samenvatting kern van het bestuursrecht 7e editie 2024 schlossels 9789462129412

samenvatting kern van het bestuursrecht 7e editie 2024 schlossels 9789462129412 1 / 4

samenvatting kern van het bestuursrecht 7e editie 2024 schlossels 9789462129412 2 / 4

samenvatting kern van het bestuursrecht 7e editie 2024 schlossels 9789462129412 SamenvattingH1 – Introductie Bestuursrecht Bestuursrecht Bestuursrecht is het recht waarbij de overheid zich actief met de samenleving bemoeit en hiervoor de juiste middelen verschaft (instrumentele functie/dimensie) en tegelijkertijd bescherming van de burger biedt tegen deze overheid (waarborgfunctie/dimensie).Bestuursrecht is het recht dat burgers beschermt tegen en invloed geeft op de bemoeiende overheid.Het bestuursrecht normeert de rechtsverhouding tussen bestuur en burgers.Het bestuursrecht houdt zich primair bezig met de rechtsverhoudingen tussen het bestuur en burgers, in het bijzonder met de bescherming van burgers tegen een onjuiste uitoefening van de bestuursbevoegdheid door bestuursorganen.De geschiedenis van het bestuurs- of administratief recht is in drie fasen te

onderscheiden:

o19 e

eeuw: zeer grote terughoudendheid van de overheid (nachtwakersstaat)

o20 e

eeuw: explosieve groei van het bestuursrecht door de verzorgingsstaat.

oHeden: voornamelijk terugdringen verzorgingsstaat door privatisering en

deregulering.Publiekrechtelijke bevoegdheden In het bestuursrecht staan publiekrechtelijke bevoegdheden centraal. Deze kenmerken zich doordat ze alleen door een overheidsorgaan kunnen worden uitgeoefend, ze gebaseerd zijn op en begrensd zijn door een wet en ze slechts eenzijdig rechten en plichten van burgers bepalen. Drie soorten publiekrechtelijke

bevoegdheden zijn:

oWetgevende bevoegdheid (regelgevende bevoegdheid) oBestuursbevoegdheid (uitvoerende bevoegdheid) oRechterlijke bevoegdheid Een bestuursorgaan heeft alleen bestuursbevoegdheid, dus geen wetgevende bevoegdheid of rechterlijke bevoegdheid. Een bestuursbevoegdheid is een publiekrechtelijke bevoegdheid die door een bestuursorgaan wordt uitgeoefend.

Het bestuur heeft verschillende typen publiekrechtelijke bevoegdheden:

oVergunningbevoegdheid.Het bestuur heeft vergunningsbevoegdheid. Dit betekent dat bestuursorganen vergunningen mogen verlenen. Het doel van het vergunningstelsel is niet het verlenen van overheidstoestemming, maar het bewerkstelligen van normstelling/het stellen van normen. Hoe hebben vergunningen invloed op het gedrag van burgers? Vergunningen geven aan dat iets niet is toegestaan, dus wordt er een norm gesteld. Als burgers weten wat dat iets niet is toegestaan, dan zullen ze hun gedrag hierop aanpassen, dus de norm naleven. Zo beïnvloedt een vergunning het gedrag van burgers. Hoe werkt het vergunningstelsel? Eerst verbiedt de wetgever het verrichten van een bepaalde activiteit. De wetgever bepaalt vervolgens dat het verrichten van de betreffende activiteit zonder vergunning strafbaar is. Het verbod op het verrichten van een bepaalde activiteit is niet absoluut, want als een burger het bestuur toestemming vraagt om de betreffende activiteit te verrichten en toestemming wordt verleend, dan vervalt het strafbare karakter van de activiteit. 3 / 4

samenvatting kern van het bestuursrecht 7e editie 2024 schlossels 9789462129412 Bestuursdwangbevoegdheid.Het bestuur heeft bestuursdwangbevoegdheid. Dit betekent dat bestuursorganen illegale activiteiten mogen beëindigen.oBevoegdheid tot het verlenen van vrijstelling van voorschriften.Het bestuur heeft de bevoegdheid om in bepaalde gevallen vrijstelling te verlenen van voorschriften. De grondslag van deze bevoegdheid is dat er bijzondere situaties denkbaar zijn waarin bepaalde regels beter niet kunnen worden toegepast.oSubsidiebevoegdheid Het bestuur heeft subsidiebevoegdheid. Dit betekent dat een bestuursorgaan soms aan een aanvrager financiële middelen ter beschikking mag stellen om bepaalde activiteiten te verrichten.De verschillende typen publiekrechtelijke bevoegdheden hebben

gemeenschappelijke kenmerken:

oBij alle typen publiekrechtelijke bevoegdheden gaat het om bevoegdheden.

Bevoegdheid: een vermogen van een orgaan om rechtsgevolgen tot stand te

brengen. Een rechtsgevolg is een gevolg in de wereld van het recht.Publiekrechtelijke bevoegdheid=overheidsbevoegdheid. Publiekrechtelijke

bevoegdheid/overheidsbevoegdheid: iedere bevoegdheid van een overheidsorgaan

om positief recht vast te stellen of te handhaven.oAlle typen publiekrechtelijke bevoegdheden kunnen alleen maar door een overheidsorgaan worden uitgeoefend. Burgers beschikken niet over publiekrechtelijke bevoegdheden en kunnen dus geen publiekrechtelijke bevoegdheden uitoefenen. De uitoefening van publiekrechtelijke bevoegdheden moet eenzijdig (eenzijdig=niet in overleg met andere partijen) plaatsvinden en men moet de geschreven en ongeschreven publieke rechtsnormen (regels en beginselen) in acht nemen.Onderscheid

Er wordt in het bestuursrecht onderscheid gemaakt tussen:

oFormeel/bestuursprocesrecht/procedureel bestuursrecht. In het formeel bestuursrecht wordt onderscheid gemaakt tussen het contentieuze deel van het bestuursrecht en het non-contentieuze deel van het bestuursrecht.

a.Contentieus deel: regelt omtrent bezwaar, administratief beroep en

bestuursrechtspraak (H6, 7 en 8 Awb). Er is sprake van een geschil. Het contentieuze deel van het algemeen bestuursrecht is het recht dat betrekking heeft op de rechtsbescherming (rechtsbeschermingrecht).

b.Non-contentieus deel: regelt omtrent de totstandkoming van besluiten (H3, 4

en 5 Awb). Er is geen sprake van een geschil. Het non-contentieuze deel van het algemeen bestuursrecht is het recht dat betrekking heeft op het bestuurlijke besluitvormingsproces (besluitvormingsrecht). Het formeel bestuursrecht is vooral neergelegd in de Awb, maar ook in andere wetten.oMaterieel bestuursrecht: regelt alle rechten en plichten die op de burger en het bestuur rusten. Het materieel bestuursrecht is gedeeltelijk neergelegd in de Awb, maar is vooral te vinden in het bijzonder bestuursrecht.In het bestuursrecht wordt er onderscheid gemaakt tussen het bijzonder en algemeen bestuursrecht.oDe bijzondere delen regelen specifiek een bepaald aspect van het maatschappelijk leven. Het algemene deel is pas later ontwikkeld doordat bepaalde procedures uit bijzondere delen overeen kwamen.oHet algemeen bestuursrecht geeft regels voor procedures (rechtsbeschermingrecht) en regels voor het voorbereiden en uitvoeren van besluiten (besluitvormingsrecht).

• / 4