KRITISCHE PERSPECTIEVEN
OP VEILIGHEID
SAMENVATTING LITERATUUR 1 / 4
Literatuur
De volgende literatuur komt terug in dit vak:
1.College 1 Introductie van de opzet van het vak oHelsloot – Risico’s en Redelijkheid H2, H3 en H8 oScan de hoofdlijn van RIVM – Nuchter omgaan met risico’s oStarr – Social benefit versus technological risk oTaleb e.a. – The precautionary principle
oHanekamp e.a. – The historical roots of precautionary thinking: the cultural
ecological critique and ‘The limits to growth’ oPieterman – Structural threats to scientific integrity
oPettersen, K. (2016). Understanding uncertainty: thinking through in
relation to high-risk technologies.
2.College 2 werkcollege oHelsloot (2018). Hoezo zijn (on)veiligheidsbeslissingen lastig publiekelijk te verantwoorden? Bestuurskunde (27), 1.oTer Mors, E., B. Terwel & D. Daamen (2012). The potential of host community compensation in facility sitting. International Journal of Greenhouse Gas Control.
3.College 3 Kosten-batenanalyse als basis voor veiligheidsbeleid oCrisislab – Toezicht op zwemwater, wat is redelijk?oHof et al. – Maatschappelijke kostenbatenanalyse brandveiligheid in woningen oHelsloot – Risico’s en Redelijkheid H5, H7, H9 en H12 oScan OECD – Mortality risk valuation in environment, health and transport policies 4.College 4 Regulering, het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving in Nederland. Relatie met democratisch bestel.oHelsloot, Scholtens & Haen – Some observations on the troublesome implementation of risk-based inspections in the Netherlands oKwink – Evaluatie ILT over risicogestuurd toezicht (lees samenvatting en scan het rapport) oHelsloot & Schmidt – Risicoaansprakelijkheid als vervanging van overheidstoezicht in de bouw? H4 en H6 oDecentraalbestuur.nl – Regionale samenwerking en gemeenteraden (lees de samenvatting en scan het rapport) 5.College 5 Criminaliteit, onveiligheidsgevoelens en maatschappelijke onrust oTer Voert et al, Beroep op de rechter. Ontwikkelingen in het aantal rechtszaken van 2005-2020. (alleen pp. 12-43) oEysink Smeets, Onrust begrijpen begint bij anders kijken. Een veiligheidspsychologisch perspectief op maatschappelijke onrust.
6.College 6 Modellen als basis voor veiligheidsbeleid
oScan op het gebruik van modellen: Helsloot, Hanekamp & Haen - Tijd voor
koffie met een toefje grond!
oScan op het gebruik van modellen: Helsloot en Hanekamp (2020). Discussie
is de kern van wetenschap. Een meta-review van drie Gezondheidsraadadviezen als reactie op de publicatie van het advies blootstelling aan stoffen bij ijzer- en staalgieten.oSwuste et al. Occupational safety and safety management between 1988
and 2010: Review of safety literature in English and Dutch language
scientific literature.
oLaPorte, Working in practice but not in theory: theoretical challenges of
high-reliability organizations.oLe Coze et al, Normal accidents. Was Charles Perrow right for the wrong reasons? 2 / 4
7.College 7 Drijfveren veiligheidsbeleid en politieke-bestuurlijke omgang met risico’s oHelsloot & Scholtens – Krachten rond de risico-regelreflex beschreven en geïllustreerd in 27 voorbeelden, Inleiding en Casus 1 (p. 11 t/m 36).oCrisislab – Veiligheid boven alles? H2 en H11 oWRR – Onzekere veiligheid (lees de samenvatting en scan het rapport) oPlasterk – Bestuurlijk balanceren met risico’s en verantwoordelijkheden
oRaad voor leefomgeving en infrastructuur (2014) –Risico's gewaardeerd:
Naar een transparant en adaptief risicobeleid.oRaad voor het Openbaar Bestuur (2012) –Belichaming van de kundige
overheid: over openbaar bestuur, incidenten en risicoaanvaarding. (lees
samenvatting en scan het rapport) 8.College 8 Waarom gaat het fout? Ongevallen en onderzoek oDe Bruijn – een gemakkelijke waarheid oLundberg et al, What-You-Look-For-Is-What-You-Find–The consequences of underlying accident models in eight accident investigation manuals.oShappell et al, The human factors analysis and classification system –
HFACS.
9.College 9 responsiecollege oHelsloot – Risico’s en redelijkheid H11 3 / 4
COLLEGE 1: INTRODUCTIE VAN HET VAK
RISICO’S EN REDELIJKHEID – HELSLOOT
H2 ONTWIKKELING VAN HET FYSIEKE VEILIGHEIDSBELEID IN
NEDERLAND
Streven naar fysieke veiligheid is een kwestie van willen en kunnen. A.d.h.v.bovenstaande zijn er radicale verschuivingen geconstateerd tijdens het bestaan van de moderne Nederlandse eenheidsstaat.-19 e
eeuw: individualisme overheerst van het klassieke liberalisme. ‘Kunnen’
beschermen was onder burgers en overheid zwak ontwikkeld, ‘willen’ was de eigen rol van de burger.oNachtwakersstaat beperkte rol tot bescherming tegen interne en externe bedreigingen van sociale veiligheid -20 e
eeuw: overheidszorg voor fysieke veiligheid
-21 e
eeuw: klassieke individualistische visie op veiligheid heeft plaatsgemaakt voor
collectivistisch perspectief.oVerwachting van burgers om beschermd te worden.oOverheid wil tot beschermen bevolking ook sterk geworden.oVermogen tot beschermen ook drastisch toegenomen.o‘Kunnen’ van de overheid belangrijker dan ‘kunnen’ van de burger door toename wetenschappelijke kennis en meer technologische mogelijkheden. Op steeds meer vlakken neemt de overheid meer verantwoordelijkheid (milieukwaliteit, dierenwelzijn, beperken klimaatverandering, etc.).
Tweedeling bedreiging veiligheid:
1.Sociale onveiligheid = bedreiging van gezondheid en goederen door moedwillige criminele handelingen van derden 2.Fysieke onveiligheid = bedreiging van gezondheid en goederen door allerhande ongevallen.Verschillende zorgtaken van de overheid voor de fysieke veiligheid van de burgers
vroeger en nu:
- / 4