgendoorlichting (door de radioloog) geplaatst. De triple lumen sonde is altijd tijdelijk. Deze sonde is vooral bedoeld om de maag na een operatie weer op gang te laten komen en misselijkheid te voorkomen. De triple lumen sonde wordt ook gebruikt als de maag niet goed functioneert en de maagsappen niet af kan voeren. Met een triple lumen sonde kan er tegelijk voeding gegeven worden en geheveld worden. Zie afbeelding 3.Afbeelding 2 Afbeelding 3 PEG- sonde (Percutane Endoscopische Gastrostomie) Een PEG-sonde is een flexibel slangetje dat via een klein gaatje van de buikwand naar de maag loopt. Het uiteinde van de PEG-sonde bestaat uit twee schijfvormige plaatjes. Hiermee wordt de sonde vastgemaakt. Het eerste plaatje zit aan de binnenkant van de maagwand en zorgt ervoor dat de sonde er niet uitvalt. Het tweede plaatje is driehoekig en zit aan de

• / 4