samenvatting ontwikkelingspsychologie 2 feldman 9e editie 2024 9789043041720 1 / 4
samenvatting ontwikkelingspsychologie 2 feldman 9e editie 2024 9789043041720 2 / 4
samenvatting ontwikkelingspsychologie 2 feldman 9e editie 2024 9789043041720 1.Lichamelijke en cognitieve ontwikkeling tijdens de vroegvolwassenheid 1.1Lichamelijke ontwikkeling en stress Lichamelijke rijping en ontwikkeling zijn rond het twintigste levensjaar voltooid. Sommige mensen groeien na hun twintigste ook nog in de lengte. De hersenen blijven zowel in omvang als in gewicht doorgroeien en bereiken ergens in de jongvolwassenheid de top. Vrouwen horen over het algemeen meer hogere tonen dan mannen. Rond het veertigste levensjaar verandert het zicht zoveel dat de betrokkene het opmerkt.Veroudering: de natuurlijke lichamelijke achteruitgang die wordt veroorzaakt door het ouder worden. Secundaire veroudering: lichamelijke aftakeling die veroorzaakt wordt door omgevingsfactoren of individueel gedrag (alcohol, drugs, tabak, onveilig vrijen).Er is een verband tussen culturele factoren (incl. ras en geslacht) en het risico op sterfte tijdens de vroegvolwassenheid.•Mannen lopen meer risico om te sterven dan vrouwen (vaker betrokken bij auto- ongelukken) •Niet-westerse allochtone jongeren overlijden vaker aan infectieziekten/ongevallen/geweld
Anorexia Nervosa (DSM IV-TR):
A.Weigering het lichaamsgewicht te handhaven op of boven een voor de leeftijd en lengte minimaal normaal gewicht B.Intense angst in gewicht toe te nemen of dik te worden, terwijl er juist sprake is van ondergewicht C.Stoornis in de manier waarop iemand zijn of haar lichaamsgewicht of lichaamsvorm beleeft, onevenredige grote invloed van het lichaamsgewicht, of lichaamsvorm op het oordeel over zichzelf of ontkenning van de ernst van het huidige lage lichaamsgewicht D.Bij meisjes, na de menarche, amenorroe, dat wil zeggen de afwezigheid van tenminste drie achtereenvolgende menstruele cycli. (Een vrouw wordt geacht een amenorroe als de menstruatie alleen volgt na toediening van hormonen (bijv. oestrogenen).
Twee typen anorexia nervosa:
1.Beperkende type: tijdens de huidige episode van anorexia nervosa is betrokkene niet geregeld bezig met vreetbuien of laxeren (dat wil zeggen zelfopgewekt braken of het misbruik van laxantia, diuretica of klysma’s).
2.Vreetbuien/purgerende type: tijdens de huidige periode van anorexia nervosa is betrokkene geregeld bezig met vreetbuien of purgerende maatregelen (dat wil zeggen zelfopgewekt braken of het misbruik van laxantia, diuretica of klysma’s).Invaliditeit: een aandoening die een belangrijke activiteit in het leven zoals lopen of zien beperkt.Kan zowel aangeboren als niet-aangeboren zijn.Stress: de lichamelijke en emotionele reactie op gebeurtenissen die ons bedreigen of uitdagen.Stressoren hoeven niet onaangenaam te zijn: zelfs heel prettige gebeurtenissen kunnen stress veroorzaken. Constante stress kan ervoor zorgen dat de weerstand afneemt.Psychoneuro-immunologie (PNI): onderzoek naar de relatie tussen hersenen, het immuunsysteem en psychologische factoren. Gevolg: meestal biologische reactie die optreedt als bepaalde hormonen die afgescheiden worden van de bijnieren, een versnelde hartslag, een verhoogde bloeddruk, meer transpiratie en zweten veroorzaken sympathische zenuwstelsel wordt geprikkeld noodsituatiereactie. 3 / 4
samenvatting ontwikkelingspsychologie 2 feldman 9e editie 2024 9789043041720 Arnold Lazarus & Susan Folkman: mensen doorlopen een aantal stadia waarin ze bepalen of ze wel of geen stress ervaren.
1.Primaire inschatting: betrokkene beoordeelt de gebeurtenis om te bepalen of de gevolgen negatief/positief/neutraal zijn.
2.Secundaire inschatting: antwoord van de betrokkene op de vraag: ‘kan ik dit aan?’ inschatting of er voldoende copingvaardigheden en hulpbronnen zijn om de mogelijke dreiging het hoofd te bieden.Algemene principes die voorspellen of een gebeurtenis als stressvol wordt opgevat (Taylor): 1.Gebeurtenissen en omstandigheden die negatieve emoties oproepen, leiden eerder tot stress dan positieve gebeurtenissen.
2.Situaties die onbeheersbaar of onvoorspelbaar zijn, veroorzaken eerder stress dan situaties die beheerst en voorspeld kunnen worden.
3.Gebeurtenissen en omstandigheden die ambigu en verwarrend zijn, veroorzaken meer stress dan situaties en gebeurtenissen die eenduidig en overzichtelijk zijn.
4.Mensen die tegelijkertijd veel taken moeten vervullen die veel van hun capaciteiten vragen, zullen waarschijnlijk meer stress ervaren dan mensen die minder dingen te doen hebben.
Gevolgen van stress:
•Fysiologische arousal zorgt voor een slijtageslag die op lange termijn negatieve gevolgen kan hebben (hoofdpijn, rugpijn, uitslag, verstopping, chronische vermoeidheid etc.).•Het immuunsysteem kan beschadigd raken door stress doordat het overmatig geprikkeld wordt.•Gezond weefsel kan beschadigd worden bij overmatige prikkelingen van het immuunsysteem.•Ziektekiemen kunnen zich makkelijk vermenigvuldigen omdat het immuunsysteem belemmerd wordt.•Het oordeelsvermogen wordt aangetast omdat men soms geen uitweg ziet.Psychosomatische aandoeningen: medische problemen die worden veroorzaakt door de interactie tussen psychologische, emotionele en lichamelijke problemen. Hier kan stress een oorzaak van zijn.Coping: poging om de dreiging die tot stress leidt te beheersen, te reduceren of te leren verdragen.•Probleemgerichte coping: direct ingrijpen in een stressvolle situatie, zodat het minder stressvol wordt.
•Emotiegerichte coping: emoties worden bewust gereguleerd.
•Defensieve coping: onbewuste strategieën die de ware aard van een situatie verdraaien of ontkennen. Het werkelijke probleem wordt vermeden of genegeerd.
1.2Cognitieve ontwikkeling Zodra de volwassenheid bereikt wordt, krijgt men steeds meer ook voor de op werkelijkheid gebaseerde overwegingen die het gedrag van mensen in bepaalde situaties kunnen beïnvloeden en temperen.Piaget: de cognitieve ontwikkeling blijft, kwalitatief gezien, grotendeels hetzelfde aan het eind van de adolescentie.Labouvie-Vief: de aard van het denken verandert wel kwalitatief, het formele stadium van Piaget komt onvoldoende tegemoet aan de eisen die aan jongvolwassenen worden gesteld.Jongvolwassenen worden steeds meer aan ambigue situaties blootgesteld, dus zal het denken zich wel verder moeten ontwikkelen. Jongvolwassenen leren omgaan met de paradoxen binnen de samenleving, door metaforen en analogieën met elkaar te vergelijken. Hiervoor moet men de situatie
- / 4