Landschappen van Nederland

1 Landschappen van Nederland H9 Het lösslandschap Wigcher Verstraete Landschappen van Nederland Geologie, bodem en landgebruik A.G. Jongmans en anderen

Hoofdstuk 9: Het lösslandschap

Reliëfrijk landschap, terrassen bedekt met löss, daardoor een glooiend karakter. Evenwijdig aan hoogtelijnen vaak een reeks struiken, zo ontstaan graften (kleine terrasjes). Vooral vakwerkwoningen.

p.346 9.1 De ondergrond van Zuid-Limburg

9.1.1 Inleiding – In ondiepe

ondergrond van Zuid-Limburg liggen materialen die elders in ons land veel dieper liggen of aanwezig zijn.

9.1.2 Pre-tertiaire gesteenten: mariene zanden – Carboongesteente door sterke opheffing relatief

ondiep te vinden. Hoogste punt bij Vaals, +321 NAP. Beken tot 150 meter ingesneden. In de dalwanden formaties uit het Krijt; zanden die bestaan uit kalkrijk, kleihoudend, fijn zand

9.1.3 Pre-tertiaire gesteenten: kalksteen – Op grote schaal kalksteen te vinden uit Laat-Krijt.

(Kalkskeletjes van eencelligen.) Kunrader kalksteen is hard en in model gehakt, Maastrichter kalksteen is zacht en in vorm gezaagd. Naar boven neemt gehalte vuursteen sterk toe. In afzonderlijke lagen van knollen, platen of pijpen. Ontstaan van vuursteen is nog niet duidelijk.Vuursteen lost niet op, daarom komt er vuursteeneluvium voor; een enkele meters dikke laag vuursteen aan de oppervlakte. Dolines ontstonden door kalksteenoplossingen. Schijnbaar afvoerloos, maar ondergronds verbonden met verticale oplossingsstucturen die we orgelpijpen noemen.

9.1.4 Tertiaire gesteenten

Zanden – Zilverzanden (Mioceen) leemarm zand. Zeer moeilijk verweerbaar door overwegend kwarts. Met bruinkoollagen, ontstaan uit veen.Zandsteenblokken – Zeer langzame tektonische opheffing zorgde voor vorming van zandsteenblokken. Zilverzand verkitte tot zandsteen door aanvoer van silicium in drainagewater.

p.351 9.2 Het natuurlijke landschap

9.2.1 Inleiding

Maasterassen – voormalige vlaktes waar de Maas gestroomd heeft. Rivierterrassen. Ongeveer 10 meter boven elkaar, 31 bekende terrassen. Niet altijd goed te herkennen, de treden tussen de terrassen zijn met löss bedekt en opgevuld.Löss – Een kleiige afzetting die voor het grootste deel uit silt bestaat. Geen grondwaterinvloed aanwezig op lössplateaus en hellingen. Wel schijngrondwaterstanden. In beekdalen wel grondwaterinvloed.

9.2.2 Bodems in het natuurlijke landschap: löss – geen tentamenstof

• / 1