Samenvatting Jurisprudentie Constitutioneel Recht

Samenvatting Jurisprudentie Constitutioneel Recht (2021) Week 1 – Geschiedenis en huidige uitdagingen van het Staatsrecht Voor deze week is er geen jurisprudentie voorgeschreven.Week 2 – Democratie en politiek staatsrecht Voor deze week is er geen jurisprudentie voorgeschreven.Week 3 - Legaliteit HR 25 januari 1926, ECLI:NL:HR:1926:AG1799 (Jamin) In deze uitspraak gaat het om de vraag of subdelegatie toegestaan is. Er werkte twee meisjes in een Jamin snoepwinkel terwijl deze winkel niet goed verwarmd was. De wetgever had in artikel 10 van de arbeidswet de bevoegdheid aan de regering overgedragen om ‘bij AMvB’ arbeidsvoorwaarden vast te stellen. Vervolgens is deze bevoegdheid weer ‘ge- subdelegeerd’. De Hoge Raad heeft vastgesteld dat de woorden ‘bij AMvB’ subdelegatie niet toestaan. Als de wetgever de woorden ‘Krachtens AMvB’ of ‘ bij of krachtens AMvB ’ gebruikt, is subdelegatie wel toegestaan. Omdat de wetgever in casu de woorden ‘bij AMvB’ gebruikte was subdelegatie niet toegestaan en kon de eigenaar van de snoepwinkel geen boete krijgen.HR 4 maart 1952, ECLI:NL:HR:1952:AG1979 (Emmense Baliekluivers) In deze zaak staat het legaliteitsbeginsel en de normenhiërarchie centraal. Volgens de leer van de normenhiërarchie mag een gemeentelijke verordening niet in strijd komen met een hogere regeling. Dit wordt in artikel 121 en 122 van de gemeentewet aangegeven. In casu werd een APV strijdig door de invoering van een latere verkeerswet. Volgens art. 122 gemeentewet zou de APV nu moeten vervallen. In casu diende de APV een ander doel en daarom werd hij niet buiten werking gesteld. Het komt erop neer dat een hogere regel de lagere regel niet doorkruist op het moment dat deze lagere regel een ander doel dient.HR 12 juni 1962, ECLI:NL:HR:1962:AG2057 (Anticonceptiva Bergen op Zoom) In deze zaak staat tevens het legaliteitsbeginsel en de normenhiërarchie centraal Op grond van artikel 149 (huidig) heeft de gemeente een verordenende bevoegdheid. Deze bevoegdheid van artikel 149 strekt tot de openbare zedelijkheid. De gemeente Bergen op Zoom had in haar APV een bepaling opgenomen waarbij het verboden was om voorbehoedsmiddelen voorhanden te hebben ten verkoop of ter verspreiding daarvan. Deze bepaling raakte niet de openbaarheid en viel daarom niet onder de reikwijdte van artikel 149 Gemeentewet. Hierdoor werd de benedengrens overschreden.HR 22 juni 1973, ECLI:NL:HR:1973:AD2208 (Fluoridering) 1 / 2

Deze zaak heeft betrekking op het legaliteitbeginsel. De gemeente Amsterdam exploiteerde een waterleidingbedrijf en had besloten om het drinkwater te fluorideren. Volgens artikel 4 lid 1 van de Waterleiding wet moet de eigenaar van een waterleidingbedrijf zorgdragen dat de levering van deugdelijk drinkwater aan de verbruikers in zijn distributiegebied gewaarborgd is in zodanige hoeveelheid en onder zodanige druk als voor het belang van de volksgezondheid nodig is. Het toevoegen van fluoride heeft als doel om tandbederf tegen te gaan en vindt daarom geen wettelijke basis in artikel 4 lid 1. De maatregel is zo ingrijpend van aard dat hij slechts geoorloofd is indien de wetgever daartoe de mogelijk heeft willen bieden. In zo’n situatie is er een wettelijke grondslag vereist en die was er in deze zaak niet.Daarom mocht het drinkwater volgens de Hoge Raad niet gefluorideerd worden.Week 4 – Verantwoording en toezicht Voor deze week is er geen jurisprudentie voorgeschreven.Week 5 – De internationale dimensie van het staatsrecht HvJ EG 5 februari 1963, ECLI:EU:C:1963:1 (Van Gend & Loos) Duitsland hanteerde een invoertarief voor een bepaalde chemische stof. Dit was in strijd met artikel 12 van het EEG-verdrag. Daarom stond in deze zaak stond de vraag centraal of artikel 12 van het EEG-verdrag interne werking heeft waardoor burgers van de lidstaten zich hierop kunnen beroepen. Het hof geeft aan dat er bij het beantwoorden van deze vraag moet worden gekeken naar de geest, inhoud en de beantwoordingen daarvan. Het Hof geeft aan dat ‘De Staten ervan uit zijn gegaan, dat de gelding van het gemeenschapsrecht duur hun ingezetenen voor deze gerechten kan worden ingeroepen; dat de gemeenschap in het volkenrecht een nieuwe rechtsorde vormt ten bate waarvan de staten, zij het op een beperkt terrein, hun soevereiniteit hebben begrensd en waarbinnen niet slechts deze Lidstaten maar ook hun onderdanen gerechtigd zijn’. In casu vond het Hof dat artikel 12 van het verdrag een duidelijk en onvoorwaardelijk verbod vervatte. Daarom had dit artikel directe werking en schepte dit rechten die door de nationale rechter gehandhaafd kunnen worden. In dit arrest stelt het Hof eigenlijk vast dat het Unierecht uit eigen aard directe werking heeft in de nationale rechtsorde van de Lidstaten. Artikel 93 en 94 zijn voor het unierecht dus NIET relevant.HvJ EG 15 juli 1964, ECLI:EU:C:1964:66 (Costa/Enel) Italië had door middel van een wet de elektriciteitsproductie en -voorzieningen van het land in 1963 genationaliseerd en de activa aan een organisatie, E.N.E.L, overgedragen. Een zekere Flamino Costa was van mening dat dit in strijd was met het EEG-verdrag. Het relevante van dit arrest is dat het Hof hier aangeeft dat het Unierecht uit een autonome rechtsbron voortvloeit en dat het niet opzij kan worden gezet door een nationale recht. Er wordt hier dus door het Hof aangegeven dat het Unierecht hoger in de normenhiërarchie staat dan het nationale recht en dus voorrang heeft.HvJ EG 9 maart 1978, ECLI:EU:C:1978:49 (Simmenthal II)

• / 2