Samenvatting reflecteren de basis 5e editie 2023 mirjam groen 9789001079369

Samenvatting reflecteren de basis 5e editie 2023 mirjam groen 9789001079369

• / 4

Samenvatting reflecteren de basis 5e editie 2023 mirjam groen 9789001079369

Ik vind persoonlijk dat er best wat herhaling is in het boek. Daarom is dit een compacte samenvatting met alleen de belangrijkste zaken.

Ik heb geprobeert om herhaling zo veel mogelijk te voorkomen maar helemaal is dat niet gelukt. De reflectiespiraal van Korthagen en het model van Elshout-Mohr komen een paar keer terug, omdat ze belangrijk zijn, maar ook omdat ze aan elkaar gekoppeld kunnen worden. Daarom lijken sommige passages iets op mekaar.

• / 4

Samenvatting reflecteren de basis 5e editie 2023 mirjam groen 9789001079369

• / 4

Samenvatting reflecteren de basis 5e editie 2023 mirjam groen 9789001079369

Hoofdstuk 1 - Reflecteren, een praktijkvoorbeeld

Ik merk dat ik mezelf vaak vragen stel over hoe ik reageer in verschillende situaties. Door die vragen te stellen, leer ik beter nadenken over mijn eigen gedrag. Het helpt mij om eerlijk te kijken naar wat ik doe, waarom ik het doe en wat het effect is.

Dit nadenken noem ik reflecteren. Voor mij betekent reflecteren dat ik bewust stilsta bij mijn eigen gedrag en gedahten. Ik probeer zo goed mogelijk te begrijpen waarom ik iets op een bepaalde manier doe.

Gedrag = zichtbaar + onzichtbaar

Gedrag is alles wat ik doe en de manier waarop ik het doe. Het deel van mijn gedrag dat anderen kunnen zien, noemen we zichtbaar gedrag. Dit is wat anderen kunnen waarnemen, zoals praten, bewegen of iets aanpakken. Er is ook gedrag dat niet zichtbaar is: mijn gedachten, gevoelens en hoe ik iets beleef. Die ziet niemand, maar ze bepalen vaak wel hoe ik me gedraag.

Bijvoorbeeld: als ik boos ben, dan voelt dat voor mij misschien heel sterk, maar anderen zien vooral dat ik schreeuw of iets zeg. Dat betekent dat onzichtbaar gedrag vaak zichtbaar gedrag veroorzaakt.

Een voorbeeld uit mijn eigen leven: laatst voelde ik me erg gefrustreerd op mijn werk omdat iets niet lukte. Ik dacht dat ik het niet goed deed en werd onzeker. Dat was onzichtbaar gedrag. Maar daardoor sprak ik kortaf tegen mijn collega’s, wat zij wel konden zien. Zij merkten mijn korte reacties en voelden zich misschien gekwetst.Zo zie je hoe wat ik voel, mijn zichtbaar gedrag kan beïnvloeden.

Ik weet dat gedrag ingewikkeld is en dat mensen hetzelfde gedrag op verschillende manieren kunnen zien. Wat ik doe, hangt niet alleen af van mezelf, maar ook van dingen zoals hoe ik ben opgegroeid of waar ik vandaan kom. Ik vergelijk mijn gedrag wel eens met een ijsberg. Het deel boven water is wat anderen zien en hoort bij mijn kennis en vaardigheden.

Maar het grootste deel zit onder water, dat zie ik zelf niet altijd. Onder water zit wat ik vind en belangrijk vind: mijn ideeën, mijn normen en waarden. Die liggen net onder het oppervlak. Nog dieper liggen mijn motieven en drijfveren: waarom ik iets wil of belangrijk vind. Door vragen te stellen over mijn zichtbaar gedrag, kan ik langzaam ook ontdekken wat er onder water speelt.

• / 4