samenvatting helpen bij verlies en verdriet herziene editie 2017 manu kreise 9789401442879

• / 4

samenvatting helpen bij verlies en verdriet herziene editie 2017 manu kreise 9789401442879 2 / 4

samenvatting helpen bij verlies en verdriet herziene editie 2017 manu kreise 9789401442879 Hoofdstuk 1 - Om de hoek in ieders leven De belangrijkste boodschap van dit boek over hoe je mensen kunt helpen in verdriet? Eerst en vooral moet je luisteren. En daarna moet je luisteren. En als je dit hebt gedaan, probeer dan nog eens te luisteren.Rouw wacht niet op de dood om zijn intrede te doen. Zodra de diagnose van een ernstige en ongeneeslijke ziekte valt, kom je in een rouwproces terecht.Onzichtbaar Als je denkt aan verlies, denk je misschien automatisch aan iets of iemand die je verliest in je uiterlijke wereld. Maar er zijn ook verliezen die intern zijn, waarbij iets sterft binnen in je. Het verandert je zelfbeeld. Je rouwt om iets dat je nooit hebt kunnen integreren, omdat je het nooit hebt mogen of kunnen uiten of omdat het door anderen nooit als rouwproces is gezien.De rouw om zulke verliezen wordt nog zwaarder door onbegrip, schaamte of gewoon door een gebrek aan aandacht van andere leden in je familie, je werksituatie of je omgeving. Je stelt je dan de vraag of je rouw en je verdriet wel normaal zijn.Wat mag je van dit boek verwachten?

De drie dimensies die vereist zijn om waardevol te zijn:

1.De ‘hart’-dimensie (invoelen) 2.De ‘hoofd’-dimensie (verstaan en begrijpen) 3.De ‘handen’-dimensie (helpen) 3 / 4

samenvatting helpen bij verlies en verdriet herziene editie 2017 manu kreise 9789401442879 Hoofdstuk 2 - Verdriet overleven Niet verwerken, maar overleven Het belangrijkste dat je moet weten over verdriet na verlies is misschien dat het nooit overgaat. Je leert ermee leven. Je werkt eraan en je probeert je ermee te verzoenen. Met de dood eindigt een leven maar nooit de relatie. Ouders blijven ouders van hun kind en je blijft je leven lang een zoon of een dochter van je ouders.Verdriet overleven heeft meer te maken met herinneren dan met vergeten. Rouw wordt teveel gezien als iets dat je moet overkomen en verwerken, terwijl de nadruk moet liggen op de relatie die blijft. Een persoon waarvan je hebt gehouden, blijft altijd een deel van je leven.Sterven behoort niet meer tot het leven.Mensen leren door te kijken, te imiteren en te experimenteren. Hoe kunnen kinderen iets leren over omgaan met rouw en verdriet wanneer ze het niet zien? En wat je als kind niet hebt geleerd, pik je moeilijk op als volwassene, Het is dan ook niet verwonderlijk dat mensen het vandaag vaak moeilijk hebben met verdriet.Verdwenen rituelen Vroeger kregen rouw en verdriet vorm in een reeks maatschappelijke gebruiken en gewoonten. Die rouwrituelen hadden een belangrijke betekenis: ze gaven hetindi viduele verdriet een sociale en maatschappelijke dimensie. Het werd zichtbaar in de omgeving. De rituelen hielpen je om stil te staan bij het verlies van de andere. Ze bevestigden ook dat verdriet tijd nodig heeft. Dat beseffen we nu niet altijd meer. Na enkele dagen herneemt iedereen het normale leven en wordt het verdriet ontweken of doodgezwegen.Rouwen kan een mens niet alleen. Rouwen moet samen met andere mensen gebeuren. Meer weten helpt Rouw is hoe je je leven organiseert na een verlies en hoe je de relatie en je leven herdenkt.Rouw is universeel, maar de ervaring van verdriet is dat niet. Hoe mensen verlies ervaren, is heel verschillend.Een moeder die sterft, is niet dezelfde moeder voor haar verschillende kinderen. Elk kind heeft er zijn moeder van gemaakt. Elke moeder is een verhaal, een geschiedenis, een relatie.Het ene verlies is niet erger dan het andere, want je kunt verdriet niet wegen of meten. Het is zo erg als het voelt voor die persoon, op dat moment. Elke mens gaat een andere weg in de doolhof van rouw. Sommige mensen reizen een eindje mee in de chaos van het verdriet, anderen haken af, ieder doet het op zijn eigen manier. Het is telkens anders. Het is als een vingerafdruk: herkenbaar voor iedereen, maar toch altijd anders en uniek.

• / 4