lO Mo A RcPS D 26 6 83 34

lO Mo A RcPS D| 26 6 83 34 1 / 4

lO MoA RcP S D|2 6 68 33 4 Inhoud College 1 ALLEMAAL BELANGRIJK TENTAMEN!......................................................................................4 Robert Plomin:....................................................................................................................................4 Rijping.................................................................................................................................................5 De psychoanalystische stroming.........................................................................................................5 Psychoseksuele ontwikkeling (psychodynamisch)..............................................................................5 Freuds fasen model............................................................................................................................5 Ontwikkelingsstadia Erik Erikson........................................................................................................6 De cognitivistische stroming...............................................................................................................6 Vier stadia van cognitieve ontwikkeling:............................................................................................6 Vygotsky’s visie op de cognitieve ontwikkeling..................................................................................8 De Leertheoretische stroming............................................................................................................8 Klassieke conditionering (leertheorie)................................................................................................8 Sociale leertheorie (Leertheorie)........................................................................................................9 Neurologische rijping en motorische ontwikkeling;..........................................................................11 Plasticiteit.........................................................................................................................................12 Dyspraxie..........................................................................................................................................13 Hechtingsrelatie en hechtingsgedrag...............................................................................................13 Micro niveau van hechting...............................................................................................................14 Signalen van hechtingsproblemen;...................................................................................................15 Ontwikkelingsstadia Erik Erikson......................................................................................................16 College 3...............................................................................................................................................18 Taalbegrip en taalproductie..............................................................................................................18 Voortalige fase 0-12 maanden..........................................................................................................18 Vroegtalige fase 12-30 maanden......................................................................................................19 Differentiefase 2.5 tot 5 jaar.............................................................................................................19 Voltooiingsfase 5-10 jaar..................................................................................................................19 Spreeknormen volgens Gooihuis Brouwer 1985-1995.....................................................................20 Taalontwikkeling in de hersenen......................................................................................................20 Taalontwikkeling Dyslexie.................................................................................................................21 Meervoudige intelligentie Gardner..................................................................................................22 The Bell curve...................................................................................................................................22 Cognitief functioneren versus rijping................................................................................................23 College 4...............................................................................................................................................23 2 / 4

lO MoA RcP S D|2 6 68 33 4 Fysiologische veranderingen in de hersenen....................................................................................23 Seksuele ontwikkeling......................................................................................................................24 Ontwikkeling in Genderrollen (huidige inzichten)............................................................................24 Identiteitsontwikkeling.....................................................................................................................25 Identiteitsontwikkeling.....................................................................................................................25 Ideeën over de fasen in identiteit.....................................................................................................26 Identiteitsontwikkeling.....................................................................................................................27 Visies op identiteitsontwikkeling......................................................................................................27 Egostadia van Loevinger...................................................................................................................28 College 5...............................................................................................................................................28 Ontwikkelingstaken..........................................................................................................................28 Theorie van Murstein.......................................................................................................................29 Newberger........................................................................................................................................29 Factoren die kwaliteit van ouderschap bepalen...............................................................................30

• Generativiteit vs stagnatie (40-65 jr).............................................................................................30

Theorie van Levingson......................................................................................................................30 Ontwikkelingsopdrachten in de ouderdom (66-..)............................................................................32 3 / 4

lO MoA RcP S D|2 6 68 33 4 Ontwikkelingspsychologie College 1 ALLEMAAL BELANGRIJK TENTAMEN !De vormende invloed van de omgeving Self-fullfilling prophecies; Het pygmalion Effect Welke omgeving? School, in gezin, in hele maatschappij Lukraak worden kinderen aangewezen als “regular” of “bloomer” Door gedrag van onderwijzer (aandacht, manier van feedback geven etc.) gaan kinderen beter presteren (Rosenthal & Jocobson, 1968) De vormende invloed van erfelijkheid

Robert Plomin:

Interactie tussen genotype en fenotype (omgeving) •Reactieve interactie: genotypische persoonlijkheid stuurt interpretatie van en reactie op omgeving •Evocatieve interactie: genotypische persoonlijkheid lokt bepaald gedrag uit van omgeving: dit heeft weer effect op de persoon (bv. Huilbaby) •Proactieve interactie: actief selecteren en bepalen van passende omgeving (soort zoekt soort) De vormende invloed van socialisatie Door omgeving gevormd, genetische ‘dispositie’ wordt steeds minder van invloed Of toch niet helemaal?Onderzoek geeft aan dat mensen een (sociale) omgeving gaan uitzoeken die hen (qua aanleg) het beste past Zo is de peergroup die je uitzoekt grotendeels gekozen obv genetische eigenschappen als karakter en intelligentie Midas Dekkers Zie paragraaf 4.5; kindgericht opvoeden De invloed van natuurlijke rijping Aandeel van de omgeving factoren Aandeel van de erfelijke factoren Leeftijd

• / 4