Ps bij de nieuwe ontwikkelingen zijn de verschuiving van henhun interessant, afvlakking van

• / 4

Ps bij de nieuwe ontwikkelingen zijn de verschuiving van hen/hun interessant, afvlakking van uitspraken en de invloed van het genderdebat/invloed op taal. 2 / 4

Kennisbasis taal – Basiskennis taalonderwijs

Hoofdstuk 1: taalonderwijs en taal

5 argumenten om apart onderwijs te geven in taal:

1.Schriftelijke taalvaardigheid wordt niet vanzelf aangeleerd oHet leren lezen en schrijven verloopt niet spontaan; scholen bieden de gestructureerde context die kinderen nodig hebben om deze vaardigheden te ontwikkelen (Van der Meijden & Bus, 2021).

2.Niet alle kinderen bereiken zelfstandig een bepaald taalniveau oVeel leerlingen starten met een achterstand, bijvoorbeeld wanneer thuis geen Standaardnederlands wordt gesproken. Gericht onderwijs helpt deze kloof te verkleinen en bevordert gelijke kansen (Verhoeven & Snow, 2020).

3.Op school wordt ander taalgebruik geleerd dan in het dagelijks leven oHet onderwijs introduceert kinderen in Standaardnederlands, een formele taalvariant die afwijkt van spreektaal en essentieel is voor latere schoolprestaties en maatschappelijke participatie (Geva & Farnia, 2023).

4.Specifieke taalvormen zijn alleen via onderwijs aan te leren oBepaalde grammaticale structuren en tekstsoorten komen weinig voor in dagelijkse interacties. Onderwijs helpt kinderen begrijpen dat taal een communicatief en cognitief instrument is (Hoff, 2022).

5.Plezier in lezen vereist gerichte aandacht oOm kinderen enthousiast te maken, is het noodzakelijk bijzondere teksten aan te bieden en leesbevorderende activiteiten te integreren, zoals leesclubs of interactieve voorleesmomenten (Mol & Bus, 2022).

Verschillende gebieden van taalonderwijs:

Mondeling onderwijs Schriftelijk onderwijs Taalbeschouwing en strategieën

Verfijndere indeling:

Mondelinge taalvaardigheid oSpreken en luisteren; kinderen doen ervaring op met verschillende mondelinge taalvormen.Woordenschat oBetekenis van woorden, uitdrukkingen, spreekwoorden en zegswijzen aanleren; cruciaal voor begrijpend lezen en schrijven (Biemiller, 2021).Beginnende geletterdheid oOntluikende geletterdheid: voorschoolse periode (0–4 jaar), gericht op taalbewustzijn en letterkennis.oBeginnende geletterdheid: groep 1–3, met nadruk op aanvankelijk lezen en fonemisch bewustzijn.

oGevorderde geletterdheid: vanaf groep 3, verdieping in leesstrategieën en

tekstbegrip. 3 / 4

Voorgezet technisch lezen oTechnisch lezen omvat letters ontcijferen, woorden hardop lezen en efficiënte leesstrategieën toepassen; doel is vloeiend en nauwkeurig lezen.Begrijpend lezen oTekstbegrip en intentie achter teksten analyseren, interpretatieve vaardigheden ontwikkelen.Stellen oTeksten schrijven conform regels en kenmerken van verschillende tekstsoorten.Jeugdliteratuur oKinderen vertrouwd maken met diverse literaire genres; stimuleert leesplezier en literaire smaakontwikkeling.Taalbeschouwing oReflectie op taalgebruik, formulering en grammatica; bevordert metacognitieve vaardigheden in taal.Spelling oCorrect schrijven van woorden, toepassen van spellingsregels en interpunctie, inclusief recente aanpassingen in de Taalunie-regels (Taalunie, 2023).

• / 4