Inleiding..................................................................................................................................................3

• / 3

Inhoud Inleiding..................................................................................................................................................3

• Gezondheidskundige analyse.............................................................................................................3
• Gedragsdeterminanten GVO-cyclus / ASE-model...............................................................................4

Uitwerking ASE-model........................................................................................................................5 Attitude...............................................................................................................................................5 Sociale invloed....................................................................................................................................5 Eigen effectiviteit................................................................................................................................6 Intentie...............................................................................................................................................6 Barrières.............................................................................................................................................6 Vaardigheden.....................................................................................................................................6 Gedrag................................................................................................................................................7 Doelen voorlichting................................................................................................................................7 Subdoelen...........................................................................................................................................7

• Gezondheidskundige interventie........................................................................................................8

De les..................................................................................................................................................9 Lesstructuur........................................................................................................................................9 Uitgebreide lesinhoud......................................................................................................................10

• Evaluatie...........................................................................................................................................11

Procesevaluatie................................................................................................................................11

• Verloop uitvoering........................................................................................................................11
• Bereiken doelgroep......................................................................................................................11
• Methode onderzoek.....................................................................................................................11
• Participanten................................................................................................................................11
• Ervaring participanten..................................................................................................................11
• Succes- & faalfactoren..................................................................................................................12
• Randvoorwaarden uitvoering interventie.....................................................................................12
• Effectevaluatie..................................................................................................................................13

Literatuurlijst........................................................................................................................................14 2 / 3

Inleiding In deze vakdidactische opdracht staat de leefstijl van leerlingen binnen het VMBO-onderwijs centraal. Het gekozen onderwerp is ‘slaapkwaliteit’. Aan de hand van het ASE-model zal de GVO- cyclus worden besproken. Het ASE-model (van Halem, 2015) gaat ervan uit dat gedragsintentie zal leiden tot uitvoering van gedrag. De GVO-cyclus bestaat uit de stappen: probleemanalyse, probleemdeterminanten, interventie en evaluatie. Doel van de cyclus is het onderzoeken, uitwerken en systematisch aanpakken van een gezondheidskundig probleem.

• Gezondheidskundige analyse

In deze stap wordt informatie verzameld om inzicht te krijgen in het gezondheidsprobleem.De kern betreft slaapproblemen door Nederlandse jongeren in de leeftijd 15-25 jaar. Op basis van recent (maart 2024) onderzoek van Stichting ‘TeamAlert’ onder N=686 respondenten blijkt dat 65% last heeft van een slechte slaapkwaliteit. Dit wordt in hoofdzaak veroorzaakt door piekeren, laat huiswerk maken en mediagebruik vlak voor het slapen gaan (STA, 2024). Het STA verstaat onder een ‘goede slaap’ dat men niet vaker dan éénmaal per nacht wakker wordt, binnen 30 minuten in slaap valt en 6 uren aangesloten kan slapen. Concluderend zou 42% van de respondenten minder dan het voor hen aanbevolen aantal uren slapen; dit verschilt per leeftijd.De risico’s van slaaptekort kunnen volgens de studie ernstige vormen aannemen. Relatief onschuldig zijn geïrriteerdheid tot lichte agressie. Meer ernstig zijn ongezonder eten en minder bewegen hetgeen lange termijn problemen kan veroorzaken. De belangrijkste conclusie was dat er verlaagde weerstand optreed, hetgeen direct schoolprestaties beïnvloed.Een internationale studie aan de Iowa State University van februari 2024 stelt dat slaaptekort en risicogedrag in directe relatie tot elkaar staan (Krizan, 2024). Vanwege een verlaagde weerstand zijn jongeren eenvoudiger te beïnvloeden door leeftijdsgenoten als het om bijvoorbeeld roken, alcohol- of drugsgebruik gaat. Concluderend stellen beide studies dat voldoende slaapkwaliteit (diepte van de slaap) én -kwantiteit (aantal uren) belangrijk zijn voor het algehele welbevinden van jongeren.Volgens de jaarlijkse CBS Gezondheidsenquête blijkt slaaptekort een serieus probleem te zijn onder Nederlandse jongeren (CBS, 2024). Op basis van indicatief onderzoek zouden ruim 40% van alle Nederlandse jongeren in de leeftijdscategorie 12-30 jaar slaapproblemen hebben.Daarbij blijkt dat slaapproblemen vaker voorkomen naarmate de jongere ouder wordt.Figuur I – cumulatie slaapproblemen jongeren naar leeftijd (CBS, 2024) Voldoende nachturen aaneengesloten slapen kan de gezondheid sterk verbeteren. Het welbevinden, de concentratie en stemming zorgen voor een meer evenwichtig individu die zowel fysiek als mentaal sterker in het leven staat (CBS, 2024).

• / 3