SAMENVATTING STAPPENPLANNEN MET

SAMENVATTING+ STAPPENPLANNEN MET

VERPLICHTE ARRESTEN VOOR TENTAMENS

Geschreven door: O.Miah

*Categorisering met kleur voor verbanden OPZET nAchtergrond

Opzet: de wil om te doen en te laten, die daden die bij de wet verboden of

geboden zijn (MvT) -Vergelijk art. 287, 188 en 416 Sr nAlgemene criteria opzet 1.Bewust handelen ; 2.Willens en wetens handelen (willen en weten van het teweegbrengen van de strafbaar gestelde handeling) 3.De feitelijke strekking van de (strafbaar gestelde) gedraging (en de daarbij behorende omstandigheden) kennen en willen; 4.Een concrete relatie tussen psyche en daad, een constatering

Opzet betekent dus niet aansprakelijk op basis van:

-Handelen met een bepaald motief tenzij de wet dat verlangt, zoals bij oogmerk van de wederrechtelijk toe-eigenen (art. 310 Sr) -Bewust de wet overtreden (boos opzet), tenzij ‘wederrechtelijk’ na opzet in

de delictsomschrijving is opgenomen de wet dat verlangt: ‘opzettelijk

iemand -Handelen met een bepaalde mate van ernst (zwaar letsel of zoiets) nHoe vind je opzet in de wet (delictsomschrijving)?Wettelijke varianten

-‘Weten, wetende dat: voorwaardelijk opzet voldoende

-‘Oogmerk’: zware opzetvorm vereist

Opzettelijk als zelfstandig bestanddeel -Voorwaardelijk opzet voldoende

Ingeblikt: wegnemen (art. 310), mishandelen (art. 300 Sr); binnendringen

(art. 138 Sr), valselijk opmaken (art. 225 Sr), deelnemen aan een criminele organisatie (art. 140 Sr), openlijk geweld plegen (art. 141 Sr) -Voorwaardelijk opzet is voldoende nOpzet en de plaats in de delictsomschrijving

1.Alle bestanddelen na het woord vallen onder de eis : willens en wetens

-Vb. Art 287 Sr 2.Geobjectiveerde bestanddelen -Vb. art. 302 lid 2 Sr (het gevolg), art. 244 en 245 Sr (leeftijd’ HR Leeftijd), art. 350 Sr (wederrechtelijk) nVormen van opzet 1 / 6

1.Vol(komen) opzet: Zuiver willen handelen en weten welke gevolgen zullen

intreden 2.Opzet met (noodzakelijkheids- of) zekerheidsbewust Niet per se willen dat het gevolg intreedt, maar wel zeker weten dat het zal gebeuren

3.Voorwaardelijk opzet: Opzet met mogelijkheidbewustzijn. Niet willen dat

het gevolg intreedt, maar wel bewust een aanmerkelijke kans aanvaarden nStappenplan Voorwaardelijk opzet Issue: Valt de gedraging in de casu onder voorwaardelijk opzet in de zin van art.x ?Rule: Voor voorwaardelijk opzet is vereist dat de verdacht de aanmerkelijke kans op het gevolg bewust heeft aanvaardt (HR Aanmerkelijke kans (HR Porsche, HR Hiv 1, II of IV of HR Opzet) 1.Is er een aanmerkelijke kans op dit gevolg ( risicocomponent)?De aanmerkelijke kans is een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk te achten, waarbij betekenis toekomt de omstandigheden van het geval en aard van de gedraging (Objectief begrip) (HR HIV I)

Bij alles objectiveren en normatieveren: hangt niet af van de mening van

de verdachte. Wat weet een normaal mens? Bekijk het vanuit een film.Let op -Aanmerkelijke kans mag niet uit de aard van het gevolg afgeleid worden (HIV I, en impliciet HIV jurisprudentie).-Onbeschermd seks hebben met mensen terwijl je weet dat je HIV hebt blijkt naar algemene ervaring niet zo’n grote kans met zich mee te brengen dat er sprake is van een aanmerkelijke kans, -zelfs niet indien vaker gedaan met zelfde partner (HR HIV IV); -alleen onder risicoverzwarende omstandigheden (HR HIV II) 2.Is de verdachte hiervan bewust (kenniscomponent)?

a. Meestaal feit van algemene bekendheid : Wist de verdachte dat de kans

op het gevolg aanmerkelijk was? of

b. En zo niet: Had verdachte in het algemeen het risico hebben kunnen

voorzien/weten (objectiveren/normatieveren)?

3.Is het risico/gevolg daadwerkelijk aanvaard- minimaal met de koop toegenomen ( wilscomponent)?Aanvaarden van desbetreffende gevolg moet blijken uit het concrete gedrag van de verdachte (weer objectiveren/normativeren).a.Zijn de bepaalde gedragingen uit casu naar uiterlijke verschijningsvorm, behoudens contra-indicaties, gericht op aanvaarding van et gevolg, dat de kans aanvaard moet zijn?(HIV I) b.Contra-indicatie: Als jij vindt dat persoon cynisch is, is die ook cynisch ten aanzien van zijn eigen dood (‘lichtzinnige optimist’)? (HR Porsche) c.Aanvaarden kan niet volgen uit de enkele wetenschap van de kans, moet blijken uit het daadwerkelijk aanvaarden verdachte. (HR HIV I)

III.Application: toepassing rule

IV.Conclusion: Voorwaardelijk opzet van art. x kan wel/niet bewezen worden

nOogmerk: Bijzondere vormen van opzet?

Geen aparte omzetvorm 1.Bijkomende oogmerk (bijv. art. 310, 225 SR) Specifiek bedoeling met de gedraging (consecutief bestanddeel) 2.Bijkomend oogmerk (bijv. art. 288a Sr (jo art. 83a Sr) 2 / 6

Strafverzwarende omstandigheid Voorbedachte rade (moord)

nCriteria: Voorbedachte rade

Issue: Valt de gedraging in de casu onder voorwaardelijk opzet in de zin van art.x?

Rule: Bij voorbedachte raad betreft of de verdachte zich gedurende enige tijd

heeft kunnen beraden op het nemen of het genomen besluit? En Heeft de verdachte wel/net gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling , zodat verdachte de gelegenheid heeft gehad om te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap heet gegeven (HR Voorbedachte Raad II, r.o. 2.3) Het gaat om de een weging en waardering van de omstandigheden van het concrete geval door de rechter, waarbij deze het gewicht moet bepalen van indicaties en contra-indicaties die voor of tegen het bewezen verklaren van voorbedachte raad pleiten nMogelijke indicaties

• Er was voldoende tijdsverloop tussen het besluit en de uitvoering van

het besluit om zich te kunnen beraden en zich rekenschap te geven van de gevolgen van de daad;

• Er zijn aanwijzingen dat de verdachte berekenend te werk is gegaan
• Besluitvorming en uitvoering vinden niet plaats in een hevige

gemoedsbeweging nMogelijke contra-indicaties De gelegenheid tot beraad ontstaat pas bij uitvoering van het besluit Korte tijdspanne tussen besluit en uitvoering Besluitvoering en uitvoering vinden plaats in een hevige gemoedsbeweging of – opwelling of een (gedurende langere tijd voortdurend) hevige drift die aan een kalme afweging in de weg stond Extra motiveringsplicht bij voorbedachte rade

I. Application: Is er sprake van indicatie of contra-indicatie van

‘voorbedachte rade’ en heeft de verdachte dus wel/niet gehandeld in ogenblikkelijke gemoedstoestand en hierdoor wel/niet rekenschap gegeven?

II.Conclusion: Het verweer heeft wel/niet kans van slagen nu wel/niet

sprake is van voorbedachte rade in zin van art.x?(Indien nee, wel eventueel doodslag ar.t 287 WvSr) Culpa nWaar moet schuld betrekking op hebben?Art. 307 Sr -Van de dood moet men een zelfstandig verwijt maken.

Art. 6 WvW:

-Van de dood hoeft men geen zelfstandig verwijt te maken, omdat de dood een geobjectiveerd gevolg is en daar hoeft culpa geen betrekking op te hebben. Verwijt moet slaan op verkeersongeval en er moet een causaal verband bestaan tussen het verkeersongeval en de dood. 3 / 6

nVormen culpa -Verschillende gradaties van culpa -Maakt net als bij opzet geen verschil voor de strafbaarheid (eventueel voor de strafmaat)

1.Onbewuste schuld (lichtste vorm culpa) : verdachte wist niet van de

mogelijkheid dat het gevolg zou kunnen intreden, maar had daar gezien de omstandigheden van het geval wel aan moeten denken (onachtzaamheid, nalatigheid etc.)

2.Bewuste schuld: verdachte wist van de mogelijkheid dat het gevolg zou

kunnen intreden, maar is er- achteraf ten onrechte van uit gegaan dat het gevolg niet zou intreden. (HR Porsche)

3.Roekeloosheid (zwaarte vorm culpa): Een buitengewoon onvoorzichtige

gedraging waardoor een zeer ernstig gevaar in het elven geroepen waarvan verdachte zich bewust was, althans had moeten zijn nToepassing bewuste culpa (HR Overstekende kind) 1.Aanmerkelijke onvoorzichtigheid -Geen voorrang verlenen aan een overstekend kind 2.Vermijdbaar -Verdachte heeft niet gezien dat het kind al was overgestoken, maar is wel opgetrokken -Geen rechtvaardigingsgrond?Voorzienbaar dat dan een kind kan worden overreden

Zorgplicht: Van verdachte mag worden gevergd dat hij een grote mate van

zorgvuldigheid in acht neemt t.a.v. kwetsbare verkeersdeelnemers.

3.Verwijtbaar (subjectief) -Uitzicht was beperkt door de hoogte van de bus en zijn geringe hoogte, maar dat neemt de verwijtbaar net weg. Hij had immers een andere auto of een hogere stoel kunnen en moeten nemen.-Geen schulduitsluitingsgrond

nStappenplan bewuste culpa bij culpoos delict:

I. Issue: Is erbij de gedraging in casu sprake van schuld (culpa) in de zin van

art. x?

Commune delicten : art. 307 lid 1 en 308 lid 1

Verkeer: art. 6 WvW

• kijk naar roekeloosheid in het verkeer

II.Rule: Is een culpoos delict (schuld). Voor schuld moet is sprake indien er

sprake is van een aanmerkelijk of grove onachtzaamheid/schuld, dat vermijdbar en verwijtbaar is.

1.Is er sprake van aanmerkelijke geconstateerde onvoorzichtigheid, onzorgvuldigheid, onnadenkendheid etc.aan de hand van zorgvuldigheidseisen?-Enkele overtreding is niet aanmerkelijk voor bewezenverklaring van schuld (HR Blackout r.o. 3.6 r.o.) -Kijken naar de aard en de ernst van de gedraging en de overige omstandigheden van het geval? (HR Blackout r.o. 3.5) -Is er een garantstelling (opleiding, ervaring en kennis en kwetsbaar

verkeer: HR Overstekend Kind ), dan is de zorgplicht (nog) groter.

-Uitzondering: Wederwettelijk, dus rechtvaardigingsgrond neemt de

wederrechtelijk weg 2.Vermijdbaar (is het gevolg te voorzien)? 4 / 6