Orinteren en observeren

Oriënteren en observeren De student herkent de wetenschappelijke onderbouwing van het FACE model Het FACE model is het Faciliteren van de Afstemming tussen Cognities en Emoties. Dit model gaat uit van de systematische afstemming van het eigen denken en voelen op het professionele handelen.Doel van FACE model: inzicht krijgen in je eigen beeldvorming en deze waar nodig verantwoord en deskundig bijstellen. Je eigen denken en voelen hebben veel invloed op je observaties: vertekeningen, bronnen van bias, etc. Hier bewust van zijn en dit voorkomen is professioneel handelen.De student geeft bij het verrichten van een niet-complexe observatie, met behulp van het FACE model, aan waar en hoe hij de subjectieve invloed van zijn persoonlijke referentiekaders ervaart Subjectiviteit van de waarneming = dat de verdere bewerking van de prikkels gebeurt volgens jouw eigen referentiekader (op persoonlijke wijze): je eigen gebruikelijke denkwijze, voelwijze, ervaringen en herinneringen. Hieruit ga je waarnemingen selecteren en interpreteren.De heuristiek van de observatie/strategieën van hogere orde: strategieën om de taak van perceptie te vereenvoudigen, werkt nauw samen met de cognitieve en emotionele delen van je brein. Hierdoor krijg je bronnen van bias waardoor de observator het gedrag actief bewerkt.Automatische strategieën Effect BetekenisFocus Bijsturing Primacy Waarnemingen die je eerst observeert onthouden Geheugen en aandacht Noteren, registreren Recency Waarnemingen die je als laatst observeert onthouden Systematisch observeren Availability Tunnelvisie Selectieve toegankelijkheid van specifieke kennis in je geheugen, volgens de mate waarin je die kennis actief gebruikt of waarin je er ervaring mee hebt.

Tunnelvisie: focussen op één

gedrag Bijscholen, expliciteren, intervisie, supervisie Logicafout neiging om een oorzaak- gevolgverband te leggen alleen maar omdat ze tegelijk gebeuren Redenering Inter- en supervisie, apart registreren en interpreteren Actor- observatorfenomee n Je gebruikt andere kenmerken om het eigen gedrag te verklaren dan om dat van anderen te duiden Besef eigen gevoelens Fundamentele attributiefout Je schrijft negatief gedrag van anderen toe aan een persoonskenmerk ipv omgevingsinvloeden, terwijl je je eigen negatieve gedrag wel toeschrijft aan tijdelijke Oefenen in perspectief name 1 / 2

invloeden. Bij positief gedrag het omgekeerde Leniency Je schat bekenden hoger of positiever in op eigenschappen die je waardeert dan onbekenden Weging persoonsinformatie Systematisch registreren van Contrast Je beoordeelt anderen die je niet bekend zijn of met wie je je niet vereenzelvigd, tegengesteld aan jezelf concrete observaties en randkenmerken, HaloJe globale indruk wordt bepaald door één opvallende eigenschap achteraf interpreteren Stereotypen Veralgemeende beelden van een sociale groep Sociale plaatsingZelfobservatie Groepsdruk Sociale druk uit een groep GevoelsintensiteitkleurtEmoties Vroege ervaringenHebben een signaalfunctie voor zelfbehoud Cultuurcentrisme: je denkt en voelt alleen vanuit je eigen culturele schema’s en/of beschouwt deze als superieur. Cultuurrelativisme: je ontkent culturele verschillen tussen jou en de ander. Culturele onderschatting: je hebt weinig oog voor, inzicht in en begrip van de socioculturele eigenschappen in het gedrag, je conclusies weerspiegelen vooral je eigen normen en waarden. Culturele overschatting: je interpreteert gedrag als cultureel verschillend van jezelf terwijl dat niet of nauwelijks zo is.Cultuursensitiviteit: je vaardigheid om de diverse cultuurgebonden betekenissen van gedrag te herkennen. Culturele competentie: je vaardigheid om culturele eigenschappen of situaties evenwichtig in te schatten.Homeostase betekent hier dat je brein automatisch en onbewust bestaande beelden probeert te bewaren. Assimilatie: nieuwe waarnemingen aan bestaande schema’s toevoegen. Accommodatie: bestaande schema’s aanpassen om ze coherent te maken aan nieuwe informatie.Tipping point: het punt waarop je bereid bent om je perceptie te herzien als de ‘werkelijkheid’.Meestal is dit je gevoelsbalans: als iets niet meer werkt voor je. Principe van plezier versus ongemak: je bent het meest bereid om je schema’s te wijzigen als je er meer ongemak aan beleeft dan plezier.De student geeft bij het verrichten van een niet-complexe observatie, met behulp van het FACE model, aan waar en hoe hij de subjectieve invloed van zijn persoonlijke referentiekaders kan voorkomen Professioneel observeren vereist dus begrip van oe de heuristiek je perceptie beïnvloedt, door: -Kennis van automatische interpretatiestrategieën die ieder mens heeft -Inzicht in je eigen, individuele denk- en voelwijzen en -behoeftes De student benoemt het verschil tussen alledaags en professioneel observeren Waarnemen is het opnemen van prikkels met de zintuigen. Perceptie is de verdere bewerking van de prikkels door het brein tot zinvolle gehelen. Daardoor integreer je nieuwe informatie in al bestaande schema’s: mentale beelden die je van de werkelijkheid maakt.

• / 2