Samenvatting Inkomstenbelasting voor het MKB

Samenvatting Inkomstenbelasting voor het MKB Hoofdstuk 2 Wie geniet winst uit onderneming?§ 2.1 Inleiding 1.Onder welke omstandigheden wordt de belastingplichtige in verband met de door hem ondernomen activiteiten in de Wet IB 2001 betrokken?

2.Kunnen de te belasten inkomsten uit die activiteiten worden belast als winst uit onderneming?§ 2.2 Algemene bronvereisten

Er is sprake van een bron van inkomen indien:

-de belastingplichtige met zijn activiteit deelneemt aan het economisch verkeer; -hij met die activiteit voordeel beoogt; en -dit voordeel ook redelijkerwijs is te verwachten.Als het redelijkerwijs niet te verwachten is dat met een bepaalde activiteit in de komende jaren per saldo een positief voordeel wordt behaald, dan is die activiteit niet als bron van inkomen aan te merken.§ 2.3 De verschillende genieters van winst uit onderneming

Onder de Wet IB 2001 wordt onder belastbare winst uit onderneming begrepen:

a.de winst die de belastingplichtige als ondernemer geniet uit een of meer ondernemingen (art.

3.2 Wet IB) b.de winst die de belastingplichtige, anders dan ondernemer of aandeelhouder, als medegerechtigde tot het vermogen van een onderneming geniet uit een of meer ondernemingen (art. 3.3 lid 1 sub a Wet IB) c.het bedrag van de gezamenlijke voordelen die de belastingplichtige geniet uit hoofde van bepaalde schuldvorderingen op een ondernemer ten behoeve van en voor rekening van die ondernemer gedreven onderneming (art. 3.3 lid 1 sub b Wet IB).§ 2.4 De ondernemer De definitie van ondernemer is neergelegd in art. 3.4 Wet IB.Voordat een belastingplichtige als ondernemer kan worden aangewezen, moet worden vastgesteld

dat:

-er is sprake van een onderneming; -die onderneming voor rekening van de belastingplichtige wordt gedreven; -de belastingplichtige rechtstreeks wordt verbonden voor verbintenissen betreffende die onderneming.§ 2.4.1 De onderneming Doorgaans wordt onder onderneming verstaan: een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid waarmee beoogd wordt, door deelname aan het maatschappelijk verkeer, winst te behalen.Bij de beoordeling of sprake is van een onderneming speelt de wil van de belastingplichtige een ondergeschikte rol.= objectieve onderneming De feitenrechter zal aan de hand van de feiten en omstandigheden die in de procedure worden aangedragen en die hij aannemelijk acht, zelf een oordeel moeten geven over de vraag of al dan niet sprake is van een onderneming.

Relevante factoren:

-de omvang van de werkzaamheden -de grootte van de brutobaten -de verwachting omtrent de voordelen -het lopen van risico -de voor de werkzaamheden beschikbare tijd -de bekendheid die naar buiten aan de werkzaamheden wordt gegeven -het aantal opdrachtgevers; het aantal opdrachten -de plaats waar de werkzaamheden worden verricht -de investeringen die zijn gedaan Subjectieve onderneming: het gaat om de rechtsbetrekking tussen een objectieve onderneming en een belastingplichtige voor wiens rekening die onderneming wordt gedreven. 1 / 4

§ 2.4.2 Het zelfstandig uitgeoefend beroep Onder ondernemer moet ook de beoefenaar van een zelfstandig beroep worden verstaan.= werkzaamheden die zelfstandig en voor eigen rekening worden verricht en waarbij tevens ondernemersrisico wordt gelopen.In alle gevallen betreft het vormen van dienstverlening die niet in dienstbetrekking worden verricht en waarbij de persoonlijke arbeid voorop staat.§ 2.4.3 Voor rekening van de belastingplichtige Een onderneming wordt in ieder geval voor rekening van de belastingplichtige gedreven indien deze onbeperkt is gerechtigd tot de resultaten van die onderneming.In sommige gevallen is de band tussen de belastingplichtige en de onderneming schriftelijk neergelegd in een overeenkomst die twee of meer belastingplichtigen in het kader van hun activiteiten hebben gesloten.Voor de echtgenote van een ondernemer geldt dat de onderneming niet automatisch voor haar rekening wordt gedreven. Van belang is of de opbrengst haar rechtstreeks – dus niet via het huwelijksvermogensrecht – toevloeit.§ 2.4.4 Rechtstreekse verbondenheid voor verbintenissen betreffende de onderneming De verlangde rechtstreekse verbondenheid kan ontstaat doordat een belastingplichtige zichzelf bindt of doordat hij door vertegenwoordiging wordt verbonden door een andere participant in het samenwerkingsverband.Van belang is of de crediteur die in het kader van de onderneming een vordering heeft de belastingplichtige tot betaling daarvan kan aanspreken.Wordt een belastingplichtige evenwel niet meer verbonden voor nieuwe verbintenissen betreffende de onderneming, dan verliest hij zijn status als ondernemer.§ 2.5 De medegerechtigde tot het vermogen van een onderneming Medegerechtigden kunnen op bepaalde ondernemingsfaciliteiten geen aanspraak maken.De belangrijkste medegerechtigde is de commanditaire vennoot. De commanditaire vennoten in een commanditaire vennootschap die geen materiële onderneming drijft, vallen in box 3. Zij zijn immers niet medegerechtigd tot een ondernemingsvermogen.De medegerechtigdheid behoeft zich niet uit te strekken tot een eventueel liquidatieoverschot.§ 2.6 De houder van een schuldvordering op een ondernemer Het gaat om belastingplichtigen die voordelen genieten uit een ‘deelnemende’ of ‘winstafhankelijke’ schuldvordering op een ondernemer.De regeling is van toepassing ingeval sprake is van een schuldvordering op een ondernemer ten behoeve van een voor diens rekening gedreven onderneming en a.de schuldvordering onder zodanige omstandigheden is aangegaan dat deze in feite functioneert als eigen vermogen van die onderneming of b.de vergoeding over de schuldvordering op het tijdstip van het aangaan van de schuldvordering zodanig is vastgesteld dat deze over de gehele looptijd bezien grotendeels afhankelijk is van de winst van die onderneming.Bepaalde schuldvorderingen blijven voor de toepassing van deze regeling buiten aanmerking: -schuldvorderingen die zijn verstrekt aan een met de belastingplichtige verbonden persoon (art. 3.91 Wet IB) -schuldvorderingen die zijn verstrekt aan een vennootschap, waarin de belastingplichtige of een met hem verbonden persoon een aanmerkelijk belang heeft (art. 3.92 Wet IB).Is sprake van een kwalificerende schuldvordering, dan worden de voordelen uit die schuldvordering bepaald alsof de schuldvordering een onderneming vormt (art. 3.3 lid 6).-Positief voordeel = rente Het tijdstip waarop deze rente in aanmerking dient te worden genomen dient te worden bepaald volgens de regels van goed koopmansgebruik.-Negatief voordeel = afwaarderingsverlies 2 / 4

Ingevolge goedkoopmansgebruik mogen de desbetreffende schuldvorderingen worden gewaardeerd op kostprijs of lagere marktwaarde.§ 2.7 De positie van deelnemers in samenwerkingsverbanden § 2.7.1 De vennootschap onder firma Geconstateerd moet worden dat de vennoten in een vof onder één handelsnaam en als eenheid aan het economisch verkeer deelnemen (art. 16 WvK). Op naam van de vof aangegane verbintenissen binden alle vennoten (art. 18 WvK).= vennoten genieten als ondernemer winst uit onderneming als ook aan de andere voorwaarden worden voldaan.§ 2.7.2 De maatschap Maatschap = een overeenkomst, waarbij twee of meer personen zich verbinden om iets in gemeenschap te brengen, met het oogmerk om het daaruit ontstane voordeel met elkaar te delen (art.

7A:1655 BW).

Als er door de maten een onderneming wordt uitgeoefend in de zin van art. 3.4 Wet IB, dan zullen zij kunnen worden aangemerkt als ondernemer.Dat de maten elkaar niet zonder volmacht kunnen binden en dat zij niet hoofdelijk aansprakelijk zijn, doet niets af aan het feit dat zij rechtstreeks worden verbonden voor verbintenissen betreffende de onderneming en dat de onderneming voor rekening van de maten wordt gedreven.§ 2.7.3 De commanditaire vennootschap

In een commanditaire vennootschap zijn twee soorten vennoten te onderscheiden:

-beherende vennoten -> hoofdelijk verbonden tegenover zakelijke crediteuren (art. 19 lid 1 WvK).-commanditaire vennoten -> slechts aansprakelijk tot het bedrag dat zij hebben ingebracht (art.20 lid 3 WvK).

Voor fiscale doeleinden onderscheiden wij:

-open commanditaire vennootschappen -> toetreding of vervanging van commanditaire vennoten kan plaats vinden zonder toestemming van alle vennoten.Commanditaire vennoten in een open cv worden als aandeelhouder aangemerkt.De beherend vennoten worden wel als genieters van winst uit onderneming in de Wet IB betrokken.-besloten commanditaire vennootschappen Overtreedt de commanditaire vennoot het verbod op het verrichten van daden van beheer, dan is hij hoofdelijk verbonden voor de schulden van de cv. In dat geval voldoet hij aan het criterium ‘rechtstreekse verbondenheid voor verbintenissen betreffende de onderneming’ en geniet hij als ondernemer winst uit onderneming.§ 2.7.4 De man/vrouw-firma

Twee varianten:

1.De ondernemer neemt met een derde deel in een vof, cv of maatschap. Met zijn echtgenote sluit hij vervolgens een overeenkomst waarmee een ‘ondervennootschap’ of ‘ondermaatschap’ in het leven wordt geroepen.

2.De ondernemer gaat met zijn echtgenote een vof, cv of maatschap zijn.Of de echtgenote door het sluiten van de ondermaatschapsovereenkomsten inderdaad als

ondernemer kan worden aangemerkt, hangt af van een aantal omstandigheden:

1.Het bestaan van een man/vrouw-firma moet kunnen worden aangetoond.

2.Zakelijkheid van de winstverdeling Om ervoor te zorgen dat beide echtgenoten als ondernemer worden aangemerkt, moet de rechtsvorm zodanig worden gekozen en de firmaovereenkomst zodanig worden ingericht dat de echtgenoten allebei rechtstreeks worden verbonden voor verbintenissen betreffende de voor hun rekening gedreven onderneming. 3 / 4

§ 2.8 Het ondernemerschap versus andere bronnen van inkomen

Drie afbakeningsproblematiek:

1.Belastbare winst uit onderneming/belastbaar loon Ontbreekt de zelfstandigheid ten opzichte van opdrachtgevers en is sprake van een gezagsverhouding, dan zullen de met de activiteiten gegenereerde opbrengsten als belastbaar loon in de heffing worden betrokken.

2.Belastbare winst uit onderneming/resultaat uit overige werkzaamheden De afgrenzing moet met name worden gezocht in de omvang en de duurzaamheid van de organisatie waarmee de voordelen worden behaald en in het aantal opdrachtgevers.Ook de presentatie naar buiten en het debiteurenrisico zijn voor de afgrenzing van belang.

3.Samenloop winst uit onderneming en inkomsten uit arbeid Indien een belastingplichtige winst uit onderneming geniet, betekent dit niet dat alle inkomsten uit de door hem ondernomen activiteiten als winst uit onderneming kunnen worden belast. Daartoe moet een nauw verband bestaan tussen de activiteiten en de ondernemingsactiviteiten.§ 2.9 Grootkoopmanschap Indien een belastingplichtige, die zich bezighoudt met de handel in en exploitatie van onroerende zaken, gebruikmaakt van vele BV’s en daarnaast ook nog optreedt als directeur en financier van die vennootschappen.In een dergelijk geval kijkt de fiscus niet door de BV’s heen, maar stelt hij vast dat de belastingplichtige een onderneming heeft die al die activiteiten omvat.De aandelen in en de vorderingen op die vennootschappen maken in dat geval deel uit van zijn ondernemingsvermogen.Hoofdstuk 3 Wat wordt tot de winst gerekend?§ 3.1 Inleiding Winst uit onderneming is het bedrag van de voordelen die, onder welke naam en in welke vorm ook, worden verkregen uit onderneming (art. 3.8 Wet IB).§ 3.2 De totaalwinst

De in art. 3.8 Wet IB neergelegde bepaling heeft twee functies:

1.Het geeft antwoord op de vraag wat als winst uit onderneming moet worden aangemerkt.

2.De totale winst die de ondernemer geniet gedurende het tijdvak, waarin hij als belastingplichtige de onderneming drijft, is aan belastingheffing onderworpen.

Het bedrag van de totaalwinst kan worden berekend aan de hand van:

-één winst- en verliesrekening over de gehele bestaansduur van de onderneming; of De tot de winst uit onderneming te rekenen ontvangsten en uitgaven worden tegenover elkaar gezet.-één vermogensvergelijking Het verschil tussen het ondernemingsvermogen aan het einde van de onderneming, zoals is opgenomen in de slotbalans, en het ondernemingsvermogen aan het begin van de onderneming, zoals opgenomen in de openingsbalans wordt berekend.Het aldus berekende verschil dient te worden gecorrigeerd in verband met kapitaalstortingen en onttrekkingen.Eindvermogen in de slotbalans Beginvermogen in de openingsbalans+

--------------

Vermogensmutatie Stortingen gedurende de bestaansduur - Onttrekkingen gedurende de bestaansduur +

--------------

Totaalwinst § 3.2.1 De openingsbalans De openingsbalans dient als grondslag voor de bepaling van de winst die zal worden behaald gedurende het tijdvak dat de onderneming voor rekening van de belastingplichtige wordt gedreven.

• / 4