samenvatting praktisch internationaal recht beck-soeliman 3e editie 2023

samenvatting praktisch internationaal recht beck-soeliman 3e editie 2023

9789001079697 1 / 4

samenvatting praktisch internationaal recht beck-soeliman 3e editie 2023

9789001079697 2 / 4

samenvatting praktisch internationaal recht beck-soeliman 3e editie 2023

9789001079697

Hoofdstuk 1: Kennismaking met het internationaal recht

§1.1Wat is internationaal recht?§1.1.2 Internationaal publiekrecht Staten zijn de belangrijkste spelers in het internationale recht. Staten maken afspraken en voelen zich verplicht om die na te komen.Door de handel en de internationale contacten die hieruit voortvloeien is men gaan beseffen dat regelgeving noodzakelijk was. Internationaal privaatrecht richt zich op geschillen tussen natuurlijke en rechtspersonen onderling, dus tussen een Fransman en een Duitse. Het internationaal publiekrecht gaat over het openbaar die regelgeving bedenkt om internationale problemen te verhelpen, zoals terrorismebestrijding.Internationale organisaties kunnen via hun organen sancties opleggen. Internationale organisaties worden opgericht door staten, maar het zijn dezelfde staten die aan deze organisaties bevoegdheden toekennen. Staten staan hierdoor een gedeelte van hun soevereiniteit af aan een internationale organisatie.Soms wordt er voor internationaal recht ook wel volkenrecht gebruikt. Niet alleen de volkeren zijn spelers in het internationaal recht, ook de internationale organisaties en individuen spelen een grote rol.§1.2Internationale rechtsorde §1.2.1 Gelijkheid De spelers in de internationale rechtsorde zijn met name staten. Deze staten kunnen afspraken maken met andere staten, die worden vastgelegd in verdragen. Uit een verdrag vloeien rechten en plichten voort. Staten kunnen deze verdragen sluiten omdat elke staat onafhankelijk is en zelfstandig is om te beslissen of staten hiervan partij worden.Staten zijn zelfstandig bevoegd om rechtsbetrekkingen met elkaar aan te gaan, met andere woorden staten zijn soeverein. Staten kunnen zelf beslissingen nemen en oefenen daarmee hun recht tot zelfbeschikking uit.Als een staat zelfstandig bevoegd is om zijn beslissingen te nemen, toont een staat hiermee zijn soevereiniteit. Een andere manier is de rechtsmacht of jurisdictie van een staat. Hierdoor kan een staat regels stellen of handhaven ten aanzien van zijn burgers.De Nederlandse rechtsmacht strekt zich niet uit over het buitenland, wat wil zeggen dat Nederland in beginsel geen regels kan handhaven in het buitenland. Het Nederlandse bestuursrecht is bijvoorbeeld niet van toepassing in het buitenland.§1.2.2 Afhankelijkheid In het internationale recht zijn staten afhankelijk van elkaar. Staten hebben elkaar nodig om wederzijds afspraken met elkaar te maken over bijvoorbeeld milieuproblemen.Staten zijn dus afhankelijk interdependent ten opzichte van elkaar. Kwesties zoals terrorismebestrijding kan een staat niet in alleen oplossen, dus is het belangrijk dat

2 3 / 4

3 samenvatting praktisch internationaal recht beck-soeliman 3e editie 2023

9789001079697

staten samenwerken. Staten kunnen verdragen met elkaar sluiten in een regio, bijvoorbeeld in het kader van de Europese Unie.Een ander belangrijk element in de internationale rechtsorde is het uitgangspunt dat staten vreedzaam naast elkaar samen willen leven, vreedzame co-existentie genoemd.De internationale rechtsorde kan niet los worden gezien van het politieke klimaat in een land.Nederland heeft van oudsher banden met het internationaal recht.Nederland heeft tal van internationale organisaties gehuisvest, zoals het Vredespaleis in Den Haag gevestigde Internationaal Gerechtshof (IGH) voor geschilbeslechting tussen staten en het internationaal Strafhof voor internationale vervolging van individuen, zijn bekende instellingen..§1.3Doorwerking in de nationale rechtsorde Of een burger of een overheidsorgaan zich op een internationaal recht kan beroepen, hangt af van het soort systeem waarvoor een lidstaat heeft gekozen.Als een staat kiest voor het monisme, dan is internationaal recht automatisch deel van de nationale rechtsorde. Omzetting van internationaal recht naar nationaal recht via een speciale wet is dan niet nodig.Als een staat kiest voor het dualisme, dan moet internationaal recht worden omgezet of getransformeerd naar nationaal recht via een aparte wet.Nederland kent een gematigd monistisch stelsel. Een ieder verbindende bepaling van verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties hebben verbindende kracht nadat zij zijn bekendgemaakt. Dit wil zeggen dat burgers hierop voor een nationale rechter een beroep op kunnen doen, of dat het hen kan worden tegengeworpen.Internationaalrechtelijke regels hebben voorrang op Nederlandse regels die daar van afwijken.Volgens de uitspraak van de Hoge Raad in het Nyugat-arrest uit 1959 geldt dit niet voor regels van internationaalrechtelijke gewoonterecht.Verdragen worden bekendgemaakt in het Tractatenblad. Als in een bepaling ‘een ieder’ staat, dan kunnen individuen hier een beroep op doen. Staan er woorden als bevorderen, stimuleren, uitvoeren of het maken van beleidsregels in, dan duid dit op het nemen van maatregelen door de overheid.Deze zijn dus niet een ieder verbindend.In geval van strijd tussen internationaal en nationaal recht, wordt nationaal recht alleen in geval van een ieder verbindende bepaling opzijgezet. Dit is het geval als er sprake is van een rechtstreekse werking.Bij de hoge raad is bepaalt dat ‘een bepaling uit een verdrag is rechtstreeks werkend als de bedoeling van partijen duidelijk is om objectief recht zonder dat daarbij een uitvoerende maatregel noodzakelijk is, te kunnen functioneren’.Een verdragstekst moet voldoende nauwkeurig om door een individu te kunnen worden ingeroepen.Het gaat dan om rechten waarop een burger een beroep kan doen.De rechter mag volgens art 120 Gw verdragen niet toetsen aan de Grondwet. hiermee wordt voorkomen dat de rechter op de stoel van het parlement gaat zitten.

• / 4