Religiegeschiedenis Hoorcollege 1

Religiegeschiedenis Hoorcollege 1 dinsdag 11 november Introductie

Introductie:

Religieus geweld is zeer actueel. Na 9/11 zijn de spanningen tussen christenen en moslims toegenomen. Ook is er islamofobie ontstaan in het westen. Aanslagen worden gezien als barbaarse aanvallen op het moderne westen. De spanningen in de Verenigde Staten draaien ook veel om religie. Religie en geweld gaan hand in hand, en religie is niet los te zien van de westerse samenleving. Religie was lang een collectieve aangelegenheid in Europa. Er is een narratief dat in het moderne westen geen religieus geweld meer is, maar dit moet worden herzien.Wat is religie?De eerste interpretatie gaat over de body of beliefs, het geheel aan religieuze ideeën. Er is focus op de kerk als instituut en de geestelijkheid daarbinnen. De tweede manier gaat over de body of believers, een gemeenschap van gelovigen met een lived religion die veranderlijk is.Wat is religiegeschiedenis?Lang was dit alleen kerkgeschiedenis met een christelijk lineair tijdsbesef.Eusebius was een bisschop in de 3 e eeuw en zijn historia ecclesiastica was de eerste kerkgeschiedenis. Beda was een Engelse monnik in de 8 e eeuw en schreef over de Engelse kerkgeschiedenis. Beide hadden een institutionele en positivistische benadering. In de 19 e eeuw vond de professionalisering van de geschiedwetenschap plaats. Er was geen focus op de gelovigen maar er was een nationale en confessionele focus. Met de opkomst van history from below van de jaren 90 kwam er meer focus op de gelovigen. Met de cultural turn van de jaren 70/80 werd er antropologie bij betrokken, historici probeerde de leefwereld van de gelovigen te ontrafelen. Ook werd er vergelijkingen gemaakt tussen religieuze groepen.

Religieus geweld in vroegmodern Europa:

Er is veel religieuze diversiteit in de samenleving van vroegmodern Europa, maar dat is geen reden voor religieus geweld. Dit is lang genegeerd door historici.Kerkhistorici vonden dit een ongemakkelijke waarheid en focusten op eigen slachtofferschap. Economische historici zagen het als een marxistische klassenstrijd, de religie zou een dun laagje zijn boven een economische strijd.Politieke historici legden de focus op dynastieke strijd en vonden dat vorsten mogelijkheden zagen in religieus conflict voor eigen machtsgewin.Cultuurhistorici onderzochten wel het religieuze geweld. Davis ondervond patronen van betekenis. 1 / 2

Wat dreef religieus geweld tussen protestanten en katholieken in vroegmodern Europa?Het eerste was een christelijke traditie van vervolging die begonnen is in de oudheid. De kerkvader Augustinus vond ook dat ketters vervolgd moesten worden. Mensen geloofden in hun eigen religieuze waarheid en dachten dat ze de andere helpen. In de bijbel staat de doodstraf op afgoderij en valse profeten, katholieken en protestanten gebruikten dit allebei voor de vervolging van de ander.Het tweede was de confessionalisering, verschillende christelijke stromingen gingen zich sterker definiëren na de reformatie en er kwamen scherpe scheidslijnen. Dit gebeurd in Augsburg voor de lutheranen en Trente voor de katholieken. Er kwam groepsvorming op door het zingen van liederen en predikers verspreidde het vijand denken. De tegenstellingen waren ook voor bevestiging van de eigen identiteit.Het derde was het idee van corpus christianum. Geloof was een collectieve zaak en een dorp zag zichzelf als een religieus lichaam. Iedereen moest zich inzetten voor het geloof van de gemeenschap. Als een iemand ketterse ideeën had moest deze persoon verbrand of vermoord worden voor de zielenheil van de anderen.Het werd gezien als een noodzaak. Een ketter was als een ziekte die uit het lichaam verwijderd moest worden.

• / 2