Samenvatting KrijtLsslandschap

Samenvatting Krijt/Lösslandschap Het Lösslandschap is ontstaat in het Carboon, Perm, Jura, Krijt, Tertiair en Kwartair. Het is in Limburg, vooral Zuid-Limburg, ontstaan door eolische (wind), organogene (tijdens Tertiair veel fossielen in warmere zee Limburg uitgestorven en opgehoopt), fluviatiele (water), tektonische opheffingen en ook tertiaire klei. Het reliëf is er hoog, er zijn veel hoge plateaus (hoogvlaktes) en diepe dalen. Het is een heuvelland met een reliëf variërend tussen 60-320m +NAP. De grondsoort bestaat uit krijt en löss. De bodem vooral uit Brik- en Vaaggronden. De waterhuishouding (hydrografie) is nat, dit komt doordat het water in de grond door het löss wordt vastgehouden. Dit komt omdat löss kleinere korrels heeft en de korrels dichtbij elkaar liggen, hierdoor houdt het water beter vast. Ook is de waterhuishouding nat door de vele rivieren: Maas, Julianakanaal, Gulpen. Het agrarisch grondgebruik bestaat vooral uit fruitteelt en akkerbouw. De verkaveling is blokverkaveling, want op de grote hoge en ongelijke percelen kan er geen modern-rationele verkaveling en strookverkaveling plaatsvinden.De invloed van de mens is groot: door graften, holle wegen, verstening landschap (Limburg verstenigde provincie NL), lage gws. door mijnen (pompen water weg). Nederzettingsvorm is plateaudorpen en daldorpen. De strijd tegen het water hoort verstening ook bij, dankzij al dat verstening kan water slecht wegtrekken.De heuvels in Zuid-Limburg zijn heel lang geleden ontstaan, dit gebeurde door de beken en rivieren erdoorheen stroomden. Omdat Limburg hoger ligt dan de rest van Nederland, stromen beken en rivieren hier sneller naar beneden, Door de snelheid van het water slijpen de rivieren hier sneller de bodem verder uit. Heel lang geleden tijdens de ijstijd brokkelde grond af en dat puin gleed langs de hellingen naar beneden de rivieren binnen. De rivieren raakten ermee gevuld. De hogere delen werden hiermee lager en vormden de heuvels zoals we die nu kennen. De rivierdalen tussen de heuvels waren soms wel kilometers breed. Later zorgde de wind ervoor dat het landschap van Zuid- Limburg en ook de rivierdalen bedekt werden met löss. Löss is een heel fijn zand dat door de wind kon worden weggeblazen. Löss is erg vruchtbaar en houdt water goed vast en is dus geschikt voor akkerbouw en fruitteelt. Er bestaat natte löss en droge löss. Natte löss is erg kleverig en je kunt zien dat het veel water kan opnemen. Droge löss is juist heel kruimelig en los. Door de hoogteverschillen was het niet makkelijk om overal akkers te maken.Daarom vind je op de heuvels minder akkerbouw (hoogteverschillen) en bovendien liepen d boeren het risico dat de grond zou wegspoelen. Dit zijn 2 redenen om geen akkerbouw op heuvels te houden. Om dat te voorkomen werden de hellingen trapsgewijs gemaakt. Graften werden aangelegd. Ook werden de hellingen beplant met heggen, de wortels houden de grond goed vast en voorkomen dat deze wegspoelt. Op hellingen zonder graften werden ook heggen geplant, dat was wel zo veilig. We vinden hier vooral weilanden en fruitbomen. Echt steile hellingen zijn meestal bebost. Hier vinden we ook de holle wegen. Dit zijn wegen die door menselijke bereiding en erosie zijn uitgehold. In de laaggelegen vochtige rivierdalen zie je weiland en niet te vergeten de wegen en dorpen van Zuid-Limburg.Op de plateaus bereikt de löss een aanzienlijke dikte. Op de hellingen vindt erosie plaats tot op de harde briklaag (B-horizont), die vervolgens enigszins een bescherming kan bieden tegen erosie. De bodems waarvan de A-horizont verdwenen zijn worden ‘onthoofde lössgronden’ genoemd.Kwartszand, zilverzand of witzand is een fijnkorrelig, wit en uiterst zuiver zand met een laag ijzergehalte. Het bestaat bijna geheel uit kwarts. Daarom is het bijzonder geschikt als basisgrondstof voor de glasindustrie, Wanneer zand voor meer dan 99,6% uit kwarts bestaat spreken we van zilverzand. Het rivierzand, waaruit dit zand is ontstaan, is na afzetting in de bodem blootgesteld aan grondwater met humuszuren. Hierdoor zijn alle andere bestanddelen uit het zand aangetast,

• / 1