Samenvatting ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en kinderopvang 5e editie 2024 hooijmaaijers 9789023259978

Samenvatting ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en kinderopvang 5e editie 2024 hooijmaaijers 9789023259978 1 / 4

Samenvatting ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en kinderopvang 5e editie 2024 hooijmaaijers 9789023259978 Ik heb de oefenvragen gemixt van gemiddeld naar steeds iets lastiger gemaakt. Vooral de invul vragen kreeg ik ook niet direct voor mekaar, hou het boek dr bij. Op het tentamen komen best vaak lastige begrippem voorbij ik heb er een extra lijst met belangrijkste kernbegrippen bij gedaan met uitleg. 2 / 4

Samenvatting ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en kinderopvang 5e editie 2024 hooijmaaijers 9789023259978 Hoofdstuk 1 — Warming-up – Jij als pedagogisch professional 1.1 De pedagogisch professional De pedagogisch professional vormt de kern van de ontwikkelingsomgeving van kinderen in zowel onderwijs als kinderopvang. Deze rol gaat verder dan de uitvoering van dagelijkse taken zoals verzorgen, toezicht houden en begeleiden; het omvat het bewust vormgeven van de sociale, emotionele, cognitieve en motorische ontwikkeling van kinderen. Pedagogisch professionals creëren een omgeving waarin kinderen zich veilig voelen, zich kunnen uiten, risico’s durven nemen en hun nieuwsgierigheid kunnen volgen.De rol van de professional vraagt niet alleen kennis van ontwikkelingspsychologie, maar ook inzicht in de eigen houding, overtuigingen en gedrag. Zelfreflectie is een essentieel instrument: door systematisch stil te staan bij eigen handelen, ervaringen en keuzes kan een professional beoordelen of zijn of haar gedrag aansluit bij de behoeften van het kind.Reflectie kan plaatsvinden via een reflectiedagboek, intervisie met collega’s, evaluatiegesprekken met leidinggevenden of het bijwonen van supervisie- en coachingssessies. Door bewust te reflecteren, ontwikkelt de professional inzicht in sterke punten en aandachtspunten, waardoor pedagogisch handelen effectiever en consistenter wordt.

1.2 Relatie en interactie met kinderen De relatie tussen de pedagogisch professional en het kind vormt het fundament van effectief pedagogisch handelen. Kinderen die zich emotioneel veilig voelen durven zichzelf te zijn, vragen te stellen, fouten te maken en hun grenzen te verkennen. De professional speelt hierin een actieve rol door empathie te tonen, geduldig te zijn en sensitief te reageren op signalen van het kind. Het herkennen van emoties, het bieden van steun en het geven van ruimte voor zelfstandigheid zijn hierbij essentieel.Interactie gaat verder dan emotionele ondersteuning. Het omvat ook het actief stimuleren van cognitieve ontwikkeling door kinderen uit te dagen, vragen te stellen die hen laten nadenken en verbanden te laten leggen tussen ervaringen en de omgeving. De professional fungeert daarbij als rolmodel en begeleider, waarbij gedrag, houding en communicatie een voorbeeldfunctie hebben. 3 / 4

Samenvatting ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en kinderopvang 5e editie 2024 hooijmaaijers 9789023259978 Praktijkvoorbeeld: Een kind weigert deel te nemen aan een groepsactiviteit uit angst om fouten te maken. De pedagogisch professional observeert het kind, erkent de angst en biedt mogelijkheden om in kleine stappen mee te doen. Door positieve feedback en succeservaringen groeit het zelfvertrouwen van het kind, en leert het omgaan met uitdagingen en sociale interactie.

1.3 Sociale en emotionele ontwikkeling Pedagogisch professionals spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van sociale vaardigheden en emotionele veerkracht. Kinderen leren communiceren, samenwerken, delen en rekening houden met anderen door observatie, begeleiding en voorbeeldgedrag. Het internaliseren van normen en waarden gebeurt voornamelijk door de professional die consequent, authentiek en uitleggend optreedt. Het kind leert zo wat gewenst gedrag is en waarom dit belangrijk is.Emotionele veiligheid vormt de basis voor verdere ontwikkeling. Kinderen die zich veilig voelen durven te exploreren, vragen te stellen en leren omgaan met frustraties en tegenslagen. De professional observeert signalen van spanning of ongemak, erkent emoties en begeleidt kinderen bij het reguleren van gevoelens en oplossen van conflicten.

1.4 Kernpunten pedagogisch handelen Creëren van een veilige, gestructureerde en stimulerende omgeving Observeren en signaleren van sociaal-emotionele en cognitieve behoeften Begeleiden van conflictoplossing en samenwerking Stimuleren van zelfstandigheid, initiatief en zelfvertrouwen Actief ondersteunen van cognitieve en creatieve ontwikkeling Overdragen van normen en waarden door voorbeeldgedrag en uitleg Aanmoedigen van nieuwsgierigheid en exploratie Ondersteunen van veerkracht en emotionele regulatie

• / 4