MD-K 3.1 Anatomie en fysiologie tractus respiratorius in en buiten zwangerschap

MD-K 3.1 Anatomie en fysiologie tractus respiratorius in en buiten zwangerschap

Leerdoelen:

• Leg de anatomie van de tractus respiratorius uit

Bovenste luchtwegen:

Cavitas nasi (neusholte)

• Linker en rechter deel, wordt gescheiden door het septum nasi
• 4 neusbijholten -> de neusholte staat in verbinding met de neusbijholtes,

dit zijn met lucht gevulde holten die het gewicht van de schedel verminderen ▪ Sinus maxillares ▪ Sinus frontales ▪ Sinus sphenoïdales ▪ Sinus ethmoïdales

• Bekleed met vaatrijk cilinderepitheel

Cavitas ori (mondholte)

• Grenzen van de mondholte

▪ Palatum durum (harde gehemelte) ▪ Palatum molle (zachte gehemelte) ▪ Lingua (tong) ▪ Spieren mondbodem ▪ Uvula (huig) Farynx (keelholte)

o Nasofarynx: nasale deel, achter

neusholte

o Orofarynx: orale deel, achter

mondholte

o Laryngofarynx: laryngeale deel, onder

orofarynx, achter larynx, het gaat over in de oesophagus Larynx (strottenhoofd)

• Verbindt farynx en trachea
• Ligt ventraal ten opzichte van

oesophagus

o Bestaat uit:

▪ Os hyoïdeum (tongbeen) ▪ Kraakbeenelementen ▪ Elastische ligamenten ▪ Membranen ▪ Strottenhoofdspieren 1 / 4

Onderste luchtwegen:

Trachea (luchtpijp)

• Loopt tot 5

e rugwervel

• C-vormige kraakbeenringen

o Binnenbekleding: cilinderepitheel

met trilharen en slijmbekercellen

• Glad spierweefsel -> afstelling van

de diameter van de trachea Pulmones (longen)

Rechterlong: 3 kwabben/lobi

Linkerlong: 2 kwabben/lobi

• Iedere lobus heeft eigen arteriën,

venen, bronchi en lymfevaten Linker en rechter hoofdbronchus -> Kleinere bronchi -> Bronchioli -> Alveoli (longblaasjes) Naarmate de bronchiën zich splitsen,

verandert de structuur:

• Geen kraakbeen meer aanwezig op

het niveau van de bronchioli -> wordt vervangen door glad spierweefsel

• Trilhaarepitheel (cilinderepitheel) wordt vervangen door niet-trillend

epitheel (plaveiselepitheel) en slijmbekercellen verdwijnen Alveoli (longblaasjes)

• Eindstation van de vertakkingen binnen de longen
• Per vertakking zitten de alveoli bij elkaar als een trosje druiven met elk een

eigen wand.▪ Dit maakt dat er over een groot oppervlak uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide kan plaatsvinden -> gaswisseling

• De alveoli zijn omgeven door dunne elastische vezels en pulmonaire

capillairen.Type alveolaire cellen

• Type 1 alveolaire cel
• Type 2 alveolaire cel ->

produceren surfactant ▪ Zorgt ervoor dat de spanning van het laagje water dat zich aan de oppervlakte van de alveolus bevindt wordt verlaagd (oppervlaktespanning)

• Macrofagen zijn betrokken bij

het filteren van de binnenkomende lucht Respiratoire membraan -> via dit membraan vindt de gaswisseling plaats

• / 4

Longpleura (vliezen) Beide longen zijn omgeven door een vlies dat dubbelgeplooid om de longen zit

• Pleura visceralis – het binnenste gedeelte

▪ Gelegen op het longoppervlak ▪ Vergroeid met longweefsel

• Pleura pariëtalis – het buitenste gedeelte

▪ Vergroeid met binnenzijde thorax, oesophagus en pericard Tussen de beide pleura bevind zich de pleuraholte -> gevuld met vocht

• In de pleuraholte (negatieve druk) ten opzichte van buitenlucht

▪ Dankzij dit kunnen de longen tijdens ademhaling bewegen zonder wrijving en liggen ze uitgeklapt in de thoraxholte

• Ademhaling en ademhalingsspieren

Normale inspiratie (ademhaling)

• Aanspannen diafragma (middenrif) -> 70% van de inademing
• Aanspannen M. intercostales externi (externe tussenribspieren)

Normale expiratie (uitademing)

• Ontspannen van diafragma en M. intercostales externi

Maximale inspiratie Ook de hulpademhalingsspieren zijn betrokken

o Halsspieren: M. sternocleidomastoideus en M. scaleni (trekken aan

sternum)

o Borstspier: M. Pectoralis minor (trekken aan ribben)

Maximale expiratie Ook hulpademhalingsspieren nodig

• intercostales interni (interne tussenribspieren)

▪ Trekken ribben naar beneden en inwaarts

• Buikwandspieren

▪ Compressie buikorganen, diafragma meer omhoog

• Fysiologie van de tractus respiratorius

Functies van de tractus respiratorius

• Voorziening zuurstof
• Uitscheiding CO2
• Reguleren de pH samen met de nieren
• Geluidvorming door de stembanden -> liggen in de larynx
• Bescherming tegen micro-organismen

Route van de ingeademde lucht Cavitas nasi (neusholte) In de neusholte wordt de ingeademde lucht opgewarmd

• Door goede doorbloeding van de slijmvliezen
• Hogere temperatuur geeft betere diffusie

De lucht wordt bevochtigd zodat de slijmvliezen niet uitdrogen De lucht wordt gefilterd voor schadelijke deeltjes en micro-organismen door slijmvliezen en trilharen Pharynx (keelholte) Doorgang voor lucht via neus en mond en doorgang voor voedsel via mond

• De ingeademde lucht wordt verder opgewarmd en bevochtigd

Uvula : sluit de neusholte af tijdens het slikken (geen eten in neusholte)

Epiglottis : sluit de larynx af tijdens het slikken (geen eten in onderste luchtweg) 3 / 4

Trachea (luchtpijp) Zorgt voor het verwijderen van vuildeeltjes uit de luchtwegen

• Ze drijven dit omhoog naar de larynx -> daar wordt het doorgeslikt of

opgehoest Constrictie trachea (vernauwen)

• Parasympathisch zenuwstelsel
• Acetylcholine op cholinerge receptoren

Dilatatie trachea (verwijden)

• Sympathisch zenuwstelsel
• Noradrenaline op B2-adrenerge receptoren

Onderste luchtwegen Uitvoeringszone

• Hier wordt de binnenkomende lucht gefilterd, opgewarmd en verzadigd

met waterdamp

• Loopt vanaf de trachea – terminale bronchioli

Respiratoire zone

• Hier vindt de gaswisseling plaats
• Ventilatie, gaswisseling, gastransport & celademhaling

• Ventilatie
• Uitwisseling van lucht tussen alveoli en de atmosfeer
• Stroom van gassen de longen in/uit -> inademen/uitademen
• Gaswisseling
• Uitwisseling van gassen (O2 en CO2) tussen alveoli en bloed

o Zuurstof: alveoli – bloed

o Koolstofdioxide: bloed – alveoli

• / 4