Samenvatting psychisch functioneren en cognitie

Samenvatting psychisch functioneren en cognitie

Les 1:

Topic: BA3.2.9 - Psychisch functioneren en cognitie Groep 1

Start Time: May 24, 2021 08:55 AM

Meeting Recording:

https://athenastudies.zoom.us/rec/share/

hgLI9cji2HLZSxHmyzGfGY63MNfBDiipfg_bkD0afx8wCF5NalMdNGVWF8UL_DvC.Yj_uIIqgt eCqYT-d

Access Passcode: 9#r6*WK8

Les 2:

Topic: BA3.2.9 - Psychisch functioneren en cognitie Groep 1

Start Time: May 24, 2021 12:59 PM

Meeting Recording:

https://athenastudies.zoom.us/rec/share/

PHUhuh_8yw1NJR51vkN0N2OxdNKX90g3FArrDyd1Tw9CobhLXugvD5ZaPfkaqetn.35fNSP 6nQM4FCBsi

Access Passcode: Lp$ACO1P

Les 3:

Topic: BA3.2.9 - Psychisch functioneren en cognitie Groep 1

Start Time: Jun 1, 2021 07:01 PM

Meeting Recording:

https://athenastudies.zoom.us/rec/share/gmaBl9vhPsn4RE60aBqEovcFsZtYxxBW3PaR5f-

y0tSsva-T2mHvfXGPA2WwA2kQ.JgWrCgxQZN1QqawL

Access Passcode: p5AJf%gB

Les 4:

Topic: BA3.2.9 - Psychisch functioneren en cognitie Groep 1

Start Time: Jun 3, 2021 07:00 PM

Meeting Recording:

https://athenastudies.zoom.us/rec/share/

aiVcbRqjVQSv__IScyZg10JCYuaAT7anUzQcxylowd9qzTXO1bynV0mAS7- ZSZYj.CF02FCjUh_fouDs8

Access Passcode: Jk7ftsj!

1 1 / 4

PSYCHIATRISCH ONDERZOEK

Vanuit onderzoeker kijken naar patiënt, geeft een indruk en bepaalde kenmerken die wijzen op een mogelijke stoornis. Bij andere specialismen zijn de stoornissen/ziekten meer afgebakend, binnen de psychiatrie zegt het gevoel van de zorgverlener veel.-Eerste indruk

-Uiterlijk: bijv. opvallendheden uiterlijke kenmerken, geschatte

kalenderleeftijd, (on)verzorgd -Contact en houding

-Contact: bijv. wederkerigheid van contact, wel/geen contactgroei,

wijze van begroeting

-Oogcontact: bijv. wegkijkend, vermijdend, ontbreekt, sociaal

-Houding: bijv. natuurlijk, vriendelijk, respectvol, afwachtend,

onderdanig, erotiserend

-Klachtenpresentatie (hoe vertelt iemand over zijn klachten): bijv. zakelijk,

breedsprakig, verwijtend, aanklampend -Gevoelens en reacties van onderzoeker -Overdracht = dat wat de patiënt naar de zorgverlener overdraagt aan emoties en gedragingen -Tegenoverdracht = dat wat de patiënt bij de zorgverlener uitlokt (bijv.irritatie, angst, vervelend gevoel, vrolijk, neutraal) -Cognitief = denken -Bewustzijn, aandacht en oriëntatie (weten wie je of waar je bent, wie de koning is)

-Bewustzijn: bijv. helder, licht gedaald, comateus

-Aandacht en concentratie: bijv. aandacht weten te trekken en te

behouden, concentratiestoornis

-Oriëntatie in tijd/plaats en persoon: bijv. intact, stoornis in

korte/lange termijngeheugen -Intellectuele functies (kijken of iemand logische stappen maakt met de informatie die hij heeft)

-Oordeelsvermogen: bijv. intact, gestoord realiteitsbesef

-Ziekte-inzicht: wel/geen besef van psychiatrische symptomen,

pathologische betekenis en noodzaak van behandeling

-Abstractievermogen (verbanden zien/kunnen leggen): intact,

verhinderd

-Uitvoerende/executieve functies: bijv. intact, stoornissen in plannen

maken en het initiëren

-Geschatte intelligentie: hoog, gemiddeld, laag → voorzichtig!

-Taal en spraak (hogere taalfuncties): (niet) vloeiende spraak,

woordvindingsstoornissen, neologismen -Voorstelling, waarneming en zelfwaarneming

-Voorstelling: bijv. normaal/gestoord, dwang, herbeleven trauma

-Waarneming: bijv. normaal/ongestoord, hallucinaties (visueel,

akoestisch, etc.)

-Zelfwaarneming: normaal/ongestoord, depersonalisatie, derealisatie

2 2 / 4

-Denken

-Vorm: bijv. normaal van tempo, geremd, bradyfreen (vertraagd

denken), tachyfreen (versneld denken), ontspoord, incoherent

-Inhoud: bijv. normaal/ongestoord, overwaardige denkbeelden,

preoccupaties, overmatige zorgelijkheid, paniekaanval krijgen, paranoïde wanen -Affectief = voelen -Stemming (= gemoedstoestand over langere duur, hier moet je naar vragen,

kan niet van dag verschillen): bijv. neutraal, eufoor, depressief

-Affect (= waarneembaar gedrag waarmee een emotie tot uitdrukking wordt gebracht/hetgeen je ziet bij de stemming, kan van dag tot dag verschillen)

-Aard: bijv. neutraal, opgewerkt, eufoor, mat

-Expressie (hoe iemand zich uit): bijv. normaal modulerend, labiel,

vlak

-Somatische klachten en verschijnselen: stemmingsequivalenten,

angstequivalenten, pseudoneurologische klachten/verschijnselen, overige (niet verklaarbare) klachten -Conatief = willen/gedrag → vooral observatie, dus erg subjectief -Psychomotoriek en spraak

-Algemeen: normaal/ongestoord, vertraagd, geremd, katatonie, stupor

(= vertraging, haast verlaagd bewustzijn)

-Mimiek en gestiek: bijv. normaal/ongestoord, levendig, theatraal,

-Spraak: bijv. normaal, modulerend, levendig, monotoon

-Motivatie en gedrag: bijv. stoornissen in aandrift, stoornissen in

middelengebruik, dwangmatig gedrag, drangmatig gedrag, impulsief gedrag, sociaal disfunctioneren, middelengebruik, suïcidale gedachten

Dus in het kort:

-Eerste indruk

-Uiterlijk: leeftijd, verzorging

-Contact: hoeveelheid, contactgroei, oogcontact

-Klachtenpresentatie -(Tegen)overdracht -Cognitief

-Bewustzijn: gedaald, vernauwd

-Aandacht: richten, vasthouden, afleiden

-Oriëntatie: tijd, plaats, persoon

-Geheugen: lange- en kortetermijn

-Intellectuele functies: abstractievermogen, executieve functies, intelligentie, taal -Waarneming: voorstelling, hallucinaties, illusionaire vervalsingen, derealisatie, zelfbeleving

-Denken: tempo, samenhang, inhoud (wanen, preoccupaties,

dwanggedachten) -Affectief

-Stemming: somber, dysfoor, boos, angstig, verhoogd, eufoor (anesthesie,

anhedonie)

-Affect: modulatie, intensiteit, adequaatheid, congruentie

3 3 / 4

-Conatief -Psychomotoriek (tics, vertraging, katatonie, spraak) -Gedrag (dwangmatig, drangmatig, impulsief, afgenomen)

-Motivatie: middelenmisbruik

Labiel = heel erg wisselend in affect, bijv. in hetzelfde gesprek lachen en huilen Inadequaat = het staat niet in verhouding tot prikkel Incongruent = niet overeenkomstig met het normale (je moet dan wel weten wat het ‘normale’ bij iemand is). Kijken of stemming en affect met elkaar overeenkomen.De DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders)-5 bestaat uit 5 assen

waarop de patiënt beoordeeld wordt:

1.As I = klinische stoornis (de hoofddiagnose) = probleem, reden waarom contact met hulpverlener is gemaakt 2.As II = persoonlijkheidsstoornissen = wat speelt er, waar is het in de ontwikkeling misgegaan, welke kenmerken van stoornissen zijn aanwezig, evt. hoofddiagnose 3.As III = lichamelijke ziekten = mogelijke samenhang met somatische ziekten of lichamelijke afwijkingen 4.As IV = sociale en omgevingsfactoren = omgevingsproblemen die de diagnose en behandeling kunnen beïnvloeden, bijv. gebeurtenissen met een stressfactor 5.As V = beoordeling van het functioneren = beoordeelt het globale functioneren (GAF,

0-100)

NEUROCOGNITIEVE STOORNISSEN

Delier 10-40% van de opgenomen patiënten krijgt hiermee te maken, vooral ouderen. Dit uit zich in

(volgens DSM-5 criteria voor delier):

A.Stoornis in het bewustzijn en aandacht B.A ontstaat in korte tijd, fluctueert in ernst C.Bijkomende stoornis in cognitieve functies D.A + C passen niet bij andere stoornis E.Aanwijzingen voor somatische aandoening Kortom: een delier kenmerkt zich door een aandachts- en bewustzijnsstoornis met een acuut begin (in uren tot dagen) en over de dag fluctuerende ernst van de symptomen, daarnaast verandering in cognitie of waarnemingsstoornissen (hallucinaties), soms ook (paranoïde) wanen.

Bewustzijn: verminderd helder → belangrijk verschil t.o.v. dementie!

Aandacht: concentratieproblemen, hypotenaciteit (verhoogd afleidbaar/verminderd

vermogen om aandacht te trekken) Cognitieve functies: desoriëntatie, geheugenstoornis (korte termijn), hallucinaties, denken

Overig: onrustige psychomotoriek, gestoorde stemming, verstoord slaap-waakritme

Eerste symptomen delier:

-Omdraaiing dag-nachtritme -Levendige dromen, illusatoire vervalsingen (verkeerde interpretaties van zintuiglijke waarnemingen, mede veroorzaakt door verwachtingen, angsten en wensen)

• / 4