Samenvatting gezondheidspsychologie val morrison hst 1 tm 6 5e druk 2024 1 / 4
Samenvatting gezondheidspsychologie val morrison hst 1 tm 6 5e druk 2024 2 / 4
Samenvatting gezondheidspsychologie val morrison hst 1 tm 6 5e druk 2024 3 / 4
Samenvatting gezondheidspsychologie val morrison hst 1 tm 6 5e druk 2024 Hoofstuk 1 Gezondheidspsychologie Hoofstuk 1.1 Wat is gezondheid? Veranderende perspectieven Gezondheid heeft lichamelijke en geestelijke aspecten.Een goede gezondheid is voor de meeste Nederlanders het belangrijkste uit hun leven. Gezondheid wil dan zeggen: kunnen doen wat je wil zonder geestelijke of lichamelijke beperking.Relatie tussen lichaam en geest Hippocrates, een Griekse arts uit de Oudheid, schreef ziekte toe aan een verstoord evenwicht tussen 4 circulerende lichaamsvloeistoffen, de zogenaamde humores: gele gal, slijm, bloed en zwarte gal.Er werd gedacht dat de 4 humores bij gezonde personen in evenwicht waren en dat ziekten optraden als dit evenwicht door externe “pathogenen” werd verstoord.De humores waren gerelateerd aan seizoenswisselingen en aan omstandigheden, waarbij slijm was verbonden met de winter (koud-nat), bloed met het voorjaar (nat-warm), zwarte gal met de herfst (koud-droog) en gele gal met de zomer (warm-droog).Hippocrates beschouwde lichaam en geest als een eenheid. Om die reden dacht men dat de hoeveelheid van de verschillende lichaamsvloeistoffen in verband stond met typen persoonlijkheden; een overmatige hoeveelheid gele gal was verbonden met een cholerisch of boosaardig temperament; zwarte gal was verbonden met droefenis; een overmaat bloed was geassocieerd met een optimistische of sanguine persoonlijkheid en bovenmatig slijm met een kalm of flegmatisch temperament.Galenus, een Griekse arts in het oude Rome, dacht dat er een lichamelijke of pathologische basis was voor alle ziekten. Hij geloofde dat de 4 lichamelijke humores ten grondslag lagen aan de 4 temperamenten en dat deze temperamenten bijdroegen aan het krijgen van specifieke ziekten.Er werd niet gedacht dat de geest zelf een rol speelde in de etiologie van ziekten. In deze tijd werd ziekte gezien als de straf van God voor vergrijpen of als het gevolg van kwade geesten.Etiologie = de oorzaak van een ziekte.De wetenschappelijke revolutie van rond 1600 leidde tot een enorme groei in theoretische kennis, natuurwetenschappelijk onderzoek en ontwikkelingen in de lichamelijke geneeskunde. Daardoor werden het inzicht in het menselijk lichaam en de verklaringen voor ziekten steeds organischer en fysiologischer en was er weinig ruimte voor psychologische verklaringen.Dualisme = het idee dat lichaam en geest afzonderlijke eenheden zijn Bij dualisme wordt de geest beschouwd als ‘niet-materieel’ (dat wil zeggen niet objectief of zichtbaar, zoals bij gedachten en gevoelens) en het lichaam als ‘materiaal’ (dat wil zeggen opgebouwd uit mechanisch ‘materiaal’, tastbare stof zoals onze hersenen, het hart en de cellen).Omdat Descartes geloofde dat de ziel op het moment van overlijden het lichaam verliet, werden ontleding en autopsie nu acceptabel voor de kerkelijke autoriteiten. Hierdoor groeide tijdens de 18 e en 19 e eeuw het inzicht in de geneeskunde enorm.Dualisten ontwikkelden het idee van het lichaam als machine (een mechanistisch standpunt), dat alleen kon worden doorgrond in termen van zijn onderdelen (moleculair, biologisch, biochemisch, genetisch) en waarbij inzicht in ziekten werd verkregen via het bestuderen van cellulaire en fysiologische processen.
- / 4