- / 3
Samenvatting onderzoekstechnieken
Hoofdstuk 1: wat zijn je onderzoeksprobleem, doelstelling en onderzoeksvraag?
Voordat je met een opdrachtgever in zee gaat, is het goed om een aantal zaken vast te stellen: •Wat is het probleem oNormatieve vragen zijn niet met onderzoek te beantwoorden
▪Pas op voor vragen als:
•Wat is de beste….?•Hoe kan ik…..?•Hoe groot is het probleem •Wat is de aanleiding om onderzoek te doen oVraag jezelf altijd eerst af wat de mogelijke uitkomsten van het onderzoek kunnen zijn en wat de mogelijke gevolgen hiervan zijn.•Voor wie is het een probleem
oAltijd drie partijen betrokken (vaak nog meer):
▪De opdrachtgever ▪De respondent ▪De onderzoeker oInventariseer wie er allemaal bij het probleem betrokken zijn oWat is je rol als onderzoeker het algeheel •Wat zijn de gevolgen oGa van te voren na os er mogelijkheden zijn om de gevolgen te verminderen en op welke termijn die gerealiseerd moeten of kunnen zijn.Nadat er een goede probleemanalyse is gemaakt, moet samen met de opdrachtgever vastgesteld worden waar welk deel van het probleem wordt onderzocht en welke info er verzamelt moet worden.Het is vaak verstandig om eerst een oriënterend kwalitatief onderzoek te doen. – opschrijven wat je opvalt en bespreken met de opdrachtgever. Van hieruit wordt een keuze, of enkele keuzes gemaakt voor een nader kwalitatief onderzoek.Maar beperk jezelf (baken je onderzoek af)!!!Voordat de definitieve onderzoeksvraag wordt geformuleerd is het verstandig om eerst wat deskresearch te verrichten. Bestaande informatie •forums oEr zijn vaak forums gekoppeld aan pagina’s die gericht zijn op specifieke onderwerpen: ▪KWALON – forum van Nederlandse kwalitatieve onderzoekers •Uitgebreide discussies over kwalitatieve onderzoekers •Vragen stellen (heeft iemand ervaring, informatie) •Encyclopedische sites oKunnen je op weg helpen ▪Wikipedia ▪Ehow oVermelden vaak belangrijkste begrippen, definities, theorieën en onderzoekers op een bepaald gebied.•Proefschriften oGeven meestal een vrij volledig overzicht van de stand van zaken op het terrein waarop het onderzoek zich richt ▪www.narcis.nl geeft een overzicht van Nederlandse proefschriften •Reviews •Meta-analyses •Vaktijdschriften Kwalitiatief onderzoek heeft veelal een verkennend karakter Deskresearch kan helpen om bestaande theorieën te vinden over het te onderzoeken onderwerp en kan helpen bij de onderzoeksopzet. Verder kan het helpen bij de begripsvorming, wat zijn de kenmerken van de begrippen waar je je op wilt richten.
Hoe ga je op zoek naar informatie:
•Onderdelen van het zoekproces:
oVertalen en definiëren van de onderzoeksbegrippen ▪Handig om een thesaurus te gebruiken •Thesaurus: staat of een gekozen zoekterm een officiële zoekterm is, maar ook of er bredere, smallere en verwante zoektermen zijn. 2 / 3
▪Houd rekening met het verschil tussen een descriptor en een keyword •Descriptor: officiële vaktermen die als labels aan publicaties worden gehangen •Een keyword zoekopdracht levert meer ‘hits’, maar is minder relevant dan een descriptor oBeslis waar je gaat
▪Twee belangrijke bronnen:
•zoekmachines met wetenschappelijke artikelen •zoekmachines met wetenschappelijke boeken en rapporten ▪andere bronnen •grijze publicaties orapporten van overheidsinstellingen en ministeries ogeven een overzicht van de stand van zaken en bevatten veel verwijzingen
oGLIN: zoekmachine voor grijze publicaties
oEen goede zoekstrategie kiezen ▪Zoek niet alleen op onderwerpen, maar ook op belangrijke namen oControleren op volledigheid ▪Je bent aardig up-to-date als je minstens 80% van de vermelde bronnen gevonden en verwerkt hebt uit het recentste artikel waarvan het onderwerp overeenkomt met jouw onderzoeksvraag Reference management: zoekprogramma’s die literatuurlijsten produceren volgens de eisen van je vakgebied Houd in de planning rekening er rekening mee dat het zoeken en verwerken van relevante informatie veel tijd kost. De onderzoeksvraag vormt de kern van het onderzoek. Deze moet concreet en eenduidig zijn.In een onderzoek kan zowel gebruik gemaakt worden van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden. Dit wordt mixed method genoemd.Onderzoekseenheid: De mensen, groepen, bedrijven of situaties waarover je uitspraak doet Waarnemingseenheden: de eenheden die je bevraagt of observeert. – zijn niet per definitie de
onderzoekseenheden Informanten: geven informatie over je onderzoekseenheden
Respondenten: de waarnemingseenheden die worden geïnterviewd
Externe validiteit: generaliseerbaarheid. – afhankelijk van het aantal daagwerkelijke betrokken waarnemingseenheden in het onderzoek is het onderzoek wel of niet generaliseerbaar.Het is belangrijk om duidelijk te maken wie je populatie zijn en wie de onderzoekseenheden en om vast te stellen of er binnen die populaties subpopulaties zijn waarmee rekening gehouden moet worden. Het is handig om hierbij gebruik te maken van de splitsingstechniek. Je begint dan bij het breedste concept van de populatie en het eenheidsbegrip en gaat vervolgens na of je deze kunt splitsen.
Kenmerken: abstracte eigenschappen.
Kenmerken moeten goed gedefinieerd worden en er moet nagegaan worden of een begrip meerdere dimensies kent.Kenmerkend voor kwalitatief onderzoek is dat de invulling van de kenmerken tijdens het onderzoek kunnen worden aangepast. Tijdens het onderzoek kan de onderzoeksvraag aangepast worden en kan de onderzoeksstrategie veranderen.
Onderzoeken kunnen verschillende karakters hebben:
•Beschrijvend onderzoek oVoor het beschrijven van een (probleem)situatie
oEcologische validiteit: dicht bij de werkelijkheid blijven
•Explorerend/verkennend onderzoek oOpzoek naar verbanden en of verklaringen oTheorie ontwikkeling oGebruik makend van iteratief proces ▪Iteratief proces: proces van passen en meten, vallen en opstaan (bij theorie vorming) •Verklarend/toetsend onderzoek oHypothese toetsen
▪Hypothese: een van te voren geformuleerde stelling
▪Templatebenadering: het toetsen van een theorie (d.m.v. kwalitatief onderzoek) Kwalitatief onderzoek is minder geschikt voor effectevaluaties, maar wel bruikbaar voor procesevaluaties
- / 3