lOM oA RcPSD 266 833 4

lOM oA RcPSD |266 833 4 1 / 4

lOM oA RcPSD |266 833 4 Inhoud Hoofdstuk 1: Een bijzondere Medisch Specialisme............................................................3 Hoofdstuk 2: Psychopathologie.........................................................................................5 Hoofdstuk 3: Het Psychiatrisch onderzoek........................................................................9 Hoofdstuk 4: Diagnose en classificatie............................................................................14 Hoofdstuk 5: Epidemiologie.............................................................................................17 Hoofdstuk 6: Etiopathogenese.........................................................................................18 Hoofdstuk 7: Gevolgen....................................................................................................22 Hoofdstuk 8:Behandeling................................................................................................23 Hoofdstuk 9: Cognitieve stoornissen...............................................................................24 Hoofdstuk 10: Psychotische stoornissen..........................................................................28 Hoofdstuk 11: Stemmingsstoornissen.............................................................................34 Hoofdstuk 12: Angst- en dwangstoornissen....................................................................36 Hoofdstuk 13: Stress- en aanpassingsstoornissen...........................................................39 Hoofdstuk 14: Stoornissen met vooral lichamelijke symptomen.....................................44 Hoofdstuk 15: Conatieve stoornissen..............................................................................48 Hoofdstuk 16: Persoonlijkheids- en ontwikkelingsstoornissen.........................................56 Hoofdstuk 17: psychiatrie in de eerste lijn......................................................................59 Hoofdstuk 18: spoedeisende psychiatrie.........................................................................59 Hoofdstuk 19: Ziekenhuispsychiatrie..............................................................................60 Hoofdstuk 20: Ouderenpsychiatrie..................................................................................61 Hoofdstuk 21: Forensische psychiatrie............................................................................63 Hoofdstuk 22: transculturele psychiatrie.........................................................................64 Hoofdstuk 23: Psychiatrie en arbeid................................................................................64 Hoofdstuk 24: psychiatrie en verstandelijke handicap....................................................64 Hoofdstuk 25: geschiedenis van de psychiatrie..............................................................71 Hoofdstuk 26: structuur en functioneren van de geestelijke gezondheidszorg...............74 Hoofdstuk 27: Psychiatrie en recht..................................................................................77 Hoofdstuk 28: de psychiatrie als medisch specialisme....................................................79 2 / 4

lOM oA RcPSD |266 833 4 Compact uittreksel hele boek 3 e druk, alleen kernpunten

Hoofdstuk 1: Een bijzondere Medisch Specialisme

Diepgaande beschouwingen en speculaties over wat er achter en onder psychische klachten zit, spelen in de dagelijkse praktijk van de psychiatrie geen rol van betekenis. Ook geeft de psychiatrie geen diepe inzichten in de psyche of in de samenhang tussen lichaam en geest. Door bestudering van de psychiatrie krijgt men weliswaar meer oog voor de structuur van psychische processen en wat daarin mis kan gaan, maar verwerft men niet automatisch meer zelfkennis.Psychiaters zijn eerder bezig met de oppervlakte, met datgene wat men aan een patiënt kan zien en horen.Symptomen behorende tot het domein van de psychiater kunnen psychische oorzaken hebben, maar het is evenzeer mogelijk dat zij kunnen worden teruggevoerd op lichamelijke ziekten (bv. Depressie veroorzaakt door hypothyreoïdie). Omgekeerd kunnen psychische factoren stoornissen veroorzaken op lichamelijke vlak: anorexia nervosa. Psychiatrie heeft dus overlapping met andere specialismen, maar de nadruk ligt op psychische symptomen of psychische oorzaken.Het belang van de anamnese wordt in vele specialismen aan het zicht onttrokken door het veelvuldige gebruik van diagnostische hulpmiddelen. In de psychiatrie vormt de anamnese de hoeksteen van de psychiatrische diagnostiek en worden hulpmiddelen als beeldvormende technieken e.d. alleen gebruikt bij mogelijke lichamelijke aandoeningen.Terwijl de somatische specialist begint met de anamnese en daarna overgaat op het lichamelijke onderzoek, doet de psychiater zijn onderzoek terwijl hij de anamnese opneemt. De diagnostiek bij de somatische specialist is dan ook vooral gericht op ‘iets wat je hebt’ waardoor de ziekte als het ware wordt losgemaakt van de zieke en het onderzoek zich splitst. Terwijl de diagnostiek in de psychiatrie ook gericht is op de individuele ziekte. (zie hoofdstuk 3) Omdat er in de psychiatrie niet altijd specifieke oorzaken aan bepaalde syndromen worden aangewezen, spreekt

men voornamelijk van syndroomdiagnose/descriptieve diagnose: slechts

beschrijvende diagnose zonder informatie over de redenen en manier van ontstaan. (zie hoofdstuk 4) Door deze kenmerken van de psychiatrische diagnostiek, is het epidemiologisch onderzoek naar psychiatrische stoornissen complexer dan bij lichamelijke ziekten. (zie hoofdstuk 5) Psychiatrische ziekten ontstaan door een complexe interactie van dergelijke psychische factoren met erfelijke oorzaken, lichamelijke ziekten en ervaringen, opgedaan in opvoeding en andere sociale situaties. (zie hoofdstuk 6) Net als bij lichamelijke ziekten, hebben psychiatrische stoornissen vaak ernstige gevolgen voor de patiënt, zijn directe omgeving en de maatschappij. De ernst van de gevolgen van een depressieve stoornis zal in de nabije toekomst alleen worden overtroffen door ischemische hartaandoeningen. (zie hoofdstuk 7) Psychiatrische behandelingen worden, net als behandelingen bij de andere specialismen, op effectiviteit onderzocht in randomized controlled trials. Hoewel er een groot arsenaal effectieve psychofarmaca bestaat, speelt het gesprek gemiddeld genomen in de psychiatrie een grotere rol dan in de rest van de geneeskunde. Gedeeltelijk betreft die de psychotherapie, wat niet alleen gericht is op het herstellen van de symptomen van de psychiatrische ziekte, maar ook op het algemeen functioneren van de patiënt. Eigen aan ernstige psychiatrische ziekten, tenslotte, is dat het de patiënt ontbreekt aan het besef ziek te zijn. Dit 3 / 4

lOM oA RcPSD |266 833 4 leidt tot gedwongen opnamen/behandeling. (zie hoofdstuk 8) De hier aangeduide verschillen en overeenkomsten tussen de psychiatrie en andere medische disciplines laten zien dat de psychiatrie in de kern een medisch specialisme is. In de laatste decennia is de belangstelling voor cerebrale disfuncties weer stormachtig gegroeid. De psychiatrie is weer neurobiologischer en medischer geworden.

• / 4