[Bedrijfsnaam] Samenvatting Nederlands Literatuurgeschiedenis
- vwo
24-1-2018
- / 3
De tachtigers
- Dit is de benaming voor een groep jongeren die in de jaren 1880-1920 boeken publiceerden
- Dit was tevens ook de opkomst van de moderne literatuurgeschiedenis
- ‘De Gids’ was het belangrijkste tijdschrift uit deze tijd, deze speelde een grote rol in de
doorbraak van jonge schrijvers
- ‘Vernieuwde’ literatuurgeschiedenis omdat:
- Een groep jonge studenten kwam samen in café ‘Flanor’. Het talent kwam zo samen
- Mening van deze jongeren: l’art pour l’art (de reden van kunst is dat het mooi moet
- De Gids hield niet van deze nieuwe stijl, want er zat geen boodschap in
- De ‘Julia-affaire’ is een gedicht over een meisje genaamd Julia, geschreven uit
en de studenten deden hier inspiratie op en deelden hun werken met elkaar
zijn)
(moraliserend) en dat was niet mooi genoeg. De saaie teksten van dominees werden wel gepubliceerd
protest ▪ Deze was in de stijl van De Gids geschreven, het viel hier dan ook erg in de smaak ▪ De schrijvers waren ‘undercover’ en zodra De Gids enthousiast waren over
het gedicht, maakten ze zichzelf bekend als schrijvers: Kloos en Verweij
▪ Het punt was: de oude stijl is niet mooi en er moet meer ruimte zijn voor
jonge schrijvers met een andere stijl
Belangrijke personen:
- Willem Kloos
- Eén van de schrijvers van de Julia-affaire
o Hij heeft uit protest een eigen tijdschrift opgericht: De Nieuwe Gids
- Met deze naam was het de bedoeling om De Gids belachelijk te maken
- Jaques Perk
- Een vrij onbekende schrijver met zeer veel talent
- Het is hem nooit gelukt om door te breken, te wijten aan De Gids
- Jong gestorven, de dood van dit talent is een reden geweest tot oprichting van De
Nieuwe Gids
Vrije vorm Vaste vorm
WO I WO II
Belangrijk om bij dit figuur te weten
is: zoals te zien is, nemen de
stromingen steeds vlak na een oorlog een vrije vorm aan. Mensen hadden problemen met de maatschappij, er was veel kritiek en om alles kwijt te kunnen, namen de werken een vrije vorm aan. 2 / 3
- Verweij
- Deze man had een relatie met Willem Kloos en is ook een van de schrijvers van de
- Toen Verweij trouwde met iemand anders, ging het slecht met Kloos’ mentale
- Herman Gorter
- Dit was een talentvolle schrijver voor De Nieuwe Gids, hij schreef vanuit het
Julia-affaire
toestand
sensitivisme: ging veel over gevoel, vanuit de ziel
- Op een gegeven moment sloeg zijn mening om naar het socialisme. Dit was een
- Schreef vanuit impressionisme
- In de tachtigers was de regel (manifest) dat schoonheid heel belangrijk was
- In De Gids was het aanbidden van schoonheid verboden, schoonheid mocht geen religie zijn,
probleem voor het tijdschrift, want vanwege l’art pour l’art mocht er geen boodschap en politieke mening in
Manifest- regels op papier zetten waar een nieuwe stroming voor staat
Kloos en Perk schreven hier wel veel over in De Nieuwe Gids Kloos schreef op de manier hoe hij zich voelde en publiceerde alles. Hij leed veel aan depressies en wanneer het niet zo goed ging, schreef hij bijv. scheldsonnetten tegen zijn beste vrienden.
De val van De Nieuwe Gids:
- Het gedrag van Kloos. Door zijn depressies ging zijn schrijfstijl achteruit en kwamen edities
- Herman Gorter wilde bij het bestuur komen, maar hij wilde er politiek in brengen. Dat was
ook wel eens veel te laat uit. Ook kreeg hij vaak ruzie met zijn vrienden van de redactie, wat ook niet echt meehelpt
niet de bedoeling, want: l’art pour l’art
- Tweedeling op de redactie, ruzie, einde De Nieuwe Gids
De tachtigers bestaat uit twee literaire stromingen:
- Impressionisme
- Poëzie
- Sfeer wordt goed weergegeven
- Gaat om het eigen gevoel van de schrijver, de eigen impressie
▪ Kloos: De allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie
- Vaak natuurelementen hierin verwerkt, ook om sfeer te weergeven
- Vastvormig (rijm, metrum (ritme), strofes…)
o Sensitivistisch: de weergave van ziel, heel ritmisch
o Talige middelen:
▪ Bijvoeglijke naamwoorden ▪ Neologisme- nieuwe woorden ▪ Synesthesie- een koppeling tussen verschillende zintuigen (bitterblauw) ▪ Onomatopee- woorden krijgen de naam van de klank (plons, rits…)
- / 3